“Wij waren benieuwd naar de meningen van onze jeugdspelers: wat vinden zij van de club? Wat kan er anders of beter? We willen de jeugd behouden en een fijn sportklimaat creëren”, legt Peer van Kemenade uit. Hij is hoofd opleidingen jeugd 15-19 jaar, zit in de technische commissie en begeleidt jongeren bij de overstap naar een senior elftal. “Toen wij via Eindhoven Sport over het kaartspel ‘Wij zijn de club’ hoorden, zijn we meteen aangehaakt.”
Toolkit Jeugdparticipatie
Dit artikel is een praktijkvoorbeeld bij de toolkit Jeugdparticipatie van Kenniscentrum Sport & Bewegen. Hoe laat je jongeren actief meedoen, hoe versterk je je club met én voor jongeren en hoe jeugdgericht is jouw club? Het zijn vragen waar veel sportaanbieders mee kampen. Laat je inspireren en maak een actieplan voor jouw club.
Jeugd en bestuur samen om de tafel
Twee sportregisseurs van Eindhoven Sport leidden de bijeenkomst om in gesprek te gaan met de jeugd. Er namen 12 jeugdspelers van 15-19 jaar en bestuursleden – zoals de jeugdvoorzitter en hoofd opleidingen (Van Kemenade), deel. Aan de hand het kaartspel gingen de deelnemers in gesprek over een aantal thema’s, zoals binding met de club en communicatie. Ook werden ze aangemoedigd om positieve punten en ontwikkelpunten van hun club te benoemen.
De jongeren waren blij met de bijeenkomst waarin zij hun meningen, wensen en ideeën konden delen. Zo is er de wens om onderlinge toernooien in de vakantieperiode te organiseren. Hiermee gaat de club samen met de jeugd voor de zomervakantie aan de slag. Ook is er de vraag of de jongeren openstaan om deel te nemen in een jeugdraad. Doel daarvan is dat de jeugd zaken als toernooien, activiteiten en communicatie met het bestuur kan bespreken. Van Kemenade: “Een jeugdraad is er nog niet, maar komend seizoen willen we één of meerdere jeugdleden vragen of ze willen deelnemen aan de activiteitencommissie.”
Van dichte poort naar open sportpark
De jeugdleden gaven ook aan dat ze graag vaker een potje willen voetballen, maar dat het sportpark buiten trainingstijden gesloten is en dat er bouwunits op het trapveldje staan. De sportregisseur van Eindhoven Sport wijst de club op ‘Open Sportparken’: een gemeentelijke subsidie, waarbij de club haar poorten ook buiten officiële openingstijden openzet, zodat leden en jongeren uit de buurt een extra mogelijkheid krijgen om te sporten en bewegen. “Inmiddels zijn de poorten van ons sportpark open. Ik word er heel erg vrolijk van als ik daar nu op woensdagmiddag 30 jongens – jeugdleden én jongeren uit het dorp – zie voetballen. Ik ken die jongens inmiddels allemaal, en ze houden het netjes hoor”, vertelt Van Kemenade.
Wij bestuursleden denken dat we alle wijsheid in pacht hebben, maar de wijsheid zit bij de leden.”
Peer van Kemenade, hoofd opleidingen jeugd v.v. Acht
Betrokkenheid kent veel voordelen
Ook op andere aanbevelingen is actie ondernomen. Zo zijn de kantinetijden aangepast: jongeren kunnen op zaterdag en na trainingsavonden langer in de kantine blijven. Er staat nu een PlayStation in de kantine waar ze FIFA kunnen spelen, dat was ook een wens van de jeugd.
De jeugdleden zijn enthousiast en benieuwd naar wat het bestuur voor hen in de toekomst nog in petto heeft én ze zijn benieuwd naar wat zíj voor de club kunnen betekenen. “Want”, zo beaamt Van Kemenade, “Jongeren die zich serieus genomen voelen, voelen zich meer betrokken bij de club. En meer betrokkenheid betekent ook dat ze eerder geneigd zijn om vrijwillig iets terug te doen voor de club. Bijvoorbeeld als we ze vragen om deel te nemen in de activiteitencommissie.” Hij noemt dit het ‘binden en boeien-principe’: verbinding creëren en aandacht vasthouden. Dat geldt volgens hem niet alleen voor de jeugd, maar ook voor de vrijwilligers zoals jeugdtrainers.
