Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Beweging als therapie: astma

Artikel

Een astma-aanval kan door allerlei prikkels worden getriggerd. Ook lichamelijke inspanning kan leiden tot benauwdheid. Gelukkig is het vrijwel altijd goed mogelijk te sporten met astma zonder dat dit leidt tot extra aanvallen. Training zorgt ook bij mensen met astma voor meer fitheid en een betere kwaliteit van leven.

wielrennen is een optie als astma therapie
Wielrennen is een optie voor mensen met astma.

Er zijn ongeveer 565 duizend Nederlanders met astma, van wie meer dan 100 duizend kinderen. Bij astma zijn de longen altijd een beetje ontstoken. Daardoor zijn ze erg gevoelig voor prikkels. De spiertjes om de bronchiën verkrampen dan en trekken samen, waardoor de luchtwegen tijdelijk worden vernauwd. Ook wordt er meer slijm aangemaakt.

De klachten kunnen sterk wisselen, afhankelijk van de prikkels waar iemand gevoelig voor is. Denk aan rook, uitlaatgassen, stof of huisdieren. Vooral bij kinderen zijn allergieën een belangrijke oorzaak van astmatische klachten. Bij volwassenen ontwikkelt astma zich vaker geleidelijk door omgevingsfactoren, zoals rook en luchtvervuiling.

Sporten en astma: Inspanningsastma

Bij veel mensen met astma kan ook zware inspanning een astma-aanval uitlokken. Dit staat bekend als inspanningsastma. Toch is regelmatig flink bewegen ook dan belangrijk om gezond te blijven. Vooral bij kinderen is het zaak dat ze leren hoe ze kunnen blijven bewegen met astma. Bewegen is immers belangrijk voor hun motorische en sociale ontwikkeling.

Een goede warming-up en medicijnen kunnen helpen voorkomen dat mensen een astma-aanval krijgen tijdens inspanning. Ook helpt het om op doktersvoorschrift voorafgaand aan het sporten een luchtwegverwijdend medicijn in te nemen, vooral het inhaleren van steroïden met een ‘puffer’. Daarnaast is het belangrijk dat mensen zich bewust zijn van prikkels in de sportomgeving, zoals pollen, schimmels, kou en tabaksrook.

Fitter en beter in het vel zitten met sport als astma therapie

Er is veel onderzoek gedaan naar mensen met astma en lichamelijke inspanning. Uit een grootschalige review – een analyse van veel onderzoeken tegelijk- blijkt dat mensen met astma, ook als ze niet eerder getraind hebben, prima kunnen sporten zonder dat de symptomen verergeren. Lichamelijke training blijkt de fitheid van astma-patiënten aanmerkelijk te verbeteren: de maximale zuurstofopname neemt duidelijk toe. Ook trainen op hoge intensiteit als zwemmen blijkt mogelijk voor zowel kinderen, pubers als volwassenen. In een onderzoek zwommen volwassen patiënten bijvoorbeeld wekelijks en later tweewekelijks 45 minuten lang op 80 tot 90 procent van hun maximale zuurstofopnamecapaciteit. Dat bleek niet alleen hun conditie ten goede te komen, maar ook het aantal gevallen van inspanningsastma nam af. Het gevoel van kortademigheid werd minder, en ook de angst om te sporten. Lichamelijke training heeft bovendien een positief effect op de ervaren kwaliteit van leven en vermindert psychosociale klachten. Je wordt er dus niet alleen fitter van, maar zit ook beter in je vel.

Betere conditie

Ook mensen met astma worden dus fitter door te bewegen. Op zichzelf verbetert sporten met astma de longfunctie niet, maar wel de conditie, vanwege het effect op de spieren en hart- en bloedvaten en verbeterde zuurstofopname. Ook vermindert training de kans dat inspanning leidt tot een astma-aanval. Waarschijnlijk komt dat doordat bij een betere conditie minder lucht ingeademd hoeft te worden dan bij een slechtere conditie. Dat reduceert het risico dat een astma-aanval wordt uitgelokt. Maar het is ook mogelijk dat lichamelijke oefening ontstekingsremmend werkt op de longen en dus als een astma therapie werkt.

Trainingsadvies sporten met astma

Sporten en astma? Zwemmen kan dan erg geschikt zijn!
Zwemmen kan een geschikte sport zijn voor mensen met astma

Al met al hebben astma-patiënten baat bij een trainingsprogramma op maat dat vooral bestaat uit gematigd tot hoog intensieve aerobe training, bijvoorbeeld in de vorm van rennen, fietsen, balspelen of zwemmen. Sommige patiënten helpt het om 10 tot 20 minuten voor het trainen medicijnen te gebruiken op doktersvoorschrift. Ook een goede warming-up is belangrijk. Dat wil zeggen: het eerste kwartier rustig beginnen. Beginners doen er sowieso goed aan de intensiteit en duur van de training geleidelijk op te voeren. Na een tot twee maanden geeft ten minste drie dagen per week trainen het beste resultaat.

Verergeren de klachten opeens tijdens een training? Dan is het verstandig die te onderbreken. Bij een luchtweginfectie kan de training worden uitgesteld totdat iemand een dag klachtenvrij is geweest. Daarna kan de training geleidelijk weer worden opgepakt.

Lees meer

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.