Door jeugdleden als trainer en coach in te zetten voor eigen leden, geef je de jeugd een belangrijke rol binnen de vereniging. Babette Hoefnagels-Verdult, voorzitter van de Naarden Hockey Academy, benadrukt dat je als sportvereniging het trainingsbeleid goed moet aanpakken.
Ze vertelt over de jeugd traint jeugd-trainersopleiding: “Het hoofd jeugdopleiding is de drijvende kracht achter dit alles en zorgt voor de begeleiding op het veld en heeft een grote rol in de opleiding van de jeugdtrainers. De Naarden Hockey Academy, waar het hoofd jeugdopleiding onderdeel van uitmaakt, zorgt in breedste zin voor de ondersteuning bij de begeleiding en opleiding van de jeugdtrainers, maar ook voor het trainingsschema, de jaarlijks terugkerende events en de administratie van het geheel.”
Feiten en cijfers over HC Naarden
Hockeyvereniging Naarden (HC Naarden) is een jonge, snel gegroeide vereniging met 2.000 leden, waarvan ruim 1.300 jeugdleden en bijna 120 jeugdteams. De vereniging telt ongeveer 200 jeugdtrainers, die in meer of mindere mate zelfstandig training geven en de teams coachen. De Naarden Hockey Academy, onderdeel van HC Naarden, past deze zelf opgerichte vorm van jeugdparticipatie – het ‘Jeugd traint Jeugd’-principe – al jaren succesvol toe. Hierin leren de jeugdtrainers andere jeugdleden beter te hockeyen en tegelijkertijd ontwikkelen zij hun eigen hockey- en coachskills.
“Kinderen vanaf 11 jaar kunnen beginnen met training geven, maar dat verschilt natuurlijk wel per kind. Tussen trainer/coach en pupil zit ongeveer vijf jaar leeftijdsverschil. Belangrijk is dat de jeugdtrainers begeleiding krijgen van een volwassene die veel ervaring heeft met het vak en goede aansluiting heeft met de groep jeugdtrainers”, vertelt Hoefnagels-Verdult.
“Ook aandacht voor de kwaliteit van de training is van belang. Zo is er altijd een professionele trainer op het veld aanwezig. Elk team heeft ook één of twee ouderbegeleiders die de jeugdtrainers ondersteunen, vooral op het gebied van groepsdynamiek, maar ook voor zaken als veters strikken of pleisters plakken. Verderop in de opleiding krijgen de jeugdtrainers ook begeleiding van onze vertrouwenspersoon op het gebied van groepsdynamiek en psychologische veiligheid.“
Toolkit Jeugdparticipatie
Dit artikel is een praktijkvoorbeeld bij de toolkit Jeugdparticipatie van Kenniscentrum Sport & Bewegen. Hoe laat je jongeren actief meedoen, hoe versterk je je club met én voor jongeren en hoe jeugdgericht is jouw club? Het zijn vragen waar veel sportaanbieders mee kampen. Laat je inspireren en maak een actieplan voor jouw club.
Hoe ouder de jeugdtrainer, hoe meer zelfstandigheid
“Er is een doordachte opbouw bij deze opleiding: de beginnende jeugdtrainers krijgen de eerste twee jaar een oefening aangereikt. Daarna gaan ze oefenen om zelf een oefening te bedenken, binnen een bepaald thema”, legt Hoefnagels-Verdult uit. “Pas vanaf het moment dat ze jeugdleden trainen die ouder dan 10-11 jaar zijn, krijgen jeugdtrainers een team toegewezen. Tijdens de wedstrijd coachen ze het team en wekelijks mogen ze trainingen bedenken. Een speciale app met een databank aan oefeningen, voor zowel technische vaardigheden als tactische principes, ondersteunt hen hierbij. Hoe ouder de jeugdtrainer, hoe meer zelfstandigheid en verantwoordelijkheid.”
Hoefnagels-Verdult vervolgt: “De academy regelt ook het contract voor de jeugdtrainers, waarin de verwachtingen en vergoedingen staan vermeld. Vanaf dat jeugdtrainers een team trainen dat uit acht- en negenjarige jeugdleden bestaat, krijgen ze namelijk een financiële vrijwilligersvergoeding.”
