Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Helpt sporten je van je verslaving af?

Advies

Geplaatst op 5 maart 2018

Een verslaving is enorm moeilijk te doorbreken voor de meeste mensen. Dit artikel legt uit hoe regelmatig sporten en bewegen, kan helpen om verslaving aan te pakken. Met kennis, ervaringsverhalen en voorbeelden van ‘beweegbehandelingen’.

Wat is een verslaving eigenlijk?

Je hebt uiteraard veel verschillende verslavingen. Zo kun je verslaafd zijn aan chocola, koffie, roken, een serie op televisie, gamen, werken, seks, alcohol, drugs en nog veel meer. Je kunt verslavingen opsplitsen in verslaving aan stoffen (zoals alcohol en nicotine) en verslaving aan gedrag (zoals gokken of gamen). Wat bijna alle verslavingen gemeen hebben, is een directe of indirecte toename van de stof dopamine in de hersenen. Dopamine is een stof die een rol speelt bij de communicatie tussen hersencellen. Het is belangrijk voor aandacht en concentratie, en voor gevoel van beloning. Dopamine zorgt ervoor dat we ons tevreden en beloond voelen. En wie wil dat niet?

Wat is het effect van sporten op dat ‘gevoel van beloning’?

  • Niet alleen toegeven aan een verslaving verhoogt de dopamine in je hersenen. Ook lichaamsbeweging blijkt het gehalte aan dopamine te kunnen verhogen. Dat zorgt er onder andere voor dat je humeur en gevoel van welbehagen verbeteren.
  • Bij verslavingen zien we dat er op een gegeven moment een dopamineresistentie ontstaat: je hebt steeds meer van een bepaalde stof of gedrag nodig, om hetzelfde geluksgevoel te krijgen. Sporten blijkt juist een gunstig effect te hebben op de werking van dopamine. Daardoor heb je minder van het verslavende middel nodig (en dat is al een vooruitgang). Zo hebben bijvoorbeeld muizen die voldoende bewegen, drie keer minder cocaïne nodig om hetzelfde euforische effect te ervaren.

Is dat alles? Nee, want sporten blijkt ook nog eens een positieve invloed te hebben op de opslag en productie van dopamine. En op diverse andere neurotransmitters en aanverwante stoffen. Het voert voor dit artikel te ver om dit toe te lichten. Meer hierover vind je op Bewegen voor je brein.

Hoe kun je bewegen inzetten tegen je eigen verslavingen?

Gelukkig hoef je niet zwaar verslaafd te zijn om gebruik te maken van sporten als onderdeel van je persoonlijke ‘afkickprogramma’. Heb je bijvoorbeeld zin in een flink stuk chocoladetaart en weet je dat je het eigenlijk niet zou moeten doen? Volgens een onderzoek gepubliceerd in het medisch-wetenschappelijke tijdschrift Appetite vermindert een wandeling van 15 minuten je zin om te snoepen al met 12%. Wil je stoppen met roken? Tien tot vijftien minuten aerobics brengt al een verandering in je brein aan, waardoor je behoefte aan nicotine vermindert. Nog mooier: uit onderzoek onder tieners blijkt daarnaast dat rokers minder vatbaar zijn voor plaatjes van rokers en door anderen die roken, wanneer zij regelmatig sportief zijn.

Wat doen behandelaars van verslaving met deze wetenschap?

Gelukkig worden de diverse onderzoeken met muizen niet voor niets gedaan. Verschillende instellingen die mensen helpen bij het aanpakken van hun verslaving, maken gebruik van de positieve effecten van sporten. We delen twee voorbeelden uit de praktijk.

Meer over verslaving en sport lezen?

  • Voor meer informatie over het inzetten van sporten bij verslaving zie Bewegen voor je brein
  • In het boek Ren voor je leven vertelt Klaas Boomsma het verhaal van zijn verslaving aan alcohol en cocaïne. Maar vooral wat hij heeft gedaan om zijn leven weer in eigen hand te nemen en hoe hij – met behulp van hardlopen – een gezond leven in balans opbouwde.

De auteur van het ervaringsverhaal wil liever anoniem blijven.

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.