De vereniging vindt het belangrijk dat jongeren meedenken en meedoen, omdat de jeugd de vrijwilligers van de toekomst zijn. De IJsclub ziet dat het mes aan twee kanten snijdt, wanneer je jeugdleden actief laat meedenken en de verantwoordelijkheid geeft voor het organiseren van jeugdactiviteiten. De activiteiten sluiten beter aan bij de belevingswereld van de jongeren en tegelijkertijd blijft de jeugd verbonden met de club, waardoor oudere jeugd minder snel uitstroomt.
Jeugdcommissie organiseert, plant en budgetteert
De jeugdcommissie is een aparte sectie binnen de vereniging en is 30 jaar geleden opgericht door jeugdleden. Het doel was om activiteiten voor de jeugd te organiseren om zo jongeren te binden en te behouden. De huidige jeugdcommissie bestaat uit 7 leden tussen de 17-22 jaar en zij organiseert, bedenkt, plant en budgetteert meerdere evenementen per jaar. Leanne Molenaar, jeugdlid van de jeugdcommissie: “Voor de pupillen organiseren we spelletjesdagen, een zwemuitje of een dagje met de trein naar bijvoorbeeld Amsterdam of Utrecht met allemaal leuke opdrachten. Dat is heel erg leuk!”
De jeugdcommissie organiseert ook de jaarlijkse duatlon en streamingsavonden met roeiwedstrijden tijdens bijvoorbeeld het Wereld Kampioenschap. “Dan is iedereen welkom: van jong tot oud. En wij zorgen voor drankjes en wat te snacken”, zegt Leanne. Het hoogtepunt vindt Leanne de organisatie van het zomerkamp voor de jeugd van 8-16 jaar. “We doen dan een beroep op onze vaste vrijwilligerspool, die zijn bijna allemaal 18 jaar en ouder.. Hoe we aan die pool komen?…Heel veel appen! En dat werkt!” Leanne merkt op: “Heel veel leden vinden het leuk om te helpen, zolang ze maar niet hoeven te organiseren. Toch zien we ook jeugdleden overstag gaan en lid worden van onze jeugdcommissie.”
Bij IJsclub Haarlem, opgericht in 1869, wordt door jong en oud geschaatst, op wedstrijd- en recreatief niveau. De club heeft 900 leden, waarvan 300 wedstrijdrijders en 600 recreanten. Daarnaast zijn er nog 225 jeugdschaatsers, die niet lid zijn. Dit zijn kinderen van 6-14 jaar die in groepsverband kennis willen maken met de schaatssport. Zij stromen vaak door naar een lidmaatschap. Naast (wedstrijd)trainingen en schaatslessen biedt IJsclub Haarlem haar leden verschillende sportieve activiteiten aan, zoals ploegenestafette en fiets- en skeelertrainingen.
Jeugdcommissie opereert zelfstandig
De jeugdcommissieleden studeren allemaal, maar treffen elkaar elk weekend op het clubhuis. Vergaderen doen zij fysiek op de club en als het niet anders kan, gebeurt dit online. Jeugdcommissie en bestuur hebben goed contact: bij vragen of ideeën van een van beide kanten, weten zij elkaar te vinden. Leanne: “Wij worden niet direct betrokken bij inhoudelijke zaken. Maar voordat een commissie haar plannen en verbeterpunten aan het bestuur voorlegt, worden wij ook vaak uitgenodigd voor input.”
De jeugdcommissie maakt vooraf een begroting. Deze wordt – net als de begrotingen van andere commissies – door het bestuur in de jaarrekening opgenomen en door de algemene ledenvergadering goedgekeurd. Ze krijgen per evenement het budget dat ze begroot hebben. Ze doen hun eigen promotie, werving, administratie en financiën en werken dus volledig zelfstandig.
Wat levert het op?
