Alles over sport logo

De maatschappelijke waarde van sport en bewegen: Nederland versus Engeland

Social Return on Investment (SROI) geeft inzicht in de maatschappelijke waarde van investeringen. De methode is geschikt als uitgaven maatschappelijke doeleinden hebben en niet direct leiden tot financiële winst. In 2019 is voor Nederland een SROI voor sport en bewegen uitgevoerd[1]. In Engeland is een vergelijkbare SROI uit 2016 recent vernieuwd[2]. Beide wegen de investeringen in sport en bewegen en de maatschappelijke impact tegen elkaar af. Dit artikel laat de verschillen in onderzoek zien tussen Nederland en Engeland.

SROI van 2,51

Een SROI laat zien of de investeringen in sport en bewegen een maatschappelijke meerwaarde opleveren. Het onderzoek in Nederland laat een gemiddelde SROI zien van 2,51. Dat betekent dat de gemeten maatschappelijke opbrengsten 2,51 keer zo hoog zijn dan alle investeringen om sport en bewegen te stimuleren (exclusief topsport en evenementen). Het onderzoek in Engeland heeft een SROI van 3,28 in 2020. Dat was 1,91 bij het onderzoek in 2016[3].

tabel SROI in Nederland kosten en Opbrengsten
[SROI in Nederland]

Met de nieuwe Engelse SROI-waarde zou je kunnen denken dat de maatschappelijke waarde van de investeringen in sport en bewegen in Engeland de afgelopen jaren is toegenomen en veel hoger is dan in Nederland. Maar bij een SROI zijn de (vernieuwing van) beschikbare gegevens, aannames voor bewijslast en methodische aanpak van waarderen van grote invloed op de uitkomst. We lichten hier de belangrijkste verschillen toe, waarbij we ingaan op de berekening van investeringen en maatschappelijke waarde in beide landen.

SROI sport en bewegen

  • De maatschappelijke meerwaarde van sport en bewegen staat vast. Maar hoeveel precies en weegt het op tegen de investeringen? In 2019 vroegen we Rebel en het Mulier Instituut om de Social Return on Investment (SROI) van sport en bewegen in Nederland zo goed mogelijk te berekenen. Lees de nationale uitkomsten: Investeren in sport en bewegen heeft maatschappelijke meerwaarde.
  • Kenniscentrum Sport & Bewegen heeft op basis van deze data een SROI-dashboard ontwikkeld. Met deze tool kunnen gemeenten een inschatting krijgen van de maatschappelijke meerwaarde van sport en bewegen in op lokaal niveau. Het dashboard geeft je inzicht in de waarde voor domeinen als gezondheid, maar ook voor arbeidsproductiviteit en verzuim. Hier vind je meer informatie over het SROI-dashboard.
  • Met de (betaalde) premium versie haal je nog meer uit het SROI-dashboard. Zo kun je de uitkomsten afzetten tegen die van een groep vergelijkbare gemeenten. In een duidingsgesprek met onze experts geven we toelichting op de data en bekijken we welke vervolgstappen jouw gemeente kan zetten. Samen bekijken we hoe je zoveel mogelijk waarde uit je gemeentelijk sport- en beweegbeleid kunt halen. Hier vind je meer informatie over het SROI premium dashboard.

Verschillen in kosten

De Engelse SROI heeft de tijdsbesteding van vrijwilligers in het onderzoek meegenomen – een bepalend verschil in de investeringsomvang. Die tijdsbesteding is ongeveer een kwart van de totale investering van £ 85,5 miljard (€ 98,8 miljard). Het Engelse en Nederlandse onderzoek redeneren beide dat de kosten van de inzet van vrijwilligers even groot zijn als de opbrengsten. Dit geldt dus voor de organisaties waarvoor de vrijwilligers werkzaamheden verrichten.

Het Nederlandse onderzoek heeft de kosten en opbrengsten van de inzet van vrijwilligers niet meegenomen, juist omdat die tegen elkaar opwegen. Dat heeft wel invloed op het gepresenteerde maatschappelijke rendement. Zou je bijvoorbeeld € 1 miljard toevoegen aan zowel de kosten- als opbrengstenkant van de Nederlandse SROI, dan daalt de uitkomst van 2,51 naar ongeveer 2,25. Sponsoring is weer wel terug te zien in de Nederlandse SROI en niet in de Engelse.

Een ander opvallend verschil tussen de onderzoeken is de omvang van de consumentenuitgaven aan sport en bewegen. In Nederland is die terug te rekenen naar ongeveer € 175 per inwoner. In Engeland is die fors hoger: ruim € 275 per inwoner[1]. Een mogelijke verklaring is dat in het Engelse onderzoek naast contributie, lesgelden en uitgaven aan sportkleding, sportschoenen en overige sportartikelen ook vervoer en ‘overige uitgaven’ zijn meegerekend.

