Sport meer inzetten voor maatschappelijke doelen
Sport kan jongeren helpen om zelfvertrouwen en veerkracht op te bouwen. Zeker als zij zich terugtrekken of weinig vertrouwen hebben in zichzelf, kan samen bewegen een eerste stap zijn om weer actief mee te doen. Binnen het ondernemersnetwerk POS-Beverwijk ontstond het idee om sport meer in te zetten voor maatschappelijke doelen. Een enthousiaste sportaanbieder sloot zich meteen aan.
Wij geloven dat sport veel meer is dan alleen bewegen. We willen jongeren een plek bieden waar zij zich welkom, veilig en thuis voelen.
Debbie Keskin, directeur Cardio Fitness Beverwijk
Cardio Fitness Beverwijk, Sport IJmond Noord, Youz Jeugd GGZ en Hogeschool Inholland besloten daarom samen een programma te ontwikkelen. Elke organisatie bracht eigen kennis en ervaring in. Binnenkort starten zij met de eerste groep van maximaal acht jongeren.
Het belang van samenwerking tussen sport en zorg
Een samenwerking tussen sport en zorg maakt het mogelijk om jongeren eerder te bereiken. Niet iedere jongere met mentale klachten zoekt zelf hulp bij een zorgprofessional. Een sportaanbod kan een laagdrempelige ingang zijn. Tim Vreeburg, programmamanager bij Youz Jeugd GGZ, ziet vooral kansen voor preventie. “Het liefst zien wij jongeren helemaal niet bij ons in behandeling komen. Daarom zoeken we naar manieren om al veel eerder ondersteuning te bieden, voordat problemen groter worden.”
Jongeren kunnen bijvoorbeeld te maken hebben met:
- Prestatiedruk
- Onzekerheid
- Problemen rond identiteit
- Sociale terugtrekking
Daardoor ondernemen en bewegen jongeren mogelijk minder, wat de problemen vervolgens kan versterken. Een laagdrempelig sportprogramma kan helpen die negatieve cirkel te doorbreken. De samenwerking zorgt er bovendien voor dat sportaanbieders er niet alleen voor staan. Zij kunnen bij vragen of zorgen over een jongere terugvallen op zorg- en welzijnsprofessionals.
Waarom boksen?
Het programma in Beverwijk bouwt voort op onderzoek en een eerder ontwikkelde interventie van Hogeschool Inholland. Daarbij wordt boksen ingezet om de mentale veerkracht van jongeren te versterken. Boksen biedt volgens de betrokken professionals verschillende mogelijkheden. Jongeren bewegen samen, leren nieuwe vaardigheden en ervaren dat zij stap voor stap doelen kunnen bereiken. Dat kan bijdragen aan meer zelfvertrouwen en veerkracht.
Willemijn Langkamp, onderzoeker bij het lectoraat Kracht van Sport en Bewegen van Hogeschool Inholland, ziet de praktijk als een belangrijke volgende stap. “In theorie kun je veel bedenken, maar juist in de praktijk ontdek je wat echt werkt.”
Het programma bestaat uit zestien trainingen:
- Een eerste bijeenkomst die in het teken staat van kennismaken
- Elf bokstrainingen
- Vier trainingen waarin jongeren de stap maken naar het reguliere sportaanbod
Die opbouw is bewust gekozen. Het doel is niet alleen dat jongeren zestien keer sporten. Ze leren ook om bewegen een plek te geven in hun dagelijks leven.
Jongeren veilig begeleiden tijdens het sporten
Een sportprogramma voor jongeren met mentale kwetsbaarheid vraagt om meer dan alleen een goede training. Daarom is er naast de bokstrainer een extra ondersteuner aanwezig, bijvoorbeeld een ervaringsdeskundige of vertrouwd gezicht vanuit de boksschool. Deze persoon:
- Begeleidt de groep
- Biedt een luisterend oor
- Onderhoudt contact met de groep via bijvoorbeeld WhatsApp
- Pakt praktische vragen op
Een welzijnsprofessional of jongerenwerker is op de achtergrond beschikbaar voor vragen of zorgen. Zo kan de trainer zich richten op de sport, terwijl andere professionals ondersteuning bieden wanneer dat nodig is.
Hoe zorg je dat jongeren blijven sporten?