Opleidingscurriculum behoudt jeugdtrainers
Jeugdtrainers behoud je niet alleen door een vrijwilligersvergoeding: “Gezelligheid en speciaal voor hen georganiseerde activiteiten, zoals een bedankdiner met pubquiz en clinics van internationals, zijn essentieel. Even belangrijk is die goed functionerende trainersopleiding en -begeleiding. Hiervoor ontwikkelen we een opleidingscurriculum, zodat duidelijk is wat er per trainersniveau gevraagd wordt. Bij bijna elke sportclub verandert de samenstelling van commissies, technische staf en vrijwilligers eens in de zoveel tijd, ook bij ons. Een curriculum zorgt ervoor dat je niet elke drie of vier jaar het wiel opnieuw hoeft uit te vinden. En zorgt ervoor dat jeugdtrainers weer een jaar bijtekenen”, aldus Hoefnagels-Verdult.
De voordelen en de opbrengst
Als de vereniging het trainingsbeleid van het Jeugd traint Jeugd-principe goed aanpakt, zijn er veel voordelen te behalen: veel jongeren vinden het leuker om getraind en gecoacht te worden door een oudere jeugdspeler dan door een eigen ouder. De trainers zijn een rolmodel voor de jongere jeugd en dat heeft aantrekkingskracht op jonge spelers die dan ook training willen geven. Hoefnagels-Verdult: “‘Jeugd traint jeugd’ heeft de betrokkenheid en binding van de jeugd met elkaar en met de club enorm verhoogd.”
Het beleid heeft ook zeer veel trainers opgeleverd: elk seizoen zijn zo’n 200 jeugdtrainers en coaches actief. De trainingskosten daarentegen zijn relatief laag gebleven. Het trainingsaanbod en de kwaliteit zijn goed door een mooie mix ‘Jeugd traint jeugd’ met de bijbehorende begeleiding en ‘Professional traint jeugd’. Hoefnagels-Verdult: “En daarbij komt dat jeugdtrainers onbewust extra skills mee krijgen, zoals leidinggeven voor een groep, coachen, ordehandhaving, met ouders omgaan en verschillende belangen dienen”. En ze besluit: “Skills die later in bijvoorbeeld een maatschappelijke carrière goed van pas kunnen komen!”
Tips voor andere sportverenigingen
Verankering in verenigingsbeleid
- Begin klein: start het opleidingstraject met een kleine groep.
- Zorg voor een goede structuur en leg dit vast in een opleidingsplan.
- Zorg voor verankering in het bestuur door middel van een commissie voor jeugdtrainers en geef de hoofdtrainer verantwoordelijkheid.
- Bouw evaluatiemomenten in met het hoofd van de jeugdopleiding.
Werven van jeugdige vrijwilligers
- Als het project loopt, werven de jeugdtrainers voor een groot deel zichzelf. Blijf de jeugdtrainers wel persoonlijk benaderen. Aandacht helpt!
- Zorg voor zichtbaarheid van de jeugdtrainers door opvallende trainerskleding. Dit geeft de jongeren het gevoel dat ze gewaardeerd en serieus genomen worden.
- Zorg voor goede communicatie, zodat iedereen weet waar hij terecht kan (trainers, ouders en leden).
Behouden/continuïteit van jeugdige vrijwilligers
- Zorg voor een goede opbouw van leeftijd in je opleidingsplan, zodat er geen gaten vallen.
- Geef de jeugdige trainers een passende beloning. De kleinsten in de vorm van kleine traktaties en de oudere jeugd een salaris (vrijwilligersvergoeding) dat concurrerend is met een bijbaantje in de lokale supermarkt.
- Probeer een community van de jeugdtrainers te maken, onder andere door tussendoor ook speciale events voor deze groep te organiseren.
- Zorg voor een structurele beoordeling en begeleiding van de jeugdige trainers en blijf kritisch.
Hobbels (weerstand) en hoe overwin je die
- Met al die jongeren die training willen geven, is het een enorme taak om het in goede banen te leiden. Degene die hiervoor verantwoordelijk is, moet zich ervan bewust zijn dat het wel vrijwillig is, maar niet vrijblijvend.
- Je hebt veel met pubers te maken, pas je begeleiding daarop aan. Probeer ook zoveel mogelijk rekening te houden met het schoolrooster bij het inplannen van de trainingen (dit kan soms een uitdaging zijn!).
- Er zijn jeugdleden die er echt niet voor in de wieg zijn gelegd. Schroom niet om daar afscheid van te nemen.
- Probeer je aanpak continu te verbeteren en aan te scherpen.
Meer lezen?
Bekijk hier goede voorbeelden van sportclubs die er op verschillende manieren in slagen hun jeugd actief te maken en te houden:
