De Amsterdamse Tennisvereniging Tie-Breakers heeft ongeveer 1.400 leden, waarvan 330 jeugdleden. De club wordt gerund door een grote groep vrijwilligers en een aantal betaalde krachten. Bij TV Tie-Breakers kun je zowel prestatief als recreatief tennissen. De instroom van jonge kinderen (tot 11 jaar) is geen probleem. Het binden en behouden van de oudere jeugd (11-18 jaar) is soms lastig.
Jeugdbeleid is een terugkerend thema
Jonge senioren (18-24 jaar) vliegen vaak uit om te gaan studeren. “Het is niet raar dat zij dan lid worden van een studententennisvereniging”, vertelt Robbert Schmidt, verenigingsmanager bij TV Tie-Breakers. “Toch blijven sommigen tijdens hun studie lid bij ons en komen ze in het weekend werken als betaalde flexwerker achter de bar. Ook zie ik veel van hen na hun studie weer lid worden van onze vereniging.” Dat de jongeren weer terugkeren, dankt de club volgens Schmidt aan het clubbeleid. “We betrekken jeugdleden op een positieve manier. En jeugdbeleid is een terugkerend thema op de agenda van de vereniging.”
Jongeren hebben een andere kijk op de wereld dan volwassenen. Het is goed om daar naar te luisteren.”
Robbert Schmidt, verenigingsmanager TV Tie-Breakers
Toolkit Jeugdparticipatie
Dit artikel is een praktijkvoorbeeld bij de toolkit Jeugdparticipatie van Kenniscentrum Sport & Bewegen. Hoe laat je jongeren actief meedoen, hoe versterk je je club met en voor jongeren en hoe jeugdgericht is jouw club? Het zijn vragen waar veel sportaanbieders mee kampen. Laat je inspireren en maak een actieplan voor jouw club met de toolkit.
De jeugdraad geeft jongeren een eigen stem
In 2002 richtte de jeugdcommissie de jeugdraad op om de jeugd een stem te geven. Hierdoor versterkte de betrokkenheid van de jongeren. De jeugdraad is een zelfstandige commissie en bestaat uit een aantal jeugdleden, liefst gelijk verdeeld over jongens en meisjes, tussen de 14 en 18 jaar en één senior lid. Deze laatste coacht en begeleidt, maar neemt nadrukkelijk niet de leiding.
De jeugdraad komt meerdere keren per jaar bijeen. Om de leden te bedanken voor hun inzet, organiseert de jeugdcommissie speciale uitjes voor de jeugdraad naar bijvoorbeeld de bioscoop of naar het ABN AMRO Open tennistoernooi van Rotterdam. Dit alles versterkt het voortbestaan van de jeugdraad.
Eigenaarschap zorgt voor betrokkenheid
De club versterkt het voortzetten van de jeugdraad ook door de leden eigen verantwoordelijkheid te geven: “Het Open Jeugdtoernooi is een jaarlijks hoogtepunt. De jeugdraad krijgt eigen budget en regelt allerlei nevenactiviteiten rondom het toernooi: van pannenkoeken bakken tot een ijscokar, van een hotdog-kraam tot een popcornmachine.”
Schmidt vervolgt: “De jongeren hebben de regie. Het is een toernooi voor en door de jeugdleden. Dit hele organisatieproces is een leerschool en daar hebben ze weer wat aan als ze volwassen zijn. Zo leren ze een event op te zetten, met spannende momenten om te gaan, budgetteren, plannen en communiceren. En bijkomend voordeel: ze voelen hierdoor echte binding met de club.”
Trots op de verdiensten van de jeugdraad
Die betrokkenheid blijkt bijvoorbeeld uit een aantal oud-jeugdraadleden. Zij zijn nu als seniorlid actief in comissies en het bestuur. Met de inzet van de jeugdraad verloopt de organisatie van toernooien, feesten en de jeugddag succesvol. Ook helpt de jeugdraad de jeugdcommissie tijdens het openingstoernooi en de jeugdclubkampioenschappen. Daarnaast adviseren jeugdleden de jeugdcommissie en het bestuur over jeugdbeleid en voelen ze zich daardoor medeverantwoordelijk voor de club.
Schmidt noemt nog enkele voorbeelden: ”Het clubhuis is onder meer door de feedback van de jeugdraad aangepast. Die gaf aan dat er te weinig ruimte voor jongeren was. Nu hebben ze een eigen chillplek met een bank en een voetbal- en tafeltennistafel. En op advies van de jeugdraad regelde de club gratis tennisrackets, zodat kinderen uit de buurt die niet lid zijn, toch een balletje tegen de tennismuur kunnen slaan met de jeugdleden.” Schmidt is trots op de jeugdraad: “Een 12-jarige die achter de microfoon de mensen welkom heet. Of een jongere die achter de wedstrijdtafel zit: al die kinderen doen het toch maar mooi!”
Het is mooi om te zien dat leden uit de jeugdraad na een aantal jaren plekken bemannen in andere commissies en zelfs het bestuur”
Irene Brouwer, voorzitter TV Tie-Breakers
Tips voor andere sportverenigingen
Verankering in verenigingsbeleid
- Zorg voor een goede verankering van de jeugdraad binnen de structuur en het beleid van de club en behandel de jeugdraad als autonome commissie.
- Blijf als bestuur en/of jeugdcommissie in nauw contact met de jeugdraad, zodat je weet wat er speelt en je op tijd kunt reageren.
- Leg contactmomenten van de commissies/bestuur met de jeugdraad vast in de jaarkalender.
- Vertel aan nieuwe commissieleden over het bestaan van de jeugdraad. Omdat de jeugdraad vaak op andere momenten aanwezig is, dreigen zij wel eens vergeten te worden.
Werven van jeugdige vrijwilligers/opzet
- Houd als jeugdcommissie of bestuur in de gaten of er jeugdraadsleden dreigen te vertrekken.
- Laat (vertrekkende) jeugdraadsleden zelf nieuwe leden werven.
- Benader mogelijke kandidaten voor de jeugdraad persoonlijk.
- Zet trainers in om jeugdraadsleden te werven. Zij hebben vaak goed zicht op de kinderen die zouden willen en kunnen.
Behouden/continuïteit van jeugdige vrijwilligers
- Neem ze serieus en luister naar ze, maak ze belangrijk.
- Geef ze vrijheid en verantwoordelijkheid.
- Zet ze zo vaak mogelijk in het zonnetje (zorg dat bestuur en commissies zoveel mogelijk aanwezig zijn tijdens evenementen die door jeugdleden georganiseerd zijn).
- Reserveer een jaarlijks budget voor de jeugdraad, geef de jeugdraadsleden kleding en organiseer een leuk uitje.
- Zorg voor een enthousiaste betrokken coach (seniorlid). Iemand die begeleidt, goed contact heeft met de jongeren, pedagogisch sterk is, maar niet zijn ideeën doordrukt of het overneemt.
Overwinnen hobbels (weerstand)
- Continuïteit van de jeugdraad is de grootste uitdaging. Accepteer dat het soms iets minder gaat, maar blijf er energie in stoppen, zodat het niet doodbloedt. Met een beetje meer aandacht kan de jeugdraad dan zo weer op de rit worden gezet.
Meer lezen?
Lees hier goede voorbeelden van sportclubs die er op verschillende manieren in slagen hun jeugd actief te maken en te houden:
