Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Sport en jeugdzorg succesvol in teamverband

Artikel

Kwetsbare jongeren hebben veel aan samen sporten en als jeugdzorg en sportverenigingen goed samenwerken. Dat blijkt uit nieuw onderzoek.

Veel mensen denken dat sporten goed is voor kwetsbare jongeren. Zeker, bewegen is altijd goed en ze krijgen er allerlei vaardigheden door die van pas komen buiten de sportzaal of -velden. Maar de realiteit is veel genuanceerder en gecompliceerder. Het dagelijkse leven van kwetsbare jongeren beïnvloedt ook hoe zij sporten ervaren, bijvoorbeeld als ze hun faalangst meenemen van school naar de sporthal.

Sport als middel in de jeugdzorgDit blijkt uit een reeks interviews in het kader van het onderzoeksproject Jeugd, Zorg en Sport van Wageningen University, FlexusJeugdplein, Rotterdam Sportsupport, het Kenniscentrum Sport en de gemeente Rotterdam. De onderzoekers spraken met sportcoaches om te kijken hoe zij les geven aan kwetsbare jongeren en hoe zij daarmee tot een positieve ontwikkeling van deze jongeren kunnen komen. Ook interviewden ze de jongeren zelf, en blikten ze met tijdlijnmethode terug met jongvolwassenen (21-30 jaar) die met jeugdzorg te maken hebben gehad. Daarnaast keken ze hoe jeugdzorg- en sportorganisaties samenwerken. 

Positieve ervaringen van samen sporten

Sport als middel in de jeugdzorgKwetsbare jongeren blijken zowel positieve als negatieve ervaringen te hebben met sporten. De positieve ervaringen zijn sterk:

  1. Sport geef zin aan het leven. Sommige jongvolwassenen die terugblikken zeggen dat ze dat in hun jeugd nergens anders ervoeren dan tijdens het sporten.
  2. Sportverenigingen geven structuur en stabiliteit in een turbulente tijd. Geïnterviewden gaven aan dat ze spelen op een veldje ook leuk vonden, maar daarbij last hadden van de grote wisseling in deelnemers en type sporten op het veldje. Bij sportclubs ervaarden ze meer houvast.
  3. Sport biedt de mogelijkheid om met iets positiefs bezig te zijn. In een sportomgeving kunnen jongeren iets doen waar ze goed in zijn en succes beleven. Ook geeft het kracht om met negatieve gebeurtenissen om te gaan.
  4. Sport maakt het mogelijk om persoonlijke doelstellingen te stellen en behalen.

Opmerkelijk is dat het ‘leren van vaardigheden’ niet als een doel van sport wordt gezien. Sport is voor kwetsbare jongeren dus om andere redenen waardevol.

Negatieve ervaringen

mogelijke negatieve ervaringen van sportenToch hebben kwetsbare jongeren ook veel negatieve ervaringen met sporten.

  1. Ze worden geconfronteerd met jongeren die pesten.
  2. Ze voelen een onprettige groepsdruk.
  3. Ze worden geconfronteerd met hun gebrek aan zelfvertrouwen.
  4. Ze hebben geen geld om de sport te beoefenen die ze willen beoefenen.

Uit de tijdlijnmethode van de onderzoekers blijkt dat de ervaringen van kwetsbare jongeren worden gekleurd door de manier waarop tijdens die ervaringen in het leven staan. Sommige geïnterviewde jongeren geven verder aan dat ze, toen ze op een sport gingen, dat helemaal niet leuk vonden. Pas later, toen ze beter werden en zich ontwikkelden, vonden ze sporten leuk worden en gingen ze het steeds meer doen.

Tips van mensen die werken met kwetsbare jongeren

tips om kwetsbare pubers te laten sportenOm kwetsbare jongeren meer positieve dan negatieve ervaringen te geven door sport, is het dus belangrijk dat er jeugdzorg en de sportsector duurzaam samenwerken. Ook moeten meer van deze jongeren sporten, vinden de mensen die met hen werken in de jeugdzorg of sport. 

Volgens deze experts zijn de volgende factoren van groot belang voor een goede samenwerking tussen sport en jeugdzorg:

  1. Bestaande en goede persoonlijke relaties
    Samenwerking tussen jeugdzorgorganisaties en sportverenigingen ontstaat vaak via jeugdzorgwerkers die zelf sporten bij een sportvereniging. Met goede relaties bedoelen de geïnterviewden informele face-to-face-contacten, die volgens hen nodig zijn voor het uitwisselen van informatie, bijvoorbeeld over de achtergrond van de jongeren en over hoe ze zich ontwikkelen.
  2. Positieve aandacht voor sport
    Jeugdzorgprofessionals moeten tonen dat ze inzien wat sport kan betekenen voor de ontwikkeling van de kwetsbare jongeren.
  3. Integratie in bestaande doelen
    Het is belangrijk dat de samenwerking onderdeel is van het beleid en de doelen van de betrokken organisaties. Bij de jeugdzorgorganisatie gaat het er dan bijvoorbeeld om dat sport een vast onderdeel is van intakegesprekken. Ook moeten jeugdzorgprofessionals weten bij wie ze terecht kunnen met vragen over sport. Bij de sportverenigingen gaat het bijvoorbeeld over de invulling van hun maatschappelijke ambities.
  4. Uitwisseling ervaringen
    Jeugdzorgprofessionals moeten weten hoe sportverenigingen werken en zouden zich flexibel moeten opstellen ten opzichte van de vrijwilligers bij sportverenigingen. Die zijn vooral in de avonduren en weekenden bereikbaar. Vertegenwoordigers van sportverenigingen zouden moeten weten hoe om te gaan met kwetsbare jongeren, zeker als die in een team spelen.
  5. Zoek een expert
    Laat een professional de leiding nemen over de samenwerking. Bijvoorbeeld om sportverenigingen en jeugdzorgorganisaties met elkaar te verbinden en jeugdzorgprofessionals te stimuleren om jongeren te helpen bij het vinden van een sportactiviteit die past bij hun wensen en mogelijkheden.

Verder van belang zijn, aldus de geïnterviewden: landelijk beleid en fondsen voor het opzetten en uitvoeren van sportprogramma’s waarin jeugdzorg en sport met elkaar samenwerken.

Gerelateerde artikelen

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.