Verschillen in maatschappelijke waarde

Het is niet eenvoudig eenduidig bewijs te vinden voor de maatschappelijke effecten van sport en bewegen. Zo is sociaal kapitaal in de nieuwste SROI voor Engeland gewaardeerd op basis van inzichten uit Australisch onderzoek[4]. Sociaal kapitaal bestaat in dit onderzoek uit sociale relaties en netwerken, vertrouwen en wederkerigheid. In Nederland is dit effect niet gewaardeerd, vanwege het gebrek aan data. Voortschrijdend inzicht, zoals de Australische studie, kan eraan bijdragen dat dergelijke effecten in de toekomst ook voor Nederland worden gewaardeerd. De Engelse en Nederlandse onderzoekers concluderen dat meer onderzoek nodig is naar sociaal kapitaal en de waardering daarvan. Die waardering is in Engeland wel meegerekend.

De Engelse SROI heeft ook het effect op onderwijsprestaties gewaardeerd. Nederlandse onderzoekers onderkennen dat effect, maar namen het niet mee. Reden is dat in de Nederlandse context nog geen solide bewijs bestaat voor een causale relatie tussen sport en bewegen en (de omvang van) betere leerprestaties. Wel is in Nederland een aparte waardering opgenomen van toegenomen arbeidsproductiviteit als gevolg van sport en bewegen. Die ontbreekt in het Engelse onderzoek.

Het laatste verschil in de baten is de waardering van welzijn. Het Engelse onderzoek heeft een brede waardering van welzijnsbeleving. De onderzoekers hebben daarvoor gebruikt gemaakt van de ‘Wellbeing Valuation Approach’[5]. Deze methode legt verband tussen het effect van sport en het effect van inkomen op welzijn, om te schatten hoeveel extra geld nodig is om iemand het gewenste welzijn te laten bereiken. De Nederlandse onderzoekers hadden voor die beoordeling niet de juiste data.

tabel SROi verschillen tussen Nederland en Engeland

Waarom blijven investeren?

Zowel de Nederlandse als de Engelse SROI stellen vast dat de maatschappelijke waarde van sport en bewegen veel groter is dan de investeringen. Ofwel: de totale investeringen hebben een meerwaarde voor de maatschappij. Ze dragen bij aan toegenomen lichamelijk en geestelijk welzijn, individuele ontwikkeling, een leefbare maatschappij en economische ontwikkeling. De deelname in sport- en beweegactiviteiten is bepalend voor het behalen van maatschappelijke waarde. Met investeren in sport en bewegen, zullen het individu, de maatschappij en de overheid blijven profiteren van het rendement.

De conclusie is dat beide studies erg verschillen in methode. Een internationale (Europese) standaard voor een SROI van sport en bewegen zou helpen bij het vergelijken van onderzoeken. Dan is kijken naar inhoudelijke verschillen – in plaats van alleen methodische – tussen landen mogelijk. Ook zou dit onderzoek mogelijk maken naar de invloed van sport en bewegen op welzijn, sociaal kapitaal, onderwijsprestaties en de waardering van deze invloeden. Zo zijn kennis en draagvlak te vergroten voor een effectieve en maatschappelijk rendabele investering in sport en bewegen.

Bronnen

  1. Kenniscentrum Sport & Bewegen. Investeren in sport en bewegen heeft maatschappelijke meerwaarde. [Internet]. Geraadpleegd van: https://www.allesoversport.nl/artikel/investeren-in-sport-en-bewegen-heeft-maatschappelijke-meerwaarde/. [Op 10 december 2020].
  2. Sport England. Social and economic value of community sport and physical activity. [Online rapport]. Geraadpleegd van: https://www.sportengland.org/how-we-can-help/measuring-impact?section=social_and_economic_value_of_community_sport. [Op 12 december 2020].
  3. Davies L, Taylor P, Ramchandani G, Christy E. Social Return on Investment in Sport: A participation-wide model for England. Sheffield Hallam University; 2016. Geraadpleegd van: https://www.sportsthinktank.com/research,121280.html
  4. Gratton C, Cuskelly G, Toohey K, Skinner J, Lock D, Kokolakakis, T. Economic value of communitt club-based sport in Australia. Griffith University/Australian Government; 2014.
  5. Fujiwara D, Kudrna L, Dolan P. Quantifying and Valuing the Wellbeing Impacts of Culture and Sport. Department for Culture Media & Sport, England; 2014.

Artikelen uitgelicht


Gezonde leefstijl
public, professional
feiten en cijfers
gezondheidsbevordering, monitoring en evaluatie, waarde van sport en bewegen