Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

De positieve invloed van sporten en bewegen op het uitstellen van dementie

Artikel

In de wereld van uitvoerige onderzoeken naar dementie komen er steeds meer aanwijzingen dat bewegen en sporten de (symptomen van) dementie kunnen uitstellen. Het is minder zeker of lichamelijke beweging de ziekte kan voorkomen.

Bewegen om dementie uit te stellen

Hoewel er al veel onderzoek is gedaan naar dementie, blijft de ziekte met vragen omgeven. Wetenschappers weten inmiddels wel zeker dat andere lichamelijke kwalen en ziektes invloed kunnen hebben op het ontwikkelen van de hersenziekte. Diabetes, roken, hoge bloeddruk, ernstig overgewicht en ontstekingen in het lichaam kunnen ermee samenhangen. Bewegen en/of sporten kunnen deze ziektes voorkomen en indirect dus ook de ontwikkeling van dementie.

Alzheimer is de meest voorkomende vorm van dementie in Europa. In naar schatting 20 procent van de gevallen heeft het krijgen van de ziekte (onder meer) te maken met te weinig lichaamsbeweging (Norton e.a, 2014). Onderzoek geeft aan dat bewegen preventief kan werken en de kans op het krijgen van dementie op zijn minst uitstelt of vermindert.

Een oppepper voor de hersens

Bewegen helpt het verstand scherp te houden en is een oppepper voor de hersens bij mensen met een milde of beginnende vorm van dementie. Het zorgt ervoor dat hun vermogen om te leren of iets te begrijpen (cognitieve vaardigheden) minder snel achteruit gaat. In een Nederlands onderzoek (Volkers, 2012) werd gekeken naar wat regelmatig wandelen zou doen met het vermogen van dementiepatiënten om te leren of te begrijpen. De bedoeling was dat gedurende anderhalf jaar deelnemers vijf dagen in de week dertig minuten per dag zouden wandelen. In de praktijk waren er maar weinig deelnemers die zoveel wandelden, maar zelfs dan bleek deze vorm van lichaamsbeweging goed voor het vermogen om te leren en begrijpen. Daarom is het belangrijk om al in een zo vroeg mogelijk stadium van de ziekte beweging te stimuleren.

Voordelen van bewegen

Waarom bewegen voor ouderen nog zin heeft legt professor Erik Scherder, hoogleraar Klinische Neuropsychologie, uit in een college van Universiteit van Nederland. Ook als iemand al dement is, heeft bewegen zin. Het houdt mensen mobiel en zorgt ervoor dat ze lichamelijk lekkerder in hun vel zitten. Daarnaast houdt beweging de zintuigen scherp, en verbeteren slaap, gedrag en stemming erdoor. Hoe meer mensen bewegen, hoe groter de resultaten zijn. Ook voor deze groep is het advies om dertig minuten per dag matig intensief te bewegen aaneengesloten of in blokken van tien minuten.

De voordelen van regelmatig sporten en bewegen voor mensen met dementie op een rij:

  • Sport en beweging stimuleert sociaal contact waardoor mensen met dementie zich minder geïsoleerd voelen.
  • Regelmatig bewegen bevordert spierkracht en coördinatie, wat het aantal valongevallen vermindert.
  • Regelmatig bewegen is goed voor de stoelgang en verbetert de slaap.
  • Bewegen en sport dragen bij aan een dagelijks ritme en gaan verveling tegen.
  • Mensen met dementie gaan beter in hun vel zitten en hebben minder last van angst onrust en stemmingswisselingen.
  • Botontkalking en valongevallen kunnen afnemen door meer bewegen.

Twee keer minder kans op dementie

Mensen die meer bewegen blijken 1,5 tot twee maal minder vaak dementie te ontwikkelen of te hebben dan mensen die niet of weinig bewegen. Dit geldt voor verschillende soorten dementie, en voor zowel mannen als vrouwen. Ook de resultaten van proefdieronderzoek laten zien dat meer bewegen samenhangt met het uitstel of minder vaak voorkomen van dementie. Tegelijkertijd is het lastig om zekerheid te krijgen over het werkelijke beschermende effect van bewegen. Ondanks al het onderzoek, zijn nog lang niet alle vragen te beantwoorden. Gaat het om een kleinere kans om ooit een keer dement te worden? Of gaat het uitstel van dementie? Dat is allemaal niet zeker. Ook is nog niet duidelijk welke vorm, duur en intensiteit van bewegen het best kan kan helpen bij het voorkómen van dementie. De wetenschap weet ook nog niet in op welke leeftijd mensen het beste kunnen beginnen met lichaamsbeweging om het beste resultaat te krijgen.

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.