10 voorbeelden van gegamificeerde binnensportaccommodaties

1. Interactieve gymzaal – Drachten

De gemeente Smallingerland heeft al 10 jaar twee iSpace Sports-zalen. De zalen bestaan uit een vloer met oplichtende ledlijnen, moderne toestellen en digitale projecties met geluid, sport en spel. Dat heeft als doel om mensen op een leuke manier te motiveren en inspireren om te sporten en bewegen. Zo zijn er meer dan veertig indelingen van de gymzaal mogelijk door de led-lijnen en kun je beeld en geluid in gymlessen verwerken, wat de mogelijkheden van vakleerkrachten bewegingsonderwijs vergroot. Vergelijkbare locaties zijn er in Rotterdam en Nijmegen.

2. Digitale beweegmuur – Lichtenvoorde

De Hamalandhal beschikt sinds 2024 over een digitale beweegmuur: de X-Wall. Hierop worden interactieve games en animaties geprojecteerd. Gooi, schop of sla je een bal tegen de muur, dan wordt dit direct omgezet in scores. De software biedt ongeveer 100 spellen met focus op educatie, plezier en sport. Dat varieert van leerstof zoals taal en rekenen tot trainingen voor reactievermogen, overzicht, precisie en snelheid. Beweegmuren zijn geschikt voor verschillende leeftijden en doelen. In Lichtenvoorde maken met name verschillende onderwijsgroepen, maar ook handbal-, volleybal- en badmintonspelers er gebruik van, net als senioren in beweeggroepen. Andere aanbieders van digitale beweegmuren zijn onder meer MultiBall, Smartwall en Lü.

3. eGym – Renkum

De eGym is een cirkel met een mix van traditionele krachttoestellen en moderne technologie, geschikt voor een total body work-out. Op de toestellen is een scherm geplaatst waar je tijdens de oefeningen muntjes probeert te pakken door de oefeningen met de juiste snelheid uit te voeren. De eGym houdt de progressie bij en past de training aan op het niveau van de sporter. De voortgang wordt gedeeld in de eGym-app, waar je onder andere je sterke en zwakkere spiergroepen, biologische leeftijd, leaderboards en beloningen ziet. Dit concept staat intussen in diverse sportscholen in Nederland, zoals in Utrecht en Renkum. Een vergelijkbaar initiatief is de Milon Cirkel, die onder andere staat in Raalte en Wijchen.

4. Speel-, sport- en gezondheidscentrum – Almelo

In 2013 opende het Almelose Fun-ie-fit haar deuren. Fun-ie-fit is een game-, sport- en gezondheidscentrum met als doel mensen op een leuke manier meer te laten bewegen en aan hun gezondheid te laten werken. Dat gebeurt met computerapparatuur en beweeggames zoals bowlen, tennissen, golfen en kanoën. Het centrum richt zich op kinderen, (jong)volwassenen, ouderen en mensen met een beperking. Momenteel loopt de interventie Game, Eet & Match (GEM) in Fun-ie-fit. GEM houdt in dat mensen met dementie en hun mantelzorger(s) samen kunnen ‘gamenastieken’ onder begeleiding van beroepskrachten en vrijwilligers. In 2024 trokken de initiatieven ruim 170 deelnemers uit hun regio^[1].

5. Klimmuur met augmented reality – Rotterdam

Voor de klimsport bestaan hoge en natuurlijke klimmuren, maar ook een interactieve klimmuur om klimmen leuker te maken en vaardigheden te verbeteren. Op deze muur worden diverse beweeggames geprojecteerd. Je speelt de games door individueel over de muur te klimmen of in een duo. Deze kun je op verschillende moeilijkheidsgraden spelen, wat het zowel voor de beginnende als de gevorderde klimmer interessant maakt. Ook kun je diverse klimroutes projecteren om op die manier het probleemoplossend vermogen te triggeren. De interactieve klimmuur is op diverse locaties te gebruiken, zoals in Apeldoorn en Rotterdam.

6. Innovatief trampolinepark – Eindhoven 

Het trampolinepark You Jump heeft – om trampolinespringen aantrekkelijker en uitdagender te maken – verschillende innovatieve beweegconcepten toegevoegd zoals ValoJump. Dat is een interactief spel waarbij je al springend op een trampoline games speelt waarin je zelf de avatar bent op het scherm. You Jump heeft ook een HiT iT! Arena. Dat is een interactieve arena waar je binnen twintig minuten zoveel mogelijk of specifieke targets moet aanraken die automatisch worden bijgehouden. Daarvoor moet je verschillende obstakels overwinnen door te klimmen, klauteren, rennen en springen. De gaming-elementen geven een extra funfactor.

