Activiteiten voor dementerende ouderen | Alles over sport
Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Activiteiten voor dementerende ouderen

Interventies

Er bestaan legio beweegprogramma’s, -interventies, -activiteiten en cursussen voor ouderen. Maar welke kies jij om dementerende ouderen in beweging te krijgen? Met een reeks van zes artikelen maken we het aanbod voor ouderen overzichtelijk. In dit zesde artikel zoomen we in op activiteiten en beweegvormen die de levenskwaliteit van dementerende ouderen verbeteren, de mentale achteruitgang vertragen, de zintuigen stimuleren en een positieve invloed hebben op de stemming.

Dementerende ouderen

Dementerende ouderen hebben vaak baat bij (meer) bewegen. Het is wel goed om per individu na te gaan wat er nog mogelijk is. Te ingewikkelde of juist te eenvoudige activiteiten roepen frustratie en boosheid op. Aanbod dat onvoldoende is aangepast aan het individu zorgt in de praktijk voor beperkte deelname en hoge uitval.

Effectief aanbod

Beweegprogramma’s moeten aan bepaalde voorwaarden voldoen om ook op de langere termijn positief bij te dragen aan het dementieproces en aan levenskwaliteit. Hoewel onderzoek nog niet aan kan geven wat de exacte voorwaarden zijn, is er wel een beweegadvies opgesteld:

  • Bied beweegactiviteiten aan in alle stadia van dementie;
  • Gebruik beweegprogramma’s met (verschillende) oefeningen die verschillende aspecten trainen met aandacht voor zowel kracht, uithoudingsvermogen, balans als flexibiliteit;
  • Zorg ervoor dat een beweegprogramma minimaal twaalf weken duurt, maar laat activiteiten bij voorkeur structureler zijn;
  • Laat mensen minstens drie maal per week meedoen aan bewegingsactiviteiten, die 45 tot 60 minuten per keer duren; Ondersteun activiteiten, waar mogelijk, met muziek.

Specifieke beweegprogramma’s

Er zijn verschillende bewegings- en activiteitenprogramma’s die geschikt zijn voor mensen met dementie:

Zwementie

Zwementie is een maatschappelijk initiatief, een participatieproject waarin mbo- en hbo-studenten zwemmen met ouderen met dementie. Deze ouderen wonen nog thuis of verblijven inmiddels in één van de Haagse zorginstellingen.

Het project sluit aan bij het politiek en maatschappelijk streven waarbij een groter maatschappelijk nut wordt nagestreefd, door co-creatie en innovatieve verbindingen. Zwementie is niet alleen heilzaam voor de deelnemende ouderen, maar bovenal ook leerzaam voor de studenten. Zij worden door Zwementie in de gelegenheid gesteld om het gedrag van ouderen met een dementieel beeld te observeren in een volledig andere context dan de geplande onderwijssituatie. Het project biedt mantelzorgers een plezierige activiteit om met hun naaste te ondernemen en verschaft deelnemende zorginstellingen een zinvol activiteitenprogramma. In dit filmpje ziet u een sfeerimpressie van Zwementie en Omroep Max maakte er een reportage over.

Tovertafel

tovertafelDe Active Cues Tovertafel is een interactief en speels spelconcept voor ouderen in de midden tot late fasen van dementie. Lichtanimaties die worden geprojecteerd op de eettafel reageren op de beweging van handen en armen van deelnemers, en stimuleren daardoor zowel fysieke activiteit als sociale interactie. De Tovertafel is ontwikkeld tijdens het vierjarige promotieonderzoek van Hester Anderiesen, voor een groot deel in samenwerking met de doelgroep zelf. De Tovertafel sluit daarom perfect aan op hun behoeften en wensen.

De vitale moestuin

De vvoeding2itale moestuin is een activiteitenprogramma dat zich richt op het realiseren van een complete, laagdrempelige moestuin inclusief ondersteuning bij een te selecteren zorginstelling. Het kan als onderdeel van de dagactiviteiten voor ouderen worden ingezet.

Met moestuinworkshops en aanverwante kookclub wordt het eten en de gezondheid van de bewoners verbeterd, mede door socialisatie en activatie. Meer informatie opvragen kan via dit mailadres: robert@arnoldy-communicatie.nl Op deze website vindt u een presentatie van de Vitale Moestuin. De Vitale Moestuin is ook te vinden op Facebook.

