Alles over sport logo

Alles wat je moet weten over zitten

Veel en lang zitten past niet in een gezonde leefstijl. Toch leven