Alles over sport logo

Nationale Diabetes Challenge: de kracht van samen wandelen

Wandelen in groepsverband mag weer sinds 19 mei. Een moment waar organisatoren van de Nationale Diabetes Challenge lang naar hebben uitgekeken. De maatregelen tegen corona maken dat de challenge er dit jaar anders uitziet. Veel locaties zijn later begonnen en je kunt ook na de zomer nog starten met een (verkort) wandelprogramma. In dit artikel lees je wat de Nationale Diabetes Challenge is, wat die oplevert en hoe je ermee kunt beginnen.

Nationale Diabetes Challenge

De Nationale Diabetes Challenge (NDC) is een beweegprogramma van de Bas van de Goor Foundation. Deelnemers wandelen normaal gesproken van mei tot en met september in een groep met hun zorgverlener, welzijnsprofessional of buurtsportcoach, één keer per week in eigen buurt. In twintig weken werken deelnemers toe naar de feestelijke finale bij een landelijk slotevenement. De deelnemers hebben begeleiding bij het opbouwen van hun wandelconditie, horen bij een groep en krijgen zo nodig wandeltips. Ook besteden de begeleiders tijdens het wandelen en in andere bijeenkomsten aandacht aan leefstijlthema’s zoals voeding en ontspanning. Deelnemers zijn letterlijk en figuurlijk stap voor stap samen op weg naar een gezonde toekomst.

Challenge in coronatijd

Corona en de maatregelen tegen het virus maakten dat in 2020 en 2021 varianten zijn bedacht op de normale Nationale Diabetes Challenge van 20 weken.

  • De ‘NDC light’ is een 10-weekse kennismaking met wandelen in groepen, omdat in beide jaren de normale groepswandelingen begin mei niet konden doorgaan. In 10 weken bereik je bij deelnemers niet hetzelfde effect als in 20 weken. Deze NDC light is dan ook een kennismaking met groepswandelingen, met als doel mensen te enthousiasmeren om volgend jaar opnieuw te starten. De NDC light begint in september en eindigt na 10 weken op Wereld Diabetes Dag – 14 november.
  • De ‘NDC online’ is half mei 2021 begonnen om deelnemers met korte filmpjes, podcasts, tips en Q&A-sessies te ondersteunen en inspireren om dagelijks zelf aan de slag te gaan met bewegen en leefstijl. Bij de NDC Online krijgen deelnemers begeleiding op thema’s zoals gezonde voeding, ontspanning en het volhouden van de gedragsverandering. De NDC Online is een aanvulling op de reguliere NDC. Wie zich inschrijft voor de groepswandelingen ontvangt automatisch dit programma.
  • Jouw Wandeluitdaging’ is een online wandelprogramma waarin mensen een half jaar lang zelfstandig aan de slag gaan met een wandeldoel. Jouw wandeluitdaging is bijvoorbeeld geschikt als start van een individueel wandelprogramma of als overbrugging tussen de NDC of de NDC light en de start van de NDC in mei 2022.

Kwetsbare doelgroepen

De NDC, de NDC online en Jouw Wandeluitdaging zijn in de eerste plaats ontwikkeld voor mensen met diabetes. De Bas van de Goor Foundation heeft als missie de kwaliteit van leven van mensen met diabetes verbeteren door hen in beweging te brengen. De Foundation en haar medewerkers hebben – deels vanuit eigen ervaring – veel kennis over diabetes, zelfmanagement en het effect van bewegen op diabetes. Ook zijn de programma’s geschikt voor andere mensen met een (verhoogde kans op een) chronische ziekte of met overgewicht. Want wandelen en begeleiding bij leefstijlverandering staan centraal – en niet de aandoening.

De wandelgroepen zijn ook van meerwaarde voor mensen die behoefte hebben aan meer sociale contacten. Met de wijkgerichte aanpak en het wandelen in groepen komen mensen in contact met gelijkgestemde buurtbewoners. De NDC is een mooie en laagdrempelige manier om kwetsbare groepen te bereiken en in beweging te krijgen. Tijdens de groepswandelingen leggen mensen makkelijk nieuwe contacten, doen ze gezamenlijk succeservaringen op en ervaren ze dat (samen) bewegen leuk en gezellig is.

Multidisciplinaire samenwerking

Het is de kunst na de NDC mensen in beweging te houden. De Bas van de Goor Foundation doet dat door organisatoren van de challenge te stimuleren om te blijven samenwerken. Via de huisartsenpraktijk, ouderenorganisaties en sociale wijkteams bereik je de meest kwetsbare doelgroepen. Buurtsportcoaches, sportverenigingen en fitnessinstructeurs zijn goed in het begeleiden en motiveren van groepen en kunnen met de deelnemers bekijken hoe en waar mensen willen bewegen.

