Alles over sport logo

Traditionele sporten terug op de Europese beleidsagenda

Tamburello. Pelota. Sjoelen. Eisstockschiessen. Worstelen. Stonelifting.. Dit zijn allemaal Europese traditionele sporten en spellen, die in augustus in een groot festival in het Ierse Limerick samenkwamen. Hoe zorgen we dat ook deze sporten blijvend aandacht krijgen en niet stiekem verdwijnen, en hoe kun je ze ook inclusiever en toegankelijker maken? Dat zet Ierland momenteel op de politieke agenda van de Europese sportministers.

Ierland is van juli tot en met december 2026 voorzitter van de Raad van de Europese Unie. Wat is de waarde van die traditionele sporten voor de Europeaan van nu? Daarover spreken op 21 september de Europese beleidsmedewerkers sport en later  de Europese sportministers, op initiatief van Ierland, dat momenteel voorzitter is van de Raad van de Europese Unie. Op 22 september organiseert Ierland daarbij een Europese conferentie die helemaal in het teken staat van traditionele sporten. Misschien niet zo verwonderlijk dat ze dit thema agenderen, als je bedenkt dat in Ierland traditionele sporten als hurling, gaelic football en camogie heel erg populair zijn, vaak populairder dan sporten als voetbal en hockey..

Eerste European Games in Friesland

De conferentie zal de nadruk leggen op de rol van sport als onderdeel van de Europese cultuur, geschiedenis en tradities. Het wordt een eendaagse conferentie met paneldiscussies waarin zowel nationale als internationale sprekers aan het woord komen. Een Nederlandse spreker is Jacqueline Kronenburg van Kenniscentrum Sport & Bewegen, die in haar rol als vicepresident van de internationale sportkoepel TAFISA onder andere de rol van events als de European Sport for All Games zal inbrengen. 

Wist je dat de allereerste versie hiervan georganiseerd werd in Nederland? In 2018 werden onder de noemer van het Friese woord ‘Mienskip’ twintig Europese teams met vijftig traditionele sporten naar locaties in de provincie Friesland gehaald. Dat leverde ook nog de ‘Heerenveen Statement’ op, waarin tal van organisaties – waaronder NOC*NSF, de provincie Friesland en SportFryslan – opriepen tot het opnemen van meer traditionele sporten in de lijst van UNESCO Immateriaal Erfgoed. Daarna werd het – in elk geval in Nederland – vrij stil rond het onderwerp.

Ierland wil met de conferentie en de beleidsbesprekingen de rol van (traditionele) sport benadrukken als onderdeel van de Europese cultuur, geschiedenis en tradities.  Ondersteunt het ook als vanzelf sociale cohesie, integratie, vrijwilligerswerk en actief burgerschap , of is er extra beleid en ondersteuning voor nodig? Daarover spreken onder meer voorzitters van nationale sportbonden en -organisaties, sporters, wetenschappers  en  internationale sportfederaties. Na afloop van de conferentie zal een beleidsrapport worden opgesteld waarin de boodschappen, conclusies en bevindingen van de conferentie worden samengevat. Dit rapport zal worden verspreid onder de EU-instellingen en de lidstaten, evenals onder nationale en internationale belanghebbenden.

Ze koersen mogelijk ook op raadsconclusies die de lidstaten concrete handvatten geven hoe ze traditionele sporten een plek in hun sport- en beweegbeleid kunnen geven. Dus dat geldt ook voor Nederland.

Vrolijkheid en verbinding

De TAFISA European Sport for All Games in Limerick lieten in elk geval zien hoe je met traditionele sporten en spellen veel vrolijkheid en activiteit en verbinding tot stand kunt brengen tussen mensen en nationaliteiten. De aandacht van pers en social media was groot, met zelfs foto’s op de voorpagina van de Times en de Irish Times. In totaal waren er zo’n vijftig Europese sporten en spellen, waarvan je waarschijnlijk de helft nog niet kent, die samenkwamen in het Ierse Limerick.  Het festival creëerde een feestelijke, actieve sfeer voor deelnemers en bezoekers, in parken en  afgesloten straten en op de sportcampus van de University of Limerick. 

Ze speelden bijvoorbeeld Italiaans tamburello (denk aan tennis met een soort tamboerijn), Frans tchoukball (soort handbal met een schuin trampolineframe waar de bal tegenaan gegooid wordt), leerden handige Turkse oog-handcoördinatiespelletjes,  leerden Oostenrijks Eisstockschiessen (curling) op asfalt én stonden in de rij voor de vele sjoelbakken van de Nederlandse sjoelbond. Ook de Nederlandse sportinnovatie YouFo Ringcross gooide hoge ogen: de Ierse organisator van de Games wil de sport bij alle 27 Sport Partnerships (zeg maar: regionale sportakkoorden met eigen personeel) gaan introduceren.

Erasmus+Sport draagt bij

Mede dankzij een subsidie van 450K via Erasmus+Sport konden 26 delegaties uit heel Europa naar Ierland komen. De reis moest wel zelf betaald worden, maar ter plekke werden alle sporters ondergebracht in de studentencampus en werden ze voorzien van een mooi sociaal en sportief programma. 

Een goede innovatie die het draagvlak in Limerick vergrootte, was de introductie van de Limerick Gift Card, waarmee de deelnemers in eigengekozen groepen ’s avonds in de stad konden gaan dineren in diverse pubs en restaurants, in plaats van catering voor een paar honderd mensen centraal te regelen. 

Wil je een idee krijgen van de sporten en van de  feestelijke sfeer van de European Games in Ierland? Check dan de vele video’s die Limerick Sports Partnership en TAFISA online hebben gezet via de Instagram accounts van Limerick Sport for All en TAFISA.


Artikelen uitgelicht


Sport en Europa
nieuwsbericht