Vejen Sportcentrum is geen monofunctionele sportaccommodatie, maar een samenhangend geheel waarin functies bewust zijn gecentreerd in plaats van versnipperd. Het centrum heeft onder andere een zwembadcomplex met wellness, meerdere sporthallen, fitnesscentrum, padel- en squashbanen, groepsleszalen, esports-zaal, voetbalvelden en atletiekbaan. Ook biedt het centrum een hotel, huisjes, een cultureel centrum, een gezondheidscentrum en een school. Dat maakt het een multifunctioneel complex van ruim 12 hectare waarin sport, verblijf, ontmoeten en dagelijkse voorzieningen elkaar versterken. Ruimtes zijn flexibel in te zetten voor sportieve, culturele en zakelijke activiteiten. Het laat zien hoe je met clustering en multifunctionaliteit de benutting vergroot en tegelijk de afhankelijkheid van één type gebruik verkleint.
Hoe werkt het jaarrond gebruik?
Vejen Sportcentrum heeft de overtuiging dat sportaccommodaties een bredere functie hebben dan verenigingssport. Het centrum ziet zichzelf als regionale voorziening voor uiteenlopende groepen, met een aanbod dat meebeweegt met het seizoen. Daardoor is het uitgangspunt niet het sportseizoen, maar het hele jaar. In de praktijk betekent dit dat het centrum actief stuurt op variatie in gebruik en niet accepteert dat de activiteiten bepaalde maanden structureel stilliggen. Jaarrond gebruik vraagt om bewuste keuzes in organisatie en programmering, niet alleen om extra activiteiten. Zo worden in rustige periodes doelgericht scholen en seniorengroepen benaderd en trainingskampen gefaciliteerd.
In weekenden en vakantieperiodes verschuift de nadruk naar competities, evenementen, trainingskampen en recreatief gebruik. In vakantieperiodes trekt het centrum ook vakantiegangers aan en faciliteert het meerdaags verblijf via huisjes, hotel, het zwembad met wellness en centrale horeca. Daarnaast zijn sociaal-culturele activiteiten voor de lokale gemeenschap geïntegreerd in de programmering. Zo krijgt iedere periode een eigen invulling en wordt de programmering het belangrijkste instrument voor continu en effectief gebruik.
Welke rol speelt de doelgroepmix in Vejen?
De sportaccommodatie in Vejen werkt bewust met een brede doelgroepmix. Het centrum huisvest meer dan zestig sportverenigingen en heeft daarnaast zo’n 5.000 eigen leden die buiten verenigingsverband gebruikmaken van de faciliteiten, zoals zwembad, fitness, sporthallen en groepslessen. Vejen richt zich daarmee niet alleen op georganiseerde sport, maar ook op individuele sporters, gezinnen, senioren, scholen en recreatieve bezoekers. Het reguliere verzorgingsgebied reikt tot ongeveer dertig minuten rijden rondom Vejen. In de winter domineren lokale verenigingen, scholen en vaste leden het gebruik, terwijl in de zomer meer nadruk ligt op trainingskampen, evenementen en vakantiegangers in de huisjes. Door de seizoensgerichte programmering blijft de bezetting stabiel. In een kern van circa 10.000 inwoners ontvangt Vejen jaarlijks meer dan 1 miljoen bezoekers, afkomstig uit de regio en daarbuiten.
Hoe is de exploitatie van Vejen Sportcentrum ingericht?
Vejen Sportcentrum realiseert als stichting een omzet van ruim 8 miljoen euro, waarvan circa 10% afkomstig is uit gemeentelijke middelen. Die bijdrage ondersteunt maatschappelijke functies zoals schoolsport en activiteiten voor senioren en andere doelgroepen die niet volledig kostendekkend zijn. De overige inkomsten genereert Vejen zelf via lidmaatschappen, verhuur, evenementen en horeca. Deze spreiding vergroot de financiële wendbaarheid en maakt het mogelijk maandelijks financiële middelen te reserveren voor investeringen. Zo werd in 2020 in relatief korte tijd met eigen middelen een semi-overdekte padelhal gerealiseerd. Tegelijkertijd is de exploitatie gecentreerd rond het hoofdgebouw met een sportrestaurant als centrale ontmoetingsplek, wat gebruik en samenhang versterkt.
Hoe is de organisatie ingericht?
De organisatie van Vejen Sportcentrum is lokaal verankerd, met betrokkenheid van de gemeente en andere partijen. De professionele dagelijkse leiding zorgt daarbij voor draagvlak en slagkracht, waardoor besluiten snel zijn te nemen zonder het publieke belang uit het oog te verliezen. In de uitvoering werken zo’n 75 fulltime medewerkers en ongeveer 200 mensen in totaal. De directeur speelt hierin een sleutelrol. Hij is zichtbaar aanwezig op de werkvloer, spreekt bezoekers en medewerkers aan en bewaakt actief de cultuur van het centrum. Die continue aanwezigheid zorgt voor korte lijnen, snelle besluitvorming en een sterke focus op gastvrijheid. Vrijwilligers ondersteunen bij activiteiten en vormen een belangrijke schakel naar de lokale gemeenschap.
Gebruik staat centraal
De aanpak van Vejen laat zien dat jaarrond gebruik begint bij een andere manier van denken: niet de accommodatie, maar het gebruik staat centraal. De combinatie van een multifunctionele campus van 12 hectare, 5.000 individuele leden naast meer dan zestig verenigingen, ruim één miljoen bezoekers per jaar in een dorp van 10.000 inwoners en slechts 10% publieke financiering is bijzonder. Door slim te programmeren, functies te bundelen en inkomsten te spreiden blijft het centrum flexibel en toekomstbestendig. Vejen bewijst dat investeren in sport en bewegen vooral investeren is in organisatie, ondernemerschap en betrokkenheid.
Meer lezen
Meer informatie is te vinden op de website van Vejen Idrætscenter.