Door de nauwe samenwerking binnen de jeugdcommissie ontstaan onderlinge vriendschappen en wordt de binding met de vereniging sterker. Door hun actieve participatie bij de club ontdekken en ontwikkelen de jongeren hun kwaliteiten. Leanne ervaart dat ook: “Sommige jeugdcommissieleden die eerst afwachtend waren, nemen opeens initiatief. Zeker op zo’n zomerkamp ontwikkel je skills op het gebied van organisatie en planning.”
Het zijn niet alleen jeugdcommissieleden die langer betrokken blijven en meer dingen gaan doen voor de vereniging. Leanne ziet ook vaak jeugdleden die van ‘kamp-deelnemer’ naar ‘kamp-begeleiding’ overstappen. Leanne besluit: “Ik ben er trots op dat we met de jeugdcommissieleden toch maar mooi even vier tot vijf activiteiten in een jaar neerzetten! Als we het niet zo druk hadden met studie, werk en zelf trainen, zou ik het heel tof vinden om elke maand een activiteit te organiseren.”
Toolkit Jeugdparticipatie
Dit artikel is een praktijkvoorbeeld bij de toolkit Jeugdparticipatie van Kenniscentrum Sport & Bewegen. Hoe laat je jongeren actief meedoen, hoe versterk je je club met én voor jongeren en hoe jeugdgericht is jouw club? Het zijn vragen waar veel sportaanbieders mee kampen. Laat je inspireren en maak een actieplan voor jouw club.
Tips voor andere sportverenigingen
Verankering binnen de vereniging
- Betrek de jeugd bij wat je doet als vereniging.
- Waardeer ze voor wat ze doen en maak gebruik van hun kijk op de vereniging.
- Zoek uit wat zij belangrijk vinden en laat ze dat vervolgens ook zelf oppakken en regelen voor andere jeugdleden.
- Geef zoveel mogelijk regie aan de jeugd, ze kunnen veel meer dan vaak gedacht wordt.
- Geef eigen verantwoordelijk over budget, plan en uitvoering. Dit werkt bij ons supergoed.
Werven van jeugdige vrijwilligers
- Laat de commissie zelf de opvolging en opleiding van nieuwe commissieleden regelen. Leanne: “Soms moet je heel veel zeuren…of héél lief vragen!” …”, en ze vervolgt: ”Maar doe het zelf, laat het niet een bestuurslid doen. Wij jeugdcommissieleden kennen de jongeren veel beter.”
- Laat kinderen eerst als deelnemer meedoen aan evenementen, vraag ze als ze wat ouder zijn als vrijwilliger bij een evenement en benader ze dan later om door te stromen als commissielid.
Behouden/ continuïteit van jeugdige vrijwilligers
- Geef jeugdleden verantwoording en laat ze bijdragen aan het lesgeven aan de jeugdschaatsers (die niet lid zijn) en het bedenken van leuke en leerzame oefeningen voor hen.
- Door het betrekken van jeugdleden, ontstaat er meer binding met de club. De jeugdleden zijn immers de (volwassen) leden en/of vrijwilligers van de toekomst!
- Laat kinderen veel samenwerken; werk aan binding en vriendschap. Dan blijven ze langer betrokken en gaan ze ook dingen doen voor de vereniging.
- De groep junioren die ver weg gaat studeren raakt de binding met de club toch kwijt. Daar doe je niets tegen.
Hobbels (weerstand) en hoe overwin je ze
- Er is nu meer doorstroom van jeugdleden in de jeugdactiviteitencommissie dan in de beginperiode. Vroeger waren ze gemiddeld zo’n 6-8 jaar lid van de commissie. Nu zijn leden 2-4 jaar lid. Om kennis en ervaring te borgen zijn van alle evenementen draaiboeken opgesteld. Dit maakt het makkelijk voor de nieuwe lichting commissieleden.
Praktijkvoorbeelden
Goede voorbeelden van sportclubs die er op verschillende manieren in slagen hun jeugd actief te maken en te houden:
