Sluiten

Kosteneffectief beweegaanbod voor thuiswonende mensen met dementie

Artikel

Geplaatst op 22 november 2018

Er is weinig aangepast beweegaanbod voor thuiswonende mensen met dementie. In Deventer laten ze zien dat dergelijk aanbod succesvol kan draaien én behoorlijk kosteneffectief is. We zetten op een rij hoe Deventer de financiering aanpakte, en vergelijken de kosten met andere alternatieven.

Thuiswonende mensen met dementie vallen voor deelname aan georganiseerd beweegaanbod vaak tussen wal en schip. Ze kunnen onder bepaalde voorwaarden meestal kortdurend bewegen bij de fysiotherapeut. Ander georganiseerd aanbod is voor deze groep snel te hoog gegrepen of letterlijk door gebrek aan vervoer niet bereikbaar. In Deventer is er wel zulk aanbod. Hier beschrijven we dat het sterk kosteneffectief is.

Lees alles over inhoud en opzet van de beweegprogramma’s in Deventer (DOET en BAS) in het artikel Effectieve beweegprogramma’s voor thuiswonenden met dementie.

Onderzoek naar baten en lasten van zorg en beweging

Financiering is erg vaak een belangrijk struikelblok bij de uitvoering en structurele borging van interventies. Ook bij effectieve interventies die veel mensen weten te bereiken. Baten zijn niet altijd goed te kwantificeren, en een groot nadeel is dat bij sport- en beweeginterventies de baten terechtkomen bij organisaties die niet de investeringen doen.

Meer organisaties worden zich ervan bewust dat dit niet wenselijk is en gaan op zoek naar alternatieven voor financiering. Inzicht in kosten en baten helpt om een goed onderbouwde keuze te maken of een interventie duurzaam uitgevoerd moet kunnen worden. Solis heeft subsidie ontvangen van de provincie Overijssel, om een onafhankelijk adviesbureau te laten berekenen wat de kosten en de baten zijn van de programma’s DOET en BAS. Het bureau heeft de volgende zaken vergeleken:

  • Kosten en baten van beweegprogramma’s DOET en BAS
  • Kosten en baten van reguliere zorg
  • Kosten en baten van dagbesteding

De resultaten van zulke berekeningen moeten altijd enigszins voorzichtig geïnterpreteerd worden omdat het altijd schattingen zijn, die worden gedaan met gegevens waar ook onzekerheid in zit. In dit geval zijn redelijke aannames gebruikt. Hierdoor geven ze niet per definitie een te rooskleurig beeld, maar ook niet een te negatief beeld. We leggen uit hoe het onderzoek gedaan is en zetten de resultaten in een tabel verderop in dit artikel.

Kosten en baten van DOET en BAS

De kosten van DOET en BAS zijn redelijk goed bekend: per persoon bijna € 2.500 voor twee jaar. De besparing op zorgkosten is geschat. Het gaat om zorgkosten in het algemeen, en kosten ten gevolge van valincidenten. Hiervoor hebben ze goed en vergelijkbaar Fins onderzoek gebruikt, en de zorgkosten omgerekend naar de Nederlandse tarieven. Dit omvat de kosten voor ziekenhuis, huisarts, paramedische behandeling (meestal fysiotherapeut), dagverzorging en thuiszorg. Over twee jaar gaat het om een geschatte besparing van € 8.784 per persoon.

Kosten en baten van reguliere zorg

Voor het berekenen van kosten/baten in de reguliere zorg zijn 3 scenario’s gekozen. Deze scenario’s zijn opgesteld na overleg met een geriatrisch fysiotherapeut. Die 3 scenario’s zijn:

  1. Individuele behandeling door fysiotherapeut, ergotherapeut en eventueel diëtist aan huis.
  2. Individuele behandeling door fysiotherapeut en diëtist in praktijkruimte en door ergotherapeut aan huis.
  3. Groepsbehandeling met 3 cliënten door fysiotherapeut en eventueel een individuele behandeling door een diëtist in de praktijkruimte en behandeling door een ergotherapeut thuis.

De behandelingen duren 12 weken. Maar om effect te behouden moeten de behandelingen tweemaal per jaar aangeboden worden. Dit gebeurt naar verwachting in de praktijk niet: de mensen zitten dan ruim boven het maximaal aantal behandelingen dat vergoed wordt. De kosten van behandeling 1, 2 en 3 zijn respectievelijk € 2.784, € 2.149, en € 2.029 voor 2 jaar. De besparing op zorg bij deze behandelingen is niet bekend en daarom geschat op basis van de duur van de behandeling vergeleken met DOET en BAS. De duur is een kwart van DOET en BAS, waardoor de kostenbesparing ook op een kwart is gesteld, ofwel € 2.196.

Kosten van dagbesteding

Als cliënten alleen dagbesteding volgen, en geen behandeling krijgen, dan zijn DOET en BAS veel goedkoper – afgaande op de tarieven volgens de gemeente Deventer. De kosten voor dagbesteding zijn € 6.474 per 2 jaar. Dat is bijna € 4.000 duurder dan DOET en BAS. Hierbij is nog niet eens rekening gehouden met de besparing op zorgkosten door het bewegen, die er bij DOET en BAS wel zijn, maar bij dagbesteding niet omdat daar geen effectief aanbod van bewegen in zit.

Overzicht van kosten en baten

In onderstaande tabel zie je de kosten en besparingen per 2 jaar per persoon voor de verschillende programma’s en voor de dagbesteding.

DOET en BAS Reguliere zorg thuis Reguliere zorg praktijk Reguliere zorg in groep Dagbesteding
Kosten aanbod per 2 jaar € 2.458 € 2.784 € 2.149 € 2.029 € 6.474
Besparingen zorgkosten € 8.784 € 2.196 € 2.196 € 2.196 € 0
Saldo (positief is netto besparing) € 6.326 € – 588 € 47 € 167 € – 6.474

 

Keuze voor DOET en BAS logisch op basis van kosten en baten

Als je de kosten en besparingen met elkaar verrekent zie je het volgende:

  • DOET en BAS leiden tot een forse besparing
  • Reguliere zorg in praktijk of in een groep leiden tot een kleine besparing
  • Reguliere zorg thuis kost bijna € 600 per 2 jaar aan netto kosten
  • Dagbesteding leidt tot bijna € 6.500 aan kosten

Als je de beslissing over de inzet van programma’s voor thuiswonende mensen met dementie alleen neemt op basis van maatschappelijke kosten, is overduidelijk dat DOET en BAS verreweg de verstandigste keuze zijn op basis van deze berekeningen. Het ligt voor de hand dat de kosten voor de programma’s dan mede gedragen worden door de organisaties die er financieel voordeel bij hebben, zoals de zorgverzekeraar.

Meer inzicht in kosten en maatschappelijke opbrengst geeft initiatiefnemers argumentatie om stakeholders te betrekken. Deze kennis wordt door de provincie Overijssel ook weer gedeeld met andere initiatiefnemers die soortgelijke projecten uitvoeren (meer info www.overijssel.nl/socialekwaliteit).

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.