Een goed gevulde rugzak voor de jeugdtrainer
De club is naar aanleiding van Keep Youngsters Involved ook aan de slag gegaan met meer ondersteuning voor jeugdtrainers. Soms botsen jeugdleden en trainers. Die laatsten weten lang niet altijd goed om te gaan met het gedrag van jongeren. Van Kemenade volgde via Eindhoven Sport een meeting over hoe je jeugd coacht op een manier die positieve invloed heeft op gedrag en prestatie.
“Zeer nuttig”, vertelt Van Kemenade. “Het is een valkuil voor sportclubs, ook bij ons, om een nieuwe jeugdtrainer – vaak een goedwillende ouder – bij zijn eerste training de bal te geven en te zeggen: ‘Hier heb je de bal en de sleutels en we wensen je veel succes!’ Maar zo werkt het dus niet. Ook zíj hebben een goed gevulde rugzak nodig met tips en handreikingen. Zo behoud je je vrijwilligers. Bijkomend voordeel is dat de jongeren minder snel afhaken als trainers hen beter begrijpen. En dus óók voor de club behouden blijven.”
Wat levert jeugdparticipatie nu op voor de club?
Van Kemenade somt op wat jeugdparticipatie v.v. Acht oplevert: “De club behoudt zowel meer jeugdleden als vrijwilligers op de vereniging. We zien dat er minder verloop is van jeugdleden. Ook is het verenigingsgevoel veel groter geworden. De jeugd voelt zich serieus genomen en is daardoor meer betrokken bij de club. Ik zie dat aan de opkomst bij de trainingen die sterk verbeterd is door de goede sfeer binnen de vereniging. Ook zie ik dat de bereidheid groot is bij projecten, waarbij jeugd gevraagd wordt om deel te nemen, zoals bij Held naast ‘t Veld.”
Van Kemenade heeft voor het eerst een evaluatiegesprek gehad met vijf jeugdspelers over hoe zij de overgang van jeugd naar seniorelftal ervaarden. De spelers vonden het best spannend om hun oude team te verruilen en hun vrienden achter te laten, maar zijn goed opgenomen en voelen zich inmiddels thuis bij de senioren. “Van hun ervaringen kunnen we leren, dus deze gesprekken koppel ik terug met de seniorentrainers. Het uiteindelijke doel is een warme overdracht. En zo behouden we de oudere jeugd ook na hun 18e voor de club.”
Trots op de jeugd
Als je Van Kemenade vraagt waar hij trots op is, antwoordt hij: “De jeugd!” Dit vult hij aan: “Ik ben trots als ik ze zie voetballen op het veld en ze fysiek bezig zijn. Trots als ik ze zie zitten in de kantine en ze plezier met elkaar hebben. En trots dat de overgang van de jeugd naar senioren steeds beter gaat. We kunnen bij v.v. Acht het eerste en tweede elftal toch maar mooi weer aanvullen met onze eigen jeugd.”
Tips
- Luister echt naar jongeren en laat zien dat je hun ideeën en adviezen serieus neemt. Bijvoorbeeld door het beleid erop aan te passen.
- Jongeren kunnen waardevolle inzichten bieden in wat ze echt willen en nodig hebben. Als ze actief betrokken zijn bij activiteiten en besluitvormingsprocessen, voelen ze zich meer verbonden en zijn ze gemotiveerder om deel te nemen.
Lees meer
- Jeugdleden en bestuur gaan samen voor hun sportvereniging
- Praktijkvoorbeeld Tennisvereniging Tie-Breakers in Amsterdam
- Praktijkvoorbeeld IJsclub Haarlem
- Praktijkvoorbeeld Hockeyvereniging HC Naarden
- Praktijkvoorbeeld Roeivereniging Nautilus in Rotterdam
