Sluiten

Jeugd, sport en armoede: 6 praktijkvoorbeelden voor gemeenten

Interventies

Geplaatst op 16 januari 2017

Kinderen en jongeren die opgroeien in gezinnen met een laag inkomen zijn vaak geen lid van een sportclub, maar willen dat wel graag. Gemeenten zetten daarom in op extra sport- en beweegactiviteiten. Welke aanpakken zijn geschikt om deze groep die leeft in relatieve armoede in beweging te krijgen? Zes voorbeelden van activiteiten die al op verschillende locaties zijn ingezet.

Veel gemeenten hebben al een kindpakket of andere voorzieningen om kinderen in achterstandswijken te bereiken. Met deze maatregelen en de extra middelen die het kabinet vanaf 2017 vrij heeft gemaakt hebben gemeenten een sleutelrol binnen het armoedebeleid. Een investering in sporten en bewegen kan daarbij zeer waardevol zijn. Maar hoe bereik je deze kinderen en zorg je voor structurele resultaten in de praktijk? Met welke partijen en beleidsterreinen kun je samenwerken? Je hoeft niet zelf het wiel opnieuw uit te vinden. Oriënteer je op bestaande (erkende) interventies die zich al in de praktijk bewezen hebben en waar je met creativiteit en lokale inbreng mee aan de slag kunt.

Zet in op een reeds bewezen aanpak

  • Deze zes voorbeelden zijn allen specifiek gericht op jeugd uit gezinnen met een laag inkomen.
  • Ze kunnen ingezet en uitgevoerd worden door verschillende partijen: beleidsmedewerkers, buurtsportcoaches, sportconsulenten, JOGG-regisseurs, combinatiefunctionarissen, sport- en beweegaanbieders enzovoort.
  • Ze helpen partijen goed samenwerken in een integrale aanpak.
  • Ze geven inzicht in het bereiken, motiveren en betrekken van deze groep kinderen en jongeren.
  • Ze zijn beoordeeld door onafhankelijke professionals.
  • Ze staan goed op papier en worden verzorgd door organisaties die op verschillende locaties in het land ondersteuning kunnen bieden.

Aanvraag indienen

Beweeginterventies gericht op kinderen in achterstandssituaties worden binnen veel verschillende aanpakken ingezet. Ook als je een beroep doet op fondsen zoals het VSB fonds, het Kansfonds, het Jeugdfonds Sport en Cultuur of het Oranje Fonds maakt de inzet van erkende interventies je aanvraag krachtiger.

Voorbeeld 1: Vechtsporten voor iedereen

  • Jongeren 6 – 23 jaar
  • Verhogen van de sportparticipatie bij een groep jongeren die lager
    scoort op sport- en beweegparticipatie in de wijk staat centraal
  • Deze interventie is ontwikkeld vanuit het project ‘Tijd voor Vechtsport’ (2006-2010), waarin 99 clubs hebben gewerkt aan de verhoging van de sportparticipatie in hun wijk.
  • Goed beschreven

Vechtsporten voor iedereen wil dat 20% meer jongeren uit de wijk vechtsport beoefenen bij de club. Onder andere door te werken aan het creëren van de juiste randvoorwaarden bij de club waarbinnen vervolgens jongeren uit de wijk
worden geworven en behouden voor de club. Plezierbeleving aan sport, positieve uitstraling van de club en een veilig en verantwoord sportaanbod vormen de hoekstenen van de interventie.

Voorbeeld 2: Futsal Chabbbab

  • Kinderen/jongeren 9-16 jaar
  • Zaalvoetbal
  • Voetbal als middel om jongeren te motiveren
  • Goed beschreven

Futsal Chabbab is een integrale aanpak die door middel van spel (zaalvoetbal) en coaching jongeren bereikt die vaak op straat te vinden zijn. Futsal Chabbab richt zich op wijken waar schooluitval hoog is en er veel overlast op straat wordt ervaren. De interventie richt zich op jongeren die in de ‘straatcultuur’ betrokken zijn of zich daar (eventueel op latere leeftijd) toe aangetrokken voelen. Bij Futsal Chabbab bouwt de trainer/coach een vertrouwensrelatie met de jongeren op, om hen vervolgens op hun gedrag te kunnen coachen.

