Alles over sport logo

SROI: dit is het maatschappelijke rendement van sport en bewegen

Sport en bewegen loont. De Social Return On Investment (SROI) geeft je inzicht in hoe hoog dat maatschappelijk rendement is. Dat helpt je bij het maken van goede keuzes in sport- en beweegbeleid. In dit artikel lees je alles over het landelijke en lokale SROI-cijfer – en hoe je dat benut in jouw gemeente.

Wat is SROI?

SROI betekent Social Return on Investment. Het SROI-cijfer is als het ware een foto van de verhouding tussen de kosten en baten van sport en bewegen, in één jaar. Op dit moment is het SROI-cijfer 2,5.

  • Dat betekent dat in Nederland de maatschappelijke opbrengsten van sport en bewegen 2,5 keer hoger zijn dan de kosten. 
  • Je kunt dus gerust investeren in sport en bewegen. De kosten zijn op dit moment lager dan wat je ervoor terugkrijgt.
  • De positieve opbrengst schuilt bijvoorbeeld in gezondheidswinst, een hogere levensverwachting en lagere zorgkosten. En in lager ziekteverzuim op de arbeidsmarkt en een hogere kwaliteit van leven.

De SROI is – op basis van de rekenmethode van adviesbureau Rebel en het Mulier Instituut – door Kenniscentrum Sport & Bewegen in 2026 opnieuw geschat, op basis van cijfers uit 2024. De resultaten laten zien hoe belangrijk het is om als maatschappij te blijven investeren in sport en bewegen. Voor de belastingbetaler is het een verantwoording van het geld dat wordt uitgegeven. Het cijfer helpt politici en bestuurders ervan te overtuigen dat investeren in sport en bewegen loont.

Infographic SROI

Wil je in een oogopslag inzicht in de maatschappelijke kosten en opbrengsten van sport en bewegen? Download de infographic.

Hoe interpreteer je het SROI-cijfer?

Een SROI-cijfer hoger dan 1 laat een positieve verhouding zien tussen de kosten en opbrengsten van sport en bewegen in Nederland. Het huidige SROI-cijfer van 2,5 betekent overigens niet dat één euro extra in het sportbudget letterlijk 2,5 euro aan maatschappelijke winst oplevert. De SROI zegt namelijk niets over de opbrengst van losse individuele investeringen. De SROI zegt alleen iets over het effect van alle geïnvesteerde euro’s samen. Die leveren onderaan de streep een positief maatschappelijk rendement op. Maar de SROI vertelt niet welke geïnvesteerde euro (van het Rijk, de gemeente of inwoners) het meest oplevert en welke het minst. En ook niet waar je je geld op het gebied van sport en bewegen het best aan besteedt. Ook is in dit onderzoek niet vastgesteld of de investering in sport en bewegen zorgt voor meer sport- of beweegdeelname. 

Het SROI-cijfer is gedaald ten opzichte van de 2,76 in 2024. Door de inflatie zijn zowel de kosten als de opbrengsten gestegen. Omdat de SROI een verhoudingsgetal is, zal het cijfer altijd dalen wanneer de kosten en de opbrengsten stijgen.

De lokale SROI voor jouw gemeente

Elke euro is maar één keer uit te geven. In lokaal beleid levert dit soms stevige discussies op, want in welk domein en in welke doelgroep ga je investeren? Inzicht en cijfers zijn onmisbaar om hierin de juiste keuzes te maken, te zien waar je moet bijsturen – denk maar aan de dalende cijfers qua beweegrichtlijnen – en waar kansen liggen.

Je kunt een lokale SROI-infographic opvragen voor jouw gemeente. Die geeft in één oogopslag inzicht in het SROI-cijfer en andere kengetallen rondom sport en bewegen met de actuele cijfers binnen jouw gemeente.

  • Gebruik het om het belang van lokaal investeren in sporten en bewegen nog beter te onderbouwen. 
  • Gebruik de inzichten om het gesprek aan te gaan met wethouders, gemeenteraad, collega’s en lokale partners op gebied van bijvoorbeeld sport, gezondheid en welzijn. 
  • Gebruik de infographic als startfoto voor de lokale beleidsnota sport en bewegen, Integraal Huisvestingsplan of lokaal preventieakkoord.

In het artikel Hoe benut je lokale sport-, beweeg-, en gezondheidsdata lees je een uitgebreide toelichting op bovenstaande suggesties. Deze informatie is ook interessant voor provincies, sportservice organisaties, sportaanbieders en partners uit het gezondheidsdomein. Wil je meer data en die vergelijken met andere gemeenten? Of wil je data op regio- of wijkniveau? Neem dan een kijkje in het dashboard VitIndex.

Hoe berekenen we het SROI-cijfer?

Sinds 2019 is de SROI drie keer berekend. Elke meting wordt er kritisch gekeken naar de meetmethode en de beschikbare databronnen. Soms hebben we het onderzoek wat aangescherpt of blijken er nieuwe of andere databronnen beschikbaar te komen. Dat zorgt voor nuanceverschillen per gemeten jaar.

Simpel gezegd berekenen we wat het oplevert als mensen voldoende gaan sporten en bewegen. Met voldoende bedoelen we: voldoen aan de beweegrichtlijnen. Het streven hierbij is om de kosten en opbrengsten zoveel mogelijk in euro’s uit te drukken. Daarvoor kijken we voor de opbrengsten naar besparingen op gebied van bijvoorbeeld zorgkosten, blessures, criminaliteit, ziekteverzuim en arbeidsproductiviteit. Maar ook maatschappelijke opbrengsten, die niet zichtbaar zijn op een rekening, zoals een betere kwaliteit van leven en een hogere levensverwachting.

Voor de kosten worden alle uitgaven van de overheid, het bedrijfsleven en de bevolking aan actieve sportparticipatie meegenomen. (De sociale en persoonlijke opbrengsten van sport en bewegen (‘welzijn’) zijn hierin nog niet meegenomen door nog wat uitdagingen op meetgebied, maar wij blijven de ontwikkelingen in deze onderzoeken volgen.) 

Bekijk voor meer informatie over het onderzoek naar de opbrengsten het rapport van Ecorys over de sociaaleconomische waarde van sport en bewegen (2021). De SROI van sport en bewegen is berekend door onderzoeksbureau Rebel en het Mulier Instituut in 2019, 2022 en 2024. In 2026 heeft Kenniscentrum Sport & Bewegen op basis van de bestaande rekenmethode de SROI opnieuw geschat met recentere cijfers. Wil je hier meer over weten? Vraag het rapport met de aanpassingen en duiding van het recente SROI-cijfer aan, bij Specialist sociaaleconomische waarde Femke van der Pal.

Meer lezen


Artikelen uitgelicht


Beleid
public, professional
feiten en cijfers
beleidsontwikkelingen, monitoring en evaluatie, waarde van sport en bewegen