Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Onderzoek als gemeente wat ouderen beweegt

Artikel

Dit artikel is het zevende in een reeks over hoe gemeenten ouderen meer kunnen laten bewegen. Onderzoek doen naar hun behoeften en in kaart brengen kan op een aantal manieren. Een overzicht.

Meetinstrumenten en methoden

Als een gemeente of woonzorginstelling aan de slag gaat met het inrichten van een beweegvriendelijke omgeving voor senioren is het zaak deze wensen en behoeften te kennen. Die kunnen nogal uiteenlopen: van eendjes voeren, tuinieren en een tafeltennistafel tot jeu de boules; zoveel mensen, zoveel wensen. Om die in kaart te kunnen brengen, kunnen gemeenten deze instrumenten en methoden inzetten:

  • Focusgroepen
  • Buurt/wijkwandeling
  • Huisbezoeken
  • Vragenlijst

Focusgroepen

Een focusgroep is een speciale groep in termen van doel, samenstelling, grootte en werkwijze. Het is een homogene groep, bestaande uit 6 tot 12 personen die een gestructureerde discussie voeren. In een focusgroep gaat de gespreksleider op zoek naar de meningen van deelnemers aan de hand van een topiclijst met gespreksonderwerpen. Van het gesprek wordt een verslag gemaakt op basis van aantekeningen, of het gesprek wordt opgenomen op een recorder.

In een focusgroep kunnen deelnemers actief meedenken over problemen en oplossingen. De conclusies uit de focusgroep vormen de basis voor het plannen en invoeren van verbeteringen. Het is vaak voldoende om 3 verschillende focusgroepen te maken. Vaak is dan het grootste gedeelte van de meningen gedekt. Als er in de derde focusgroep nog veel nieuwe inzichten naar voren komen, kan er een vierde focusgroep georganiseerd worden.

De begeleiding van een focusgroep bestaat uit twee mensen: een gespreksleider en een assistent die aantekeningen maakt en de opnames verzorgt. Lees meer in de Handleiding focusgroep gesprekken met ouderen.

Buurt/wijkwandeling


In een buurt/wijkwandeling spelen bewoners een centrale rol. Tijdens de wandeling brengen bewoners in kaart welke knelpunten en kansen de buurt of wijk heeft om bewegen te stimuleren. Daarbij worden bewoners uitgenodigd en gestimuleerd om zelf oplossingen te bedenken. Voor een buurt/wijkwandeling is het van belang een homogene groep bewoners uit dezelfde buurt te hebben.

De groep bestaat bij voorkeur uit 4 tot 6 mensen, ook vanuit veiligheidsoverwegingen. De bewoners moeten zich, al dan niet met hulpmiddelen, zelfstandig kunnen voortbewegen. Aan de hand van een vooraf opgestelde topiclijst gaat de begeleider op zoek naar de meningen van bewoners.

De begeleider kan foto’s maken van knelpunten en kansen die bewoners onderweg benoemen. Daarnaast is het van belang om tijdens de wandeling aantekeningen te maken of de gesprekken op te nemen. De conclusies van de wandeling en het gesprek vormen de basis voor het plannen en invoeren van verbeteringen. Lees meer in de Handleiding buurt/wijkwandeling met ouderen.

Huisbezoek

Tijdens een huisbezoek wordt er één-op-één een gesprek met de bewoner gevoerd. Tijdens dit gesprek gaat de interviewer op zoek naar de mening van de bewoner aan de hand van een (semi-) gestructureerde vragenlijst. Van het gesprek wordt een verslag gemaakt op basis van aantekeningen of het gesprek wordt opgenomen met een recorder. Tijdens het interview kan de bewoner actief meedenken over problemen en oplossingen.

De conclusies uit het interview vormen de basis voor het plannen en invoeren van verbeteringen. Afhankelijk van de homogeniteit van de bewoners valt het aantal interviews te bepalen. Zijn de bewoners qua eigenschappen redelijk homogeen, dan zijn er waarschijnlijk minder interviews nodig om alle meningen boven tafel te krijgen. Het interview wordt gewoonlijk gehouden door één interviewer. Zo ontstaat snel een vertrouwensband.

Het belangrijkste voordeel van interviews is dat de interviewer kan doorvragen. Dat leidt tot volledige antwoorden; onduidelijkheden kunnen ter plekke worden verhelderd. Daarnaast kan de interviewer de volgorde van vragen ter plekke bepalen. Het is mogelijk om gedetailleerde vragen te stellen, en er is geen voorwaarde aan lees- en schrijfvaardigheden van de deelnemers. Het grootste nadeel van interviews is dat ze vaak duur en tijdrovend zijn, en er is risico op interviewer bias (bewuste of onbewuste beïnvloeding door interviewer). Lees meer in de Handleiding huisbezoek aan ouderen.

Vragenlijst

Een vragenlijst levert vooral kwantitatieve data op. Een vragenlijst heeft als voordeel dat die snel onder een groot aantal mensen te verspreiden valt. Daardoor geeft een vragenlijst vaak een goed algemeen beeld. De gegevens zijn echter vaak minder specifiek dan gegevens die met behulp van een kwalitatief instrument/methode zijn verzamelt. Daarnaast is een hoge respons niet altijd gegarandeerd. Een vragenlijst vergt echter minder tijd van zowel de deelnemer als de onderzoeker en is een een relatief goedkope manier om data te verzamelen. De vragen moeten eenduidig en eenvoudig te begrijpen zijn, en de deelnemers moeten geletterd zijn. Vragenlijst voor ouderen.

Aan de slag

Aan de slag met het inrichten van een beweegvriendelijke omgeving voor ouderen? Neem dan contact op met Jolanda de Zeeuw, adviseur bij Kenniscentrum Sport op het gebied van een beweegvriendelijke omgeving voor ouderen.

Reeks van 8 artikelen

Dit artikel is onderdeel van een reeks van 8 over hoe gemeenten ouderen meer beweegaanbod kunnen bieden. Lees ook:

  1. Zo laat je ouderen in jouw gemeente bewegen
  2. Tools voor een beweegvriendelijke omgeving voor ouderen
  3. Voordelen van een beweegvriendelijke omgeving voor ouderen
  4. Hoe de openbare ruimte ouderen belemmert, maar ook kansen biedt
  5. Openbare ruimte zó inrichten dat ouderen meer bewegen
  6. Met deze sociale maatregelen gaan ouderen er op uit
  7. Onderzoek als gemeente wat ouderen beweegt
  8. 8x best practice bewegingsprojecten ouderen
Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.