Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

De waarde van sporten en bewegen

Interview

Sporten en bewegen is goed voor onze gezondheid, deelname aan de samenleving en onderlinge verbondenheid. Maar hoe druk je sporten en bewegen uit in economische termen? Een lastige maar belangrijke vraag. En actueel. Al was het maar door alle gemeentelijke bezuinigingen. Gelukkig zijn er meerdere rekenmethodes beschikbaar, al is de uitvoer van deze methodes in de praktijk vaak complex. In gesprek met Geeske van Asperen, adviseur bij Kenniscentrum Sport.

In het dagelijks leven mag geld dan de manier om kosten en baten tegen elkaar af te wegen, in de sport is dat nog helemaal niet zo. Maatschappelijke effecten of abstracte termen als participatie of cohesie kun je er namelijk lastig mee uitdrukken. “Bij een onderzoek in Amsterdam werd vastgesteld dat als de hoeveelheid geluk de gemiddelde Nederlander 7,40 euro waard is dan zijn de maatschappelijke kosten en baten in balans”, vertelt Van Asperen. “Dat was natuurlijk een aanname. Geluk kun je namelijk niet uitdrukken in geld. En eigenlijk zit de meerwaarde van sport ook niet in geld. Je maakt immers geen sportbeleid om er rijk van te worden.”

Prijskaartje

En waarom zou je sporten en bewegen in geld willen uitdrukken? “Wat is je doel en wat heb je te besteden?” zegt Van Asperen. Er bestaat namelijk een balans tussen kosten en betrouwbaarheid. “Beschik je over geld en heb je dat er voor over om een onderzoek te laten doen? Dan moet je gaan voor de MKBA, de maatschappelijke kosten-batenanalyse. Er hangt een prijskaartje aan – zeg zeker 50.000 euro – maar het is wel de meest betrouwbare analyse die je je maar kunt wensen.”

Methodieken

BORNaast kosten en betrouwbaarheid zijn er nog meer aspecten waar je je keuze voor een instrument mee af kunt wegen. Wil je iets in handen hebben waarmee je bijvoorbeeld je buurman op beleid wil ‘prikkelen met een cijfertje’ dan kun je dat beter doen met behulp van BOR, het beleidsondersteunende rekenmodel. Van Asperen: “Het cijfer dat je dan krijgt is een stuk minder betrouwbaar, maar je hebt tenminste iets om een gesprek mee op gang te brengen. Het is namelijk gewoon een generiek model, dus heel algemeen.”

Besparen

Niet voor niets wordt de BOR een beleidsondersteunend instrument genoemd. “Dan zeggen we bijvoorbeeld tegen die buurman: ‘Wist je wel dat ik met arbeidsreintegratie – mensen terug helpen in het arbeidsproces – 100.000 euro kan besparen?’ Dikke kans dat zijn reactie dan zal zijn: ‘O ja? Leg eens uit.’ Vervolgens heb je een gesprek.”

Kortom: bepaal eerst wat je doel is en pas dan kies je je instrument (zie de tabel boven). Naast de BOR en de MKBA bestaan er nog meer varianten. Zoals het ‘kengetal’ Qaly, de Kosten Utiliteitsanalyse (KUA), de Effectencalculator of de Effectenarena.

Focus

“Wat ik merk tijdens mijn rondje langs de experts op dit gebied is dat er anders dan in de zorg in de sport bijna geen maatschappelijk economische evaluaties worden gedaan”, zegt Van Asperen. “Er is daar namelijk geen geld voor. Als het gedaan wordt is het ter verantwoording en ligt de focus op het economische aspect, niet op het maatschappelijke. Meer niet. Jammer, maar misschien gebeurt dat in de toekomst nog.”

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.