Voorbeeld 3: Sport-it in de Wijk

  • (Probleem)jongeren 12-23 jaar
  • Stimuleert dynamisch samenwerkingsverband in de wijk
  • Sport als middel ten behoeve van het versterken van sociale en sportieve competenties
  • Goed beschreven

Een jaar lang sporten de jongeren één keer per week twee uur bij Sport-it in de Wijk. Daar leren de jongeren competenties die ze ook nodig hebben om actief deel te kunnen nemen aan de maatschappij. Het project heeft een doorlooptijd van één jaar met daarin 48 weken uitvoering per jaar. Per jaar stromen nieuwe deelnemers in. Sport-it in de Wijk bestaat uit vier fasen. Bij afronding van iedere fase vindt evaluatie en monitoring plaats.

“We zetten in op lichamelijke én geestelijke gezondheid. Denk aan meer zelfcontrole, meer zelfvertrouwen.” Lees hier de ervaringen van Tim Heemskerk met de inzet van Sport-it in de Wijk in Delft.

Voorbeeld 4: Streethockey

  • Niet (structureel) sportende kinderen van 6- 12 jaar uit wijken met een sociaaleconomische achterstand
  • Verhogen van de sportparticipatie staat centraal
  • Op Krajicek Playgrounds en Cruyff Courts leert de doelgroep op een laagdrempelige manier kennismaken met sporten, waaronder hockey
  • Goed beschreven

De interventie Streethockey vindt plaats in het Streetsportseizoen: grofweg vanaf half april tot eind oktober, met een eventueel alternatief programma in de zomer. De doelgroep is al aanwezig op de Playgrounds/Courts en wordt daar geworven om kennis te maken met Streethockey. Streethockey is een afgeleide vorm van hockey, waarbij op een klein veld wordt getraind en wedstrijdjes worden gespeeld.

Voorbeeld 5: Schooljudo.nl

  • Basisschoolleerlingen 4- 12 jaar
  • Draagt bij aan de sociaal/mentale en fysieke ontwikkeling van kinderen
  • Kinderen ervaren meer positieve effecten van sport wanneer zij plezier hebben en wanneer er begeleiding is door goed opgeleide leraren
  • Goed onderbouwd

Basisschoolkinderen die deelnemen aan Schooljudo.nl bewegen beter gedurende het Schooljudo programma en zijn na afloop fysiek, mentaal en sociaal vaardiger. De interventie is opgedeeld in vijf fases: voorbereidingsfase (voorbereiden programma), schoolse fase (lessen tijdens schooltijd), afsluitende clinic van een wereldtopper, naschoolse fase (lessen in de wijk) en de bindingsfase (lessen bij lokale judoschool).

Voorbeeld 6: Schoolsportvereniging

  • Kinderen in de basisschoolleeftijd uit wijken waar geen/ nauwelijks
    sportverenigingen zijn gevestigd en de sportparticipatie laag is.
  • Structureel en duurzaam sporten middels lidmaatschap bij een sportvereniging staat centraal
  • Goed beschreven

Met de Schoolsportvereniging werken scholen en sportverenigingen samen om het sportaanbod dichter bij de woon- en leefomgeving van de kinderen te brengen. Trainingen worden direct na schooltijd op school of in de buurt verzorgd. Kinderen beginnen met enkele proeftrainingen om kennis te maken met het sportaanbod om vervolgens lid te worden van de vereniging.

Andere sport- en beweegaanpakken

Ook interventies als Basketball’s Cool en City Streetball blijken in de praktijk erg aan te slaan bij de doelgroep jeugd in lage inkomensbuurten.

Lees meer

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.