Invloed sport op welzijn
Uit onderzoek op basis van landelijke data blijkt dat de gemiddelde Nederlander al profiteert van sport met een welzijnsverbetering die gelijkstaat aan een maandelijkse inkomensstijging van €250 per extra uur sport. Deze effecten zijn voor kwetsbare groepen, zoals mensen in armoede, mensen met een chronische aandoening, arbeidsongeschikten en eenzame ouderen aanzienlijk groter. Voor jongeren die psychologische hulp ontvangen en jonge mannen zonder startkwalificatie is het effect zelfs nog groter.
Onderzoek waarde van welzijn voor extra doelgroepen
In kader van het Sportakkoord II heeft Kenniscentrum Sport & Bewegen de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) de opdracht gegeven om de waarde van welzijn voor extra doelgroepen te onderzoeken. Dit is het vervolg op het onderzoek naar de waarde van sport voor het welzijn dat de HAN in 2024 uitvoerde. Deze zijn toegevoegd aan het Maatschappelijke Kosten en Baten Model, dat de HAN ook ontwikkelde. Hierdoor kan de waarde van inzetten op diverse doelgroepen bij een open sportpark ingeschat worden.
Deze waarde helpen bij het inzichtelijk maken van de maatschappelijke waarde van onder andere een open sportpark. Hierbij wordt de waarde voor zowel de reguliere deelnemers als de deelnemers aan een specifiek aanbod inzichtelijk gemaakt.
Lees meer over de waarde van welzijn door sport
Sport heeft direct positieve invloed op je gevoel van welzijn
Wat laten de welzijnsbaten in Tiel zien?
De waarden per doelgroep van dit landelijk onderzoek zijn toegepast op Sportpark Drumpt in Tiel. Hierbij zijn vragenlijsten ingevuld door 147 leden van de voetbalclub T.S.V. Theole en door 41 deelnemers van een speciaal doelgroepenaanbod. Dat zijn mensen die extra ondersteuning nodig hebben, zoals statushouders en ouderen.
In dit onderzoek is er gevraagd of de leden van het sportpark ook zouden blijven sporten wanneer het sportpark er niet meer zou zijn. Dit laat de toegevoegde waarde van het sportpark zien.
De vertaalslag van deze landelijke cijfers naar de lokale praktijkcasus op Sportpark Drumpt biedt vier inzichten voor de beleidsmatige inzet van sport in het sociaal domein.
- Dit onderzoek geeft inzicht dat het grootste gedeelte van de maatschappelijke waarde van de groep reguliere leden komt, omdat deze groep ook het grootste is. Hoewel de welzijnswinst per individu bij de kwetsbare doelgroepen het grootste is.
- De data laat zien dat reguliere sportverenigingen ongemerkt al een maatschappelijke opvangrol vervullen. Omdat er ook bij de reguliere leden sporters uit kwetsbare doelgroepen komen.
- Ook wordt duidelijk dat de echte uitdaging ligt in het bereiken van de kwetsbare doelgroepen. De analyses laten zien dat als kwetsbare groepen sporten, hun welzijn sterk stijgt. De praktijk laat zien dat de instroom en de absolute deelnemersaantallen van de kwetsbare groepen laag blijven.
- Het onderzoek op Sportpark Drumpt laat zien dat het organiseren van specifiek aanbod voor bepaalde doelgroepen een instrument kan zijn om een optimaal maatschappelijk rendement uit publiek vastgoed te halen. Door een sportpark, dat primair gefinancierd is voor regulier gebruik in de avonden en weekenden, ook overdag gericht in te zetten voor kwetsbare groepen, stijgt de maatschappelijke bezettingsgraad. Hoewel het passend maken van dit aanbod logischerwijs hogere publieke kosten en begeleiding met zich meebrengt, illustreert de indicatieve kosten-batenratio van 2,86 dat de extra maatschappelijke winst opweegt tegen deze publieke investeringen.
De indicatieve kosten-batenratio voor het doelgroepenaanbod laat zien dat de geschatte welzijnsbaten bijna drie keer zo groot zijn als de extra publieke kosten die specifiek aan dit doelgroepenaanbod zijn gekoppeld. De structurele kosten voor het gebruik van het sportpark (inclusief afschrijvingen, onderhoud, etcetera) zijn hierin niet meegenomen.
Enige voorzichtigheid bij het interpreteren van de uitkomsten is nodig. De waarde is gebaseerd op een eigen inschatting van de leden wat ze zouden doen als het sportpark wegvalt. Dit is dus subjectief. Daarnaast komt het bedrag niet letterlijk op de rekening van de vereniging of gemeente, maar weerspiegelt deze hoeveel baat we als samenleving hebben bij sporten.
Rol van open sportparken in vergroten welzijn
Het openstellen van een sportpark voor andere initiatieven kan zorgen voor deze extra welzijnsbaten op het sportpark. Bijvoorbeeld om een buitenschoolse opvang op het park te vestigen of voor een doelgroep waarbij het reguliere sportaanbod niet goed aansluit. Bijvoorbeeld voor ouderen, statushouders en mensen met een beperking.
Wil je aan de slag met een open sportpark?
Bekijk dan het Stappenplan open sportpark van Kenniscentrum Sport & Bewegen. Hierin staan voor zowel gemeenten als sportverenigingen 11 stappen beschreven om een open sportpark te realiseren.
Wat betekent dit voor beleid en investering?
Het meetbaar maken van deze effecten helpt niet alleen om de rol van sport als middel voor maatschappelijke waardecreatie duidelijker te maken, maar vergroot ook het draagvlak en de betrokkenheid van verschillende belanghebbenden. Dit kan leiden tot betere keuzes rondom de financiering en organisatie van sportaccommodaties.
Deze uitkomsten onderstrepen dat sport niet alleen een middel is om welzijn te verbeteren, maar ook een gerichte impact kan hebben bij doelgroepen met extra welzijnsuitdagingen. Maatschappelijke winst kan gerealiseerd worden door deze doelgroepen op een sportpark een plek te geven.
Als daardoor deze groepen ook meer gaan sporten, levert dat een gelukkigere samenleving op. Een open sportpark met maatschappelijke waarde kan gerealiseerd worden door barrières weg te nemen die door deze doelgroep worden ervaren en strategische samenwerking op te zetten met welzijnsorganisaties, zorginstellingen en onderwijsinstellingen.
Het volledige onderzoek
Interesse in het volledige onderzoek? Lees: “Waarde van sport voor welzijn bij doelgroepen in het sociaal domein“.