Een belangrijk onderdeel van de aanpak is de overgang naar regulier sportaanbod. Na het programma bekijken de begeleiders samen met iedere jongere welke sport het beste past. Dat hoeft niet automatisch boksen te zijn. Misschien wil een jongere blijven boksen, maar misschien past een andere sport beter. De buurtsportcoaches kunnen daarbij helpen. Zij kennen het lokale sportaanbod en kunnen jongeren koppelen aan een geschikte sportaanbieder.
Volgens Koen de Jong, clubondersteuner en coördinator van de buurtsportcoaches van Beverwijk Fit & Actief en werkzaam bij Sport IJmond Noord, is juist die vervolgstap belangrijk: “Het belangrijkste is dat jongeren blijven bewegen.”
Voor professionals die een vergelijkbare aanpak willen ontwikkelen, is het daarom belangrijk om al bij de start na te denken over de vervolgstap: wie begeleidt jongeren naar passend sportaanbod en wie houdt contact als iemand dreigt uit te vallen?
Wat kun je leren van deze samenwerking?
Het voorbeeld uit Beverwijk laat zien dat samenwerking tussen sport en zorg niet begint met één organisatie die alles zelf doet. De kracht zit juist in het combineren van verschillende expertises. Voor professionals die zelf een vergelijkbare samenwerking willen opzetten, komen een aantal lessen naar voren:
- Begin bij een gezamenlijk maatschappelijk vraagstuk. In Beverwijk is dat de mentale gezondheid van jongeren.
- Benut de kracht van iedere partner. De sportaanbieder heeft sportkennis en biedt een veilige omgeving. Zorg en welzijn hebben kennis over ondersteuning en signalering. En onderzoek helpt om de aanpak verder te ontwikkelen.
- Maak rollen en verantwoordelijkheden helder. Zo weten professionals wanneer zij zelf handelen en wanneer zij hulp inschakelen.
- Denk vanaf de start aan de vervolgstap. Zorg dat jongeren kunnen doorstromen naar passend en duurzaam sportaanbod.
- Blijf samen leren. Test de aanpak, evalueer en pas aan waar nodig.
De partners in Beverwijk willen de aanpak gaandeweg verder ontwikkelen. Niet alleen om jongeren te ondersteunen, maar ook om te leren hoe sport, zorg, welzijn en onderwijs elkaar structureel kunnen versterken.
Sport en zorg verbinden in jouw gemeente of organisatie
Wil je zelf aan de slag met sport voor jongeren met een mentale kwetsbaarheid? Lees meer over het onderzoek van Hogeschool Inholland ‘Challenge, Change, Confidence’ naar een innovatieve boksinterventie. Of wil je als sportprofessional meer weten over jouw mogelijke rollen bij mentale gezondheid? Bekijk de Wegwijzer van Augeo Foundation, Mulier Instituut, LKCA, Kenniscentrum Sport & Bewegen en Landelijke Academie voor Buurtsportcoaches.
Over de Nationale Sportinnovator Prijs
Sportinnovator en Platform Ondernemende Sportaanbieders (POS) werken samen aan een sterkere verbinding tussen sport en zorg. Binnen de Nationale Sportinnovator Prijs (NSP) 2025 staan innovatieve, structurele samenwerkingen tussen ondernemende sportaanbieders en zorgorganisaties centraal, gericht op het wegnemen van drempels om te sporten en bewegen voor mensen met bijvoorbeeld een chronische aandoening, lichamelijke beperking of mentale problemen.
Negen samenwerkingen zijn geselecteerd. Het boksprogramma in Beverwijk is daar één van. De ambitie reikt verder dan de afzonderlijke projecten: de ervaringen en lessen worden benut om te leren wat nodig is om succesvolle werkwijzen op te schalen en structureel te verankeren.
Ontdek de kracht van sport als middel
Wil je meer leren over de maatschappelijke impact van ondernemende sportaanbieders en de kracht van samenwerking? Op 24 november 2026 vindt in Utrecht de werkconferentie van Sportinnovator en POS plaats. Tijdens de werkconferentie staan inspirerende praktijkvoorbeelden en de vraag centraal hoe maatschappelijke impact verder kan worden vergroot. Aanmelden kan via de website van POS.
