Sluiten

Tips voor training aan kinderen met autisme

Tips

Geplaatst op 23 maart 2018

Als trainer/coach kun je een belangrijke rol spelen in de ontwikkeling van kinderen met autisme. Over het belang van sport en bewegen voor kinderen met autisme voor de ontwikkeling van hun sociaal-emotionele vaardigheden wordt regelmatig gepubliceerd. Maar hoe pak je dat als trainer in de praktijk aan?

Verdiep je in autisme

Een eerste belangrijke stap is dat je je als trainer verdiept in het thema autisme. Wat is het, wat vraagt het van jou als trainer en van jouw sportclub? Leer hoe je kinderen met autisme kunt benaderen, wat wel en niet werkt, hoe zij in een team functioneren, enzovoorts. Natuurlijk is ieder kind anders, maar kennis helpt om misverstanden te voorkomen en om met jouw training goed aan te sluiten bij de behoefte van kinderen met autisme. Maak het onderwerp bespreekbaar binnen de club en inventariseer de interesse van andere trainers om eventueel gezamenlijk een training over dit onderwerp te volgen. Dat kan bijvoorbeeld met een gratis online training of met een workshop van een dagdeel.

Ga in gesprek

Vraag jonge sporters met autisme wat zij nodig hebben om veilig en met plezier te sporten. Elke persoon met autisme is anders. Wat voor de één werkt, werkt voor de ander niet. Houd er hierbij rekening dat zelfreflectie en zelfinzicht bij mensen met autisme soms minder goed ontwikkeld is. Soms zijn kinderen ook te jong om het zelf goed uit te leggen. Daarom kan het behulpzaam zijn een ouder of begeleider hierbij te betrekken.

Gespreksonderwerpen kunnen zijn:

  • sterke en zwakke kanten,
  • omgaan met regels,
  • welke aanpassingen zouden de sporter helpen (vaste opbouw van de training),
  • wensen met betrekking tot de trainingslocatie (licht/ruimte/ligging),
  • tijdstippen,
  • rustige plek in (aparte) kleedruimte,
  • informeren van teamgenoten,
  • eventuele mogelijkheden om te sporten met andere sporters met autisme,
  • wens tot sporten met een maatje,
  • moeilijkheden met teamgenoten,
  • begeleiding van het kind tijdens het sporten.

Tips voor de training

Denk vervolgens erover na of en hoe je aan de wensen van de sporter invulling kunt geven. Om kinderen met autisme succesvol te laten sporten is het belangrijk dat je de randvoorwaarden tijdens de training vervult. Hier een aantal voorbeelden daarvan:

  • Bieden van structuur: zorgen voor een overzichtelijke, prikkelarme situatie (licht, geluid, aanraking), duidelijke regels (en het naleven hiervan), afbakening van plaats en tijd.
  • Tijdig aankondigen van veranderingen zoals een ander veld, andere trainer, andere training, andere opstelling, andere tijd of als dit niet mogelijk is letterlijk ruimte en tijd geven voor het wennen aan de verandering.
  • De training een vaste opbouw geven, deze vooraf vertellen en je hier ook aan houden. Duidelijke opdrachten geven, eventueel in tussenstappen. Opdrachten altijd laten voordoen en ondertussen de toelichting geven. Bij voorkeur letterlijk woordgebruik. Voorbeeld: zie je die 4 oranje pionnen? In plaats van: zie je daar dat (denkbeeldige) vierkant?
  • Voorspelbaar, consequent en direct zijn.
  • Positieve elementen benoemen. Weet welke sterke kanten/interesses de sporter heeft en gebruik deze om contact te maken en zo nodig als beloning. Betrek de sporter bij het geven van de uitleg over een oefening.
  • Omgang met ongewenst gedrag. Wees helder, maar niet emotioneel in het geven van feedback. Vermijd het spreken met stemverheffing. Bespreek op rustige toon en vertel het wanneer je geraakt bent. Geef aan wat je ziet (feitelijke gedragingen en de werking van dit gedrag op jou als trainer, teamgenoten en tegenstanders), vraag naar oorzaken en licht toe welk gedrag nodig is om sporten plezierig te houden voor jou, teamgenoten en tegenstanders. Steun de sporter in het aanleren van nieuw gedrag en benoem dit als je het ziet.
  • Bescherming tegen pesten van en door de sporter door het afspreken van consequenties van pestgedrag in de vorm van een (door de sporter ongewenste) consequentie aan pestgedrag, zoals een kwartier minder opgesteld worden in de wedstrijd, het bieden van toezicht, het consequent aanspreken van de pester en contact met ouders/begeleiders.
  • Denk na over of er mogelijkheden zijn voor de sporter om zich terug te trekken of steun te krijgen tijdens de training en maak hierover afspraken met ouders, hulptrainers of de begeleider van de sporter.
  • Ga in gesprek met de club over eventuele gewenste aanpassingen en de achtergrond van de verzoeken.
  • Zorg dat je heldere afspraken maakt. Geef terugkoppeling aan de sporter over welke aanpassingen mogelijk zijn en welke niet en wat de afspraken zijn. Kom de afspraken na en zie toe op naleving door anderen.
  • Licht (in overleg met sporter) betrokkenen in (teamgenoten, trainers, coach, ouders, begeleider, kantinepersoneel, bestuur). Stimuleer binnen het team het teamgevoel en het erbij horen en creëer openheid over ieders eigen kwetsbaarheden en sterke kanten.
  • Ga na in hoeverre ook andere trainers en sporters binnen en buiten de vereniging hun voordeel kunnen doen met meer kennis over autisme en/of de aanpassingen die je gedaan hebt en informeer hen.

