Sluiten

Met de methode Qwiek gaan ouderen in verzorgingshuizen meer bewegen

Interview

Geplaatst op 6 november 2018

Qwiek bedacht een product dat ervoor zorgt dat bewoners van verzorgingshuizen hun zintuigen meer laten prikkelen en meer bewegen. Daarvoor ging de organisatie onder andere de samenwerking aan met André Rieu en Olga Commandeur. Paul Voncken vertelt over de Qwiek.up.

Veel bewoners van verzorgingshuizen zitten of liggen het grootste deel van de dag. Vrijwel alles wordt vóór hen gedaan. Paul Voncken bedacht met twee collega-ontwerpers zorginnovaties die ervoor zorgen dat ze meer bewegen en die hun zintuigen prikkelen.

Ruim twee jaar geleden bezocht de jonge ontwerper Paul Voncken een verzorgingshuis in de buurt. Hij was uitgenodigd om mee te denken over de ontwikkeling van een ‘zorgrobot’, een apparaat dat de zorg voor bewoners zou kunnen verbeteren. Voncken ging een paar keer terug naar het verzorgingshuis en constateerde dat de bewoners nauwelijks aan beweging toekwamen.

Ze leken zelden gestimuleerd te worden om zelf dingen te ondernemen, voor zover dat binnen hun mogelijkheden lag. “Eigenlijk kwam het erop neer dat veel cliënten het grootste deel van de dag zaten, verzorgd werden en dat vrijwel alles vóór hen gedaan werd. De zorgverleners bevestigden dat beeld”, vertelt Voncken.

Aansluiten bij bewegingstherapie

Deze kennismaking met de zorgsector was het begin van Qwiek: een bedrijf dat producten maakt die minder mobiele mensen moeten prikkelen om in beweging te zijn en te blijven. “Die bezoeken aan dat verzorgingshuis zijn voor ons een trigger geweest”, zegt Voncken, die met twee compagnons aan de slag ging.

Het drietal ontwikkelde de Qwiek.play, Qwiek.melody en de Qwiek.up.

  • De Qwiek.play is een interactief scherm dat bediend kan worden door te bewegen en daardoor aansluit op allerlei bewegingstherapieën. Het zijn leuke activiteiten waarbij ouderen in een verzorgingshuis in beweging komen.
  • De Qwiek.melody, ook wel zingend zebrapad genoemd, is een interactieve muziekvloer die reageert op beweging.
  • Qwiek.up projecteert beelden op het plafond of de muur, ondersteund met geluid en muziek. Dit prikkelt de zintuigen van dementerende en bedlegerige cliënten.

qwiek - de geprojecteerde foto op het plafond stimuleert de bedliggende client te reageren

Eenvoudig te bedienen door de zorgverlener

Voncken en zijn collega’s zijn opgeleid als industrieel ontwerpers en werken samen met diverse zorginstellingen. In Limburg werken ze samen met koepels als MeanderGroep, Envida en Sevragram; in Brabant onder andere met Lunet Zorg en Vitalis. De zorgprofessionals die daar werken hebben volgens Voncken bijgedragen aan het succes van hun producten. Zij moeten de bewoners immers dagelijks met deze apparaten laten werken. Zij weten daardoor wat werkt en wat niet.

Gebruiksgemak staat volgens hem voorop; technologie mag geen drempel zijn. Voncken: “Een zorgverlener is in de eerste plaats met zorg bezig, dat is ook het belangrijkst. Je mag niet van een zorgverlener verwachten dat hij of zij helemaal up-to-date is met de nieuwste technologie. Daarom is het belangrijk dat onze producten en modules eenvoudig te bedienen zijn. Een handleiding zou eigenlijk niet nodig hoeven zijn.”

Blij met multifunctioneel apparaat

Paul Prevos is manager Zorgverlening bij verpleeghuis Lückerheide in Kerkrade. Dat is onderdeel van MeanderGroep, die al langer bezig was met het stimuleren van bewegen. “Wij werken graag met jonge ondernemers en gaven de heren achter Qwiek de kans om hun producten onder de aandacht te brengen”, zegt Prevos.

De reacties van personeel en cliënten waren erg positief over de Qwiek.up. “Met name het flexibele en multifunctionele karakter van het apparaat is prettig om mee te werken. Je kunt het overal neerzetten en door de verschillende modules kun je het ook op diverse manieren gebruiken.”

Bewegen met Olga Commandeur

De Qwiek.up wordt meestal ingezet tijdens de zorgmomenten op bed en tijdens de welzijnsactiviteiten van de dagbesteding. De makers wilden ook een extra prikkel bieden. Daarom dachten ze na over hoe de Qwiek.up mensen in beweging kan krijgen. Een virtuele Olga Commandeur bleek de uitkomst. “Want zien bewegen doet bewegen”, aldus Voncken. Olga Commandeur doet verschillende oefeningen voor op de stoel en in bed, speciaal voor mensen die bedlegerig zijn.

Meeklappen met André Rieu

Aan enkele van de modules heeft violist en orkestleider André Rieu zijn naam verbonden. Hierdoor kunnen bewoners van verzorgingshuizen bij het gebruik van Qwiek.up genieten van Rieus shows in Maastricht en Wenen, maar ook van zijn kerstspecial Home For Christmas. Iedereen zou wel willen samenwerken met een mondiale ster zoals André Rieu, erkent Voncken.

Hoe hebben ze hem dan overgehaald? “Ik denk dat het vooral heeft gelegen aan het feit dat André weet dat hij met deze belevingsmodules talloze senioren in zorghuizen een stukje vreugde kan brengen. Want het is ongelofelijk om te zien dat iedereen alle melodieën van André mee kan neuriën of klappen.”

Toekomst: beweegproducten thuis gebruiken

Voncken en zijn partners werken inmiddels vijf jaar voor de zorgwereld. Ze zeggen veel respect te hebben voor de mensen die dagelijks anderen verzorgen en activeren. Daarom willen ze zelf ook tegemoetkomen aan de behoeften van de zorgverleners. Door de regelgeving uit Den Haag zullen mensen die zorg nodig hebben in de nabije toekomst bovendien steeds langer thuis blijven wonen. En minder snel naar een verzorgingshuis kunnen verhuizen.

“Dat is een grote verandering”, weet Voncken. “Daar zullen we op moeten inspelen. Als de zorg straks meer thuis plaatsvindt, betekent dit dat we ook producten moeten ontwikkelen die mensen thuis kunnen gebruiken. Dat betekent dat we dergelijke producten betaalbaar moeten houden en ervoor moeten blijven zorgen dat mensen ze gemakkelijk kunnen toepassen. De driehoek cliënt-mantelzorger-professioneel zorgverlener is in deze ontwikkelingen cruciaal.”

Meer lezen

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.