Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Hoe verleid je ouderen tot bewegen door een beweegvriendelijke omgeving?

Artikel

Ouderen willen graag zo lang mogelijk thuis blijven wonen, blijkt uit onderzoek van NIVEL. Als zij allemaal zelfredzaam en gezond willen blijven, is het van belang dat gemeenten investeren in een beweegvriendelijke omgeving.

In een reeks artikelen gaan wij in op de investeringen die gemeenten doen en zouden moeten doen om de leefomgeving van ouderen beweegvriendelijk te maken. We staan stil bij wat dit is, waarom het nodig is en welke maatregelen gemeenten kunnen nemen. Uiteraard geven we veel voorbeelden en praktische stappenplannen.

ouderen bewegen buiten
Jan: “Mia wil graag meer naar buiten, maar losse stoeptegels en de drukke weg zonder stoplichten maken haar bang. We zouden het allebei heel fijn vinden als dat wordt opgelost.”

 “Het zou fijn zijn als ik samen met Mia naar de winkel kan lopen”, licht de 76-jarige Jan toe. “Mia vindt dat nu te lastig, want er zijn nogal wat stoepjes die ze op en af moet. Dat is te moeilijk voor haar. Ook de drukke weg zonder stoplichten maken haar bang. We zouden het allebei heel fijn vinden als dat wordt opgelost.” In veel gemeenten en rond woonzorginstellingen ontstaan daarom mooie initiatieven, zoals beweegtuinen en beweegroutes. Uit onderzoek blijkt dat ouderen die in zo’n beweegvriendelijke buurt wonen, bewegen per dag bijna een kwartier meer dan ouderen die in een minder groene en beweegvriendelijke omgeving wonen. (Schop-Etman, februari 2017).

Wat betekent een beweegvriendelijke omgeving voor uw gemeente?

Een beweegvriendelijke omgeving is:

  • een omgeving met plekken of voorzieningen in de openbare ruimte waar de doelgroep kan bewegen, sporten, spelen, ontmoeten en zich verplaatsen;
  • een omgeving waarin ze worden gestimuleerd zich actief te verplaatsen en bewegen, onder meer door voorlichting;
  • een omgeving die veilig is;
  • een omgeving waar aan de voorzieningen een activiteitenaanbod is gekoppeld, zodat de voorziening met regelmatig wordt gebruikt;
  • een omgeving die schoon, heel, en veilig is en die uitdagend en toegankelijk is ingericht;
  • een omgeving die tot stand is gekomen vanuit commitment (urgentie) bij de gebruikers en door samenwerking tussen publieke, private en particuliere partijen;
  • een omgeving die is toegepast en afgestemd op de wensen en behoeften van de verschillende doelgroepen;

Waarom ouderen baat hebben bij een beweegvriendelijke omgeving

Dit zijn de voordelen van een beweegvriendelijke omgeving voor ouderen:

  • ze blijven er langer zelfredzaam door;
  • ze blijven er langer mobiel door;
  • ze vergroot de leefbaarheid van de wijk;
  • ze vergroot de participatie van ouderen in de wijk;
  • ze vergroot de sociale cohesie.

Investeringen in zo’n beweegvriendelijke omgeving wordt dan ook van harte toegejuicht door professionals die betrokken zijn bij de zorg voor ouderen. Lees meer in Waarom een beweegvriendelijke omgeving goed is voor ouderen.

Drie voorwaarden voor een beweegvriendelijke omgeving

Om ervoor te zorgen dat Jan en Mia uit bovenstaand voorbeeld zich gemakkelijk in hun eigen woonomgeving kunnen bewegen, moeten gemeenten ervoor zorgen dat zij worden gestimuleerd om te bewegen en sporten. Ook moet het wel kunnen natuurlijk – de faciliteiten moeten er zijn.

Gemeenten moeten daarom investeren in 3 zaken:

  1. de fysieke omgeving (hardware)
  2. de sociale leefomgeving (software)
  3. de organisatie (orgware)

fysieke beweegomgevingBij de fysieke omgeving gaat het om voorzieningen en accommodaties die ervoor zorgen dat ouderen blijven of gaan bewegen en sporten. Lees: Met deze fysieke ingrepen in de openbare ruimte gaan ze meer bewegen. 

Bij de sociale omgeving gaat het om het aanbod aan activiteiten, begeleiding, voorlichting en communicatie dat ervoor zorgt dat de doelgroep blijft of gaat bewegen en sporten. Lees: Met deze sociale maatregelen gaan ouderen er op uit.

En dan is er nog de organisatie; dat is de manier waarop een beweegvriendelijke omgeving tot stand komt. Denk aan randvoorwaarden, aandachtspunten en procesaspecten. Lees Tools voor een beweegvriendelijke omgeving en Weet als gemeente wat ouderen beweegt – door te meten.

veilig wandelen met rollatorJan laat zien hoe hardware, software en orgware zich tot elkaar verhouden, wanneer hij uitlegt: “Ik ga drie keer per week zingen bij het kerkkoor. Dan is het fijn dat Mia ook even naar de overkant kan. Daar woont haar beste vriendin. Maar de losse stoeptegels en die drukke weg zonder stoplichten maken haar bang. Zo bang zelfs, dat ze maar binnen blijft. We zouden het allebei heel fijn vinden als dat wordt opgelost.” 

Samenwerken is het sleutelwoord

De personen die bij de gemeente beleid maken voor het welzijn en de gezondheid van ouderen, zijn vaak niet dezelfde die het beleid voor de openbare ruimte ontwikkelen. En de verantwoordelijke voor de inrichting van de openbare ruimte – de fysieke leefomgeving – is vaak niet dezelfde die beweegactiviteiten voor ouderen organiseert. Samenwerken is dus het sleutelwoord.

Heeft u liever advies op maat of ondersteuning? Neem dan contact op met Jolanda de Zeeuw, adviseur bij Kenniscentrum Sport op het gebied van een beweegvriendelijke omgeving voor ouderen.

Reeks van 8 artikelen

Dit artikel is onderdeel van een reeks van 8 artikelen over hoe gemeenten ouderen meer kunnen laten bewegen in hun eigen omgeving. Lees ook:

  1. Zo laat je ouderen in jouw gemeente bewegen
  2. Tools voor een beweegvriendelijke omgeving voor ouderen
  3. Voordelen van een beweegvriendelijke omgeving voor ouderen
  4. Hoe de openbare ruimte ouderen belemmert, maar ook kansen biedt
  5. Openbare ruimte zó inrichten dat ouderen meer bewegen
  6. Met deze sociale maatregelen gaan ouderen er op uit
  7. Onderzoek als gemeente wat ouderen beweegt
  8. 8x best practice bewegingsprojecten ouderen
Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.