Onderzoek

Zoals gezegd vindt er heel wat onderzoek plaats naar welke factoren nu belangrijk zijn en welke zaken lijken te werken om kinderen met autisme zich in de sport zo goed mogelijk te laten ontwikkelen. Over deze zogenaamde werkzame elementen lees je hier.

Meer lezen? Vind publicaties over sport en bewegen voor kinderen met autisme in de Kennisbank Sport en Bewegen.

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.

Sarah Wouters

Dank voor jouw interessante aanvulling vanuit de praktijk Peter!

Peter van Meerten

Interessant artikel. Ik train sinds 2014 op diverse plaatsen in Twente kinderen in de leeftijd van 6 tot 16 jaar. De voetbaltrainingen vinden plaats onder de noemer Passend Voetbal. Inmiddels hebben er >160 kinderen deelgenomen aan deze trainingen.

Ik baseer mijn trainingen vooral vanuit het voetbal. Structuur, motivatie, ruimte voor ontwikkeling, plezier, zelfreflectie en dergelijke zijn containerbegrippen die gelden voor ALLE kinderen.

Interesse en inlezen in de problematiek is natuurlijk altijd goed, alleen als ik als trainer rekening moet houden met alle individuele problemen, kenmerken en persoonlijke gedragingen is het voor mij onmogelijk een deugdelijke training te houden.

Mijn trainingen bevatten structuur, maar ik wijk ook met opzet af van de structuur om de bij voetbal horende snel veranderende situaties na te bootsen. Droog/nat veld, winst/verlies, harde bal/zachte bal, stilte/muziek en verder nog de invloeden van ouders, scheidsrechter, leiders en tegenstanders.

Ook af en toe een prikkel zenden

Kortweg een ideale ASS voetbalwereld bestaat niet.

Discipline, Plezier en Veiligheid vormen in willekeurige volgorde mijn basis.

Ik beperk mij ook niet tot alleen kinderen met ASS, maar alle kinderen die tussen het reguliere en het G-voetbal vallen. Dus ook kinderen met bijv; ADHD, Obesitas, groeistoornis, agressie regulatieproblemen, visus problematiek, hechtingsproblematiek, ODD, beperkt niveau en overig.

Opvallend is dat deze kinderen elkaar erg goed aanvoelen zodra er een veilige haven is gecreëerd. Kinderen motiveren en corrigeren elkaar. Natuurlijk blijft de problematiek aanwezig edoch in een veel beperktere zin. Het zelfbeeld wordt beter, sociale omgang verbeterd, omgang winst/verlies verbeterd, omgang prikkels verminderd, schoolresultaten verbeteren en medicijn gebruik verminderd of stopt.

15% van de kinderen is inmiddels doorgestroomd naar het reguliere voetbal.

2% stopt omdat het “niet leuk”is.

37% gaat over op een andere sportactiviteit of sociale activiteit

overigen blijven lekker bij Passend Voetbal.

Ouders spelen een grote rol in het geheel. Hun aanwezigheid levert meestal een “standaard” gedrag op. Juist bij volledige/tijdelijke afwezigheid verandert het gedrag van het kind.

Angst en een niet veranderend beeld van het kind helpen niet bij de ontwikkeling van het kind binnen de groepsdynamiek en sociale omgang. Niet alleen de deelnemers hebben baat bij succesmomenten, ook de ouders mogen inzien dat hun kind heel veel kan.

Binnen de relatie bespeur ik dat structuur ook verwurgend kan werken. Waar ouders zich houden aan de voor HUN zo belangrijke structuur ontwikkeld het kind zich. Het groeit, ontwikkeld zich en wordt beïnvloed door allerlei “prikkels”van buitenaf. Als ouders dan niet meebewegen van kind, naar pre-puber, naar puber, wordt de afstand alleen maar groter. Ouders durf los te laten !

Als een kind een nieuwe ervaring heeft wees daar blij mee en veroordeel de drie dagen dat het kind van slag is niet. Ervaar de verandering en durf te investeren in de ontwikkeling van het kind.

Ik ben blij dat men meer aandacht geeft (zoals dit artikel) aan sport icm ASS. Ik lees graag jullie informatieve artikelen. Heeft u vragen of wilt u gewoon meer weten over Prosoc Passend Voetbal verwijs ik u naar http://www.passendvoetbal.nl

Peter van Meerten
http://www.passendvoetbal.nl