7. Interactieve pooltafel – Rotterdam

De iPool is een projectiesysteem dat de pooltafel interactief maakt. Met de keu bedien je het veld en kun je diverse games spelen doordat het de biljartballen detecteert. De iPool heeft als doel pool leuker te maken en de vaardigheden van de speler te verbeteren. De Koninklijke Nederlandse Biljart Bond (KNBB) begon in 2020 een pilot op zes verschillende Rotterdamse locaties. Hieruit bleek dat de iPool een leuke aanvulling was op het bestaande aanbod, maar ook dat er diverse uitdagingen zijn. Zo is de installatie ingewikkeld, de kwaliteit gemiddeld, en de kosten van transport, douane en materialen hoog. Daarom is door de KNBB besloten om niet verder te gaan met dit systeem. De bond is momenteel op zoek naar een systeem dat geschikt is voor de Europese markt.

8. Interactieve indoorskibaan – Drachten

De Skibaan Software voor indoor skiën op rollerbanen moet wintersport aantrekkelijker maken. Het systeem projecteert slaloms, voorbeeldoefeningen en skivakken op de rollerbaan. De moeilijkheidsgraad is aan te passen, zodat iedereen op zijn eigen niveau kan (leren) skiën. De ontwikkelaar merkte dat bij gevorderde indoorskiërs het plezier afnam door weinig variatie in oefeningen voor rollerbanen. Dat wordt vaak opgelost door pylonnen op de baan te gooien, wat soms gevaar opleverde en extra opruimtijd. Projectie maakt skiën veiliger en minder tijdrovend. Voor de beginnende skiër helpen de projecties om beter te leren skiën. Zo kun je makkelijk bewegende projecties van oefeningen nadoen. Dit geeft de skileraar meer mogelijkheden om efficiënt leuke oefeningen te doen. De technologie is actief bij 57 indoor skihallen wereldwijd.

9. Interactieve golfervaring – Utrecht

Chi Chi is een golfaccommodatie in Utrecht die golf combineert met beweeggames. Met behulp van trackingtechnologie worden slagen automatisch gemeten en verschijnen scores en prestaties direct op schermen. Bezoekers kunnen verschillende spellen en uitdagingen spelen, individueel of tegen elkaar, waardoor competitie en plezier worden gestimuleerd. Chi Chi richt zich op zowel beginners als ervaren golfers en maakt golf toegankelijker door de combinatie van sport, technologie en spel. Ook is het mogelijk om les te krijgen op een traditionele baan.

10. Beweeggames in het zwembad – Nunspeet

Zwembad De Wiltsangh in Nunspeet maakt gebruik van Area H2O Full, een systeem dat beweeggames en interactieve projecties toevoegt aan het zwembad. Met projecties, een trackingcamera en fontein- en lichteffecten reageren de projecties op de bewegingen van zwemmende mensen. Spellen zoals Deep Sea en Pong Around stimuleren spelenderwijs de motoriek, samenwerking en watergewenning. Het systeem is geschikt voor zwemlessen, recreatie en aquafitness. Zo wil de ontwikkelaar de beleving en aantrekkelijkheid van zwembaden vergroten zonder dat dit extra ruimte of personeel vraagt. Dit innovatieve systeem is actief bij vijf zwemlocaties in Nederland.

Voorbeelden zijn kansrijk, maar succes is niet vanzelfsprekend

Deze voorbeelden laten zien dat beweegtechnologie op uiteenlopende manieren kan bijdragen aan het beweegaanbod van binnensportaccommodaties. Ze bieden nieuwe mogelijkheden voor sportaanbieders, beheerders en praktijkprofessionals om sport en bewegen leuker en uitdagender te maken. Tegelijker blijkt dat succes niet vanzelfsprekend is: sommige innovaties bestaan al jaren, terwijl andere verdwijnen door hoge kosten of praktische beperkingen. Beweegstechnologie lijkt vooral kansrijk als aanvulling op bestaand aanbod, maar verdere kennis over effectiviteit en doelgroepen is nodig.

Het overzicht in dit artikel is een momentopname: niet alle bestaande voorbeelden zijn opgenomen en de inhoud wordt niet bij elk nieuw product geüpdatet. Ook is het (nog) onduidelijk wat de specifieke effecten zijn van de genoemde voorbeelden.