Beweegprogramma voor thuiswonende mensen met dementie

Thuiswonende senioren met dementie bewegen minder dan hun leeftijdsgenoten. Ze bewegen vooral minder ‘matig intensief’, het niveau waarbij bewegen echt positieve effecten heeft op de fitheid en gezondheid. Het is voor senioren met dementie lastig om mee te doen aan regulier aanbod door de volgende redenen:

• Ze hebben – zeker als de dementie verder gevorderd is – meer moeite met het volgen van aanwijzingen.
• Ze kunnen vaak niet zelfstandig naar de activiteit.
• Ze zijn onzeker over bewegen.
• Dementie heeft invloed op de motoriek, wat mogelijk andere oefeningen en speciale kennis en aandacht van de begeleider vraagt.

Uitdaging van aangepast aanbod 

Het realiseren van aangepast aanbod voor senioren met dementie heeft meer voeten in aarde dan bij leeftijdsgenoten zonder dementie. Het vergt meer inspanning en creativiteit. Over het algemeen geldt dat een goed netwerk een voorwaarde is om effect te realiseren met aangepast beweegaanbod. Ook het vinden en opleiden van voldoende vrijwilligers, regelen van vervoer en zorgen voor financiering zijn belangrijke voorwaarden. De borging van aanbod vraagt extra aandacht vanwege de relatief hoge kosten, ook veroorzaakt door vervoer.

Leefstijlinterventie in Deventer

Gemeente Deventer heeft aangepast aanbod met de leefstijlinterventie VLOT (Vitaal Langer Ondersteund Thuis). Deelnemers moeten aan drie voorwaarden voldoen:

• Ze moeten thuis wonen;
• ze moeten zelfstandig kunnen lopen (al dan niet met stok of rollator);
• ze moeten geheugenproblematiek ervaren.

Voorafgaand aan de leefstijlinterventie VLOT doet een medewerker van Solis of Buurtgeluk een huisbezoek, om te kijken naar de fysieke mogelijkheden van de deelnemer. Ook geeft de medewerker uitleg over het programma en wordt de thuissituatie gecheckt om vallen te voorkomen. Het programma werft deelnemers via verschillende kanalen, zoals social media, casemanagers dementie, geriaters, huisartsen, en Sportbedrijf Deventer.

Wat is VLOT?

De deelnemers kunnen het hele jaar instromen. Ze bewegen twee keer per week, in een groep van maximaal 20 personen. Van april tot en met oktober wandelen de deelnemers een keer per week onder begeleiding van een fysiotherapeut en de vrijwilligers van het IJssellandschap in de bossen van Deventer. 

Alle andere dagen, een keer in de week in de zomerperiode, twee keer per week in de winterperiode, gaan ze aan de slag bij voetbalvereniging SV Helios. In de periode april tot en met oktober bestaat het aanbod uit een leefstijlprogramma van 26 weken gericht op valpreventie en voeding. Daarnaast doen ze oefeningen, ook gericht op valpreventie en opstaan uit de stoel en spelvormen.  Tijdens beide periodes in het jaar worden oefeningen van het OTAGO-oefenprogramma gedaan.

Bij de trainingen op de sportvereniging zorgen een of twee trainers van de vereniging en vrijwilligers voor de begeleiding. Zij krijgen van de fysiotherapeut van Solis een train-de-trainer-opleiding en informatie over de deelnemers. Omdat het programma opgebouwd is rond valpreventie, worden meerdere keren metingen gedaan van fysiek functioneren bij de deelnemers. Alleen op verzoek wordt een professional betrokken. Een taxibusje haalt en brengt de deelnemers om mantelzorgers te ontlasten. De deelnemers betalen een eigen bijdrage van 20 euro per maand.

Borging en financiering van het aanbod 

Het aanbod is in handen van Solis en Buurtgeluk, een burgerinitiatief ontstaan rond sportvereniging Helios. Deze trekkers hebben geregeld dat de gemeente de financiering op zich neemt vanuit het valpreventiebudget. Daarmee is het leefstijlprogramma een aantal jaar geborgd. 

De financiering vanuit de gemeente is bedoeld voor de inzet van professionele begeleiding en deels voor de kosten van het taxibusje. Een ander deel voor de kosten van het busje neemt Solis voor zijn rekening. 

Meer lezen?

• Het effect van sport en bewegen op mensen met dementie
• Activiteiten voor mensen met dementie
• Mensen met dementie: motieven en belemmeringen voor bewegen