Wandelgroepen gaan regelmatig zelfstandig verder, bijvoorbeeld onder leiding van een actieve deelnemer die een cursus tot wandelbegeleider volgt. Gemeenten willen dit meestal graag faciliteren. Voor de deelnemers is het prettig als iemand uit de huisartsen- of fysiotherapiepraktijk af en toe mee wandelt, de groep toespreekt of op een andere manier betrokkenheid toont. Zoals in de gemeente Rhenen, waar drie vrijwilligers van volleybalvereniging Musketiers in mei zijn gestart met 17 deelnemers. Ze vertrekken bij het gezondheidscentrum waar de praktijkondersteuner eventueel beschikbaar is. De vrijwilligers van de volleybalvereniging krijgen tips en ondersteuning van buurtsportcoach Larissa Wattilete van Sportservice Rhenen. Gert van Burken, initiatiefnemer en voorzitter van de Musketiers: “Het is geweldig om te zien hoe gemotiveerd iedereen is om mee te doen en om bij de groep te horen, ook al is het voor sommigen best pittig.”

 Foto: Hoogendoorn

Laagdrempelig en lokaal

Met wandelen kan bijna iedereen in beweging komen, conditie opbouwen en aan de eigen gezondheid werken. Geert van Dijk is inspanningsfysioloog, eigenaar van het Leefstijl Expertise Centrum Veenendaal en biedt dit jaar voor het eerst de NDC aan. “Wij willen in ons fitness- en preventiecentrum uitstralen dat wandelen één van de meest essentiële bewegingsvormen voor de mens is”, zegt hij. “Met name het laag intensief bewegen heeft een belangrijke invloed op je gezondheid. Veel mensen die meer willen bewegen, starten te intensief met sporten en slaan dan eigenlijk de plank mis. Via de NDC hopen we recreatief bewegen ook op het netvlies van de huisartsen in Veenendaal te krijgen.”

Jacqueline van Pelt, voorzitter van Stichting De Liemers Breedtesport en organisator van de NDC in Duiven en Zevenaar: “We zorgen ervoor dat iedereen kan meedoen. De wandelcoaches zijn ervaren en inventief. Ze bedenken altijd wel wat, zodat de groep kan uitwaaieren en daarna weer bij elkaar komt voor een gezamenlijke afsluiting.” Ze organiseert de NDC nu een aantal jaren met lokale partners in de sport, zorg en welzijn. “Het mooie aan dit wandelprogramma is dat het ook voor organisatoren relatief eenvoudig is. De foundation levert goede ondersteuning en materialen en het programma zit goed in elkaar. Wat ik ook belangrijk vind, is dat er volop ruimte is om het programma aan de lokale situatie aan te passen.”

Gezond en sociaal

De Bas van de Goor Foundation doet al jaren onderzoek naar diabetes en de NDC  met onder andere het Leids Universitair Medisch Centrum. Hieruit blijkt dat deelnemers aan de 20-weekse NDC zich fitter en energieker voelen, dat ze afvallen, dat hun bloedsuikerregulatie verbetert en dat ze minder medicatie nodig hebben. Ook ervaren ze dat samen wandelen leuk en belangrijk is voor je gezondheid en dat motiveert hen om in beweging te blijven. Bewegen is goed voor iedereen en het is een goede manier om te werken aan preventie van diabetes. Ook hebben mensen die inactief of chronisch ziek zijn, vaak behoefte aan sociale contacten. Net zo belangrijk als de fysieke effecten zijn de gezamenlijke afsluiter met een kopje koffie, de feestelijke finale, het gevoel ‘ergens bij te horen’.

Zelf beginnen

Wil je ook een challenge organiseren? Je kunt in 2021 nog aan de slag met de NDC light. Vind andere professionals en vrijwilligers die deelnemers kunnen werven, mee willen wandelen, een ruimte hebben om samen te starten en eindigen of die deelnemers binnen hun reguliere beweegaanbod kunnen opvangen. De aanpak is goed onderbouwd volgens het Loket Gezond Leven en bekend bij de eerstelijnszorg. Zorgverleners zijn vaak bereid mensen te verwijzen en eens mee te wandelen.

De NDC is een goede manier om het lokale sportakkoord of preventieakkoord in te vullen en is een katalysator voor samenwerking tussen zorg en sport. De light-versie moet de opmaat zijn naar een normale Nationale Diabetes Challenge in 2022, met een landelijke afsluiting in het GelreDome in Arnhem, tijdens het WK volleybal voor vrouwen.

Meer weten?

Artikelen uitgelicht


Gezonde leefstijl
Openbare ruimte
public, professional
praktijkvoorbeeld
chronische aandoening, gezondheidsbevordering, starten met sporten en bewegen