Bewegings Activerings Programma (BAP)

Bewegings-Activerings-Programma (BAP) stimuleert door beweging en spel cognitieve functies en sociale contacten. Centraal staat het beleven van plezier en van daaruit de onbewuste oefening. Sommige van deze therapieën kennen een uitgebreide theoretische achtergrond. Het BAP bestaat uit een groot aantal gestructureerde oefeningen. Doelgroep: alle ouderen waarbij enige mate van contact mogelijk is.

Virtueel fietsen, Buiten komt voorbij

Tijdens de virtuele fietstocht van Buiten komt voorbij wordt vooral de verbeelding aangesproken. Het belangrijkste doel is de beleving die de installatie teweegbrengt, zowel voor het lichaam als voor de geest. De echte omafiets, herkenbaar uit ieders verleden, nodigt uit op te stappen. Tijdens het fietsen verschijnen en verdwijnen beelden van passanten, die elkaar op steeds nieuwe manieren in een rustig tempo opvolgen. De fietser weet dat er iets nieuws komt als hij blijft fietsen, maar wat er komt is een verrassing en niet voorgeprogrammeerd.

Buiten komt voorbij kent een paar verschillende doelgroepen maar is in eerste instantie vooral gemaakt om mensen met dementie zowel fysiek als mentaal in beweging te brengen.

Voor jonge mensen met dementie is het vooral een instrument om in beweging te kunnen zijn en alleen of samen met een familielid of begeleider iets actiefs te doen. Dichtbij huis, namelijk om de hoek van de woning en refererend aan het echte fietsen buiten.

Voor ouderen is het naast een beweeginstrument ook en vooral een instrument dat gepaste prikkels biedt. Het landschap, de setting en de passanten bieden ongedwongen aanknopingspunten voor herinneringen en/of associaties. De fietsbeweging is een beweging die zo ingesleten is dat velen niet hoeven na te denken of ze het (nog) wel kunnen, waardoor de drempel tot een andere ervaring dan alleen het fietsen laag is.

Voor zorgorganisatie kan een exemplaar op maat gemaakt worden. Stichting Buiten komt voorbij ontwikkelt ook nieuwe interactieve projecten in de zorg. Buiten komt voorbij heeft in 2011 de ‘Best Practice Stimuleringsprijs’ van het NUZO (Netwerk Utrecht Zorg voor Ouderen) gewonnen als bewezen voorbeeld van vernieuwende ouderenzorg.

Virtueel fietsen, DiFiets

De DiFiets is het eerste concrete product dat onder de vleugels van stichting Bewegingsplezier voor Ouderen en chronisch Zieken (BOZ) is ontwikkeld. Door de DiFiets spreekt BOZ haar gebruikers aan via hun zintuigen. Het bewegen van spieren in combinatie met het bekijken van beelden zorgt voor een stimulerende interactie. Door beeldmateriaal uit een bekende omgeving te projecteren wanen gebruikers zich in de tijd dat zij zelf konden fietsen in de stad of natuur.

Fietsen is onder senioren zeer populair. Zij vinden fietsen gezond, ontspannend en goed voor het milieu. Meer dan 80 procent van de 75-plussers fietst. Zelfs van de 80-plussers fietst 72 procent nog regelmatig. De reden waarom ouderen stoppen met fietsen is vanwege gezondheidsredenen, het drukke verkeer en het gevoel van onzekerheid (Van Loon, Broer, 2006).

Virtueel wandelen, SilverFit Mile

Trainen op de loopband is een vast onderdeel van veel revalidatietrajecten. Helaas is lopen op de loopband lang niet zo motiverend als een wandeling buiten. Met de SilverFit Mile is het mogelijk de ervaring van buiten wandelen zo dicht mogelijk te benaderen.

De SilverFit Mile wordt geïnstalleerd op een bestaande loopband. Een projector creëert een virtuele omgeving op een groot scherm dat voor de loopband hangt. Hierdoor heeft de revalidant het gevoel daadwerkelijk rond te lopen in een andere omgeving. Ook mogelijk voor mensen met dementie. Meer informatie vindt u bij SilverFit.nl

Duofiets

De duofiets maakt het voor mensen die niet meer zelfstandig kunnen fietsen toch mogelijk om lekker naar buiten te gaan en in beweging te zijn. Eén persoon voert de regie (het stuur), de ander kan zich concentreren op het fietsen zelf. Dit hulpmiddel kan worden vergoed door uw gemeente via de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO). De meeste gemeenten hebben een aanspreekpunt voor zorg en ondersteuning, bijvoorbeeld een Wmo-loket.

Er zijn veel variaties in duofietsen. Informeer bij uw plaatselijke fietswinkel of zoek op internet (bijv. via Google). Meer informatie vindt u op Eengoedhulpmiddel.nl.

Spelenderwijs in beweging, actief aan tafel

ouder1Bewegen is belangrijk voor jong en oud. Naarmate men ouder wordt neemt de vaardigheid af. Daarom blijft het belangrijk dat ouderen met plezier blijven bewegen. Het boek Spelenderwijs aan tafel biedt oefeningen waardoor mensen tot op hoge leeftijd kunnen blijven bewegen. Licht, zacht en kleurrijk materiaal zorgen ervoor actieve deelname tot op hoge leeftijd.

Schrijver Trees Werring Lammers geeft in het boek oefeningen in speelse vormen. Ze zijn eenvoudig toepasbaar met materialen als ballen, pittenzakken, stokken, touwtjes en werpringen. Het boek is te bestellen via Microwebedu. Ook zijn workshop op dit thema te volgen, onder meer via Stichting Beweeg Producties.

Meer Bewegen voor Ouderen (MvBO)

beginnen2Meer bewegen voor ouderen is gericht op het zo lang mogelijk lichamelijk, geestelijk en sociaal optimaal functioneren van 65-plussers. Het wekelijkse programma in groepsverband nodigt mensen uit om veelzijdig te bewegen waarbij elementen en oefeningen worden gebruikt uit onder meer gymnastiek en dans- en spelvormen. Het leggen en onderhouden van contacten is een belangrijk onderdeel van het MBvO. Daarom zijn de activiteiten uitnodigend, stimulerend en vooral niet verplichtend. De behoefte van de deelnemers is een belangrijk uitgangspunt en het aangaan en verstevigen van onderlinge contacten wordt door de deelnemers als ‘belangrijk’ ervaren.

In de wekelijkse activiteiten staat het lichamelijk functioneren staat centraal. Bevordering van de conditie, stabiliteit (val-preventie) en mobiliteit. Daarnaast wordt gewerkt aan sociale contacten, vreugde, gemotiveerdheid, vrijheid, ontspanning en actieve betrokkenheid. Daardoor is MBvO betekenisvol voor deelnemers, docenten en organisatoren. MBvO richt zich op preventie en reactivering en is geen therapie.

vvbfoto campagne valpreventie IMG_6022MBvO is bedoeld voor senioren vanaf c.a. 65 jaar in Nederland. Al dan niet zelfstandig wonend. De activiteiten worden door het gekwalificeerde kader aangepast aan het niveau van de groep. MBvO bij u in de buurt? informeer bij de gemeenten of bij de sportvereniging. Kijk voor meer informatie op de site van VML.

BeweegID

De ouder2 is geschikt voor medewerkers en vrijwilligers van huiskamerprojecten, kleinschalig wonen en dagopvang. Het doel van de box is om een eenvoudige methode te bieden, waarmee bewegen met kwetsbare ouderen ook mogelijk is zonder veel ervaring of voorbereiding.

De BeweegID box basis bevat zeventig geplastificeerde kaarten op briefkaartformaat. De kaarten zijn gerangschikt per onderwerp: bal, ballon, beenoefeningen, bol wol, foambuis, hand- en vingeroefeningen, pittenzak, tikvormen en touwtjes. Netwerk in beweging biedt meer informatie over de BeweegID box net als de site van BeweegID.

Blijf Staan

‘Blijf Staan’ wil in deelnemende verzorgingshuizen zorgen voor vermindering van het aantal valongelukken. Het is een methode en aanpak die praktische handvatten biedt waarmee management, verzorgend personeel (en bewoners) van verzorgingshuizen samen iets aan valpreventie kunnen doen. Centraal daarbij staat een ‘multifactoriële benadering’; dat betekent dat verschillende oorzaken van valongelukken tegelijkertijd worden aangepakt. Deze aanpak bestaat uit een overkoepelende module en zes themamodules. Meer informatie vindt u op de website van Veiligheid.nl. Dit beweegprogramma heeft de status ‘goede aanwijzing voor effectiviteit’.

Lees meer

Andere artikelen uit de reeks

  1. Effectief Actief beweegprogramma’s voor ouderen
  2. Activiteiten en beweegvormen voor ouderen binnenshuis
  3. Buitenactiviteiten en sport voor ouderen
  4. Activiteiten en valpreventie voor kwetsbare ouderen
  5. Beweegprogramma’s voor mensen met dementie
  6. Dagbesteding en activiteiten in de ouderenzorg
Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou