Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Ouderen: sta op voor gezondheid!

Artikel

Geplaatst op 27 februari 2018

Langzamerhand wordt het steeds duidelijker en wordt er meer wetenschappelijk bewijs voor verzameld. Langdurig zitten en liggen (sedentair gedrag) is slecht voor je gezondheid. Dat geldt voor iedereen, maar misschien voor ouderen nog wel het meest. Met eenvoudige maatregelen vallen schadelijke effecten te voorkomen.

Nederlandse ouderen van 60 jaar en ouder zitten en liggen overdag best veel, gemiddeld wel 10,3 uur. Dat is meer dan de gemiddelden bij andere leeftijdsgroepen. Onderstaande afbeelding laat zien wat de redenen zijn van al dat liggen en zitten.

Zittende en liggende activiteiten als percentage van de totale dagelijkse sedentaire tijd

Wat gebeurt er in je lichaam bij langdurig zitten?

In je lichaam vinden continu omzettingsprocessen plaats (metabolisme) om voedingsstoffen om te zetten naar energie en suikers en vetten af te breken. Bij langdurig zitten lijken er veranderingen op te treden in bijvoorbeeld insulineniveaus, insulinegevoeligheid en plasmavetten in het bloed. Dit verklaart mogelijk het vergrote risico op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten. Hoe dit precies komt en wat er precies gebeurt, wordt nog onderzocht.

Waar leidt het toe?

Langdurig zitten en liggen op oudere leeftijd is slecht voor je gezondheid. Dat heeft ook recent onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam (Lasa onderzoek) aangetoond.

  • Ouderen die veel zitten en liggen hebben een hoger risico om vroegtijdig te overlijden.
  • Veel zitten en liggen leidt tot een snellere afname van de mobiliteit (het vermogen om te lopen en op te staan vanuit bijvoorbeeld een stoel). Mobiliteit is op oudere leeftijd belangrijk voor het behoud van zelfstandigheid.
  • Daarnaast ontstaat er een hoger risico op hart- en vaatziekten, gaan mensen eerder en sneller geestelijk achteruit en is er een hoger risico op het ontstaan van kanker.

Hoe voorkom je de schadelijke effecten van langdurig zitten en liggen?

Het antwoord op deze vraag is eenvoudig, maar blijkt toch lastig in de praktijk te brengen:
Ook als het ouderen niet meer lukt om intensief te bewegen en te sporten, zijn er nog volop mogelijkheden. Belangrijkste uitgangspunt: beperk zitten en liggen zoveel mogelijk door meer te staan en lopen…

Zijn er richtlijnen over hoe vaak en hoe lang je het zitten en liggen moet doorbreken?

Er zijn in Nederland nog geen specifieke richtlijnen voor volwassenen rondom het (onderbreken van) langdurig zitten. Onderzoeksinstituut TNO geeft in een position statement wel een voorzichtig advies om elk uur zitten twee of drie keer te onderbreken met minimaal 2 minuten. Het belangrijkste daarbij is opstaan en de benen in actie brengen.

Meer informatie

Bron voor een belangrijk deel van bovenstaande informatie is het recent gepubliceerde LASA-onderzoek van de VU Amsterdam. Kijk ook op hun website.

Naar aanleiding van het onderzoek is de brochure Sedentair gedrag bij ouderen gemaakt.

voorkant brochure sedentair gedrag bij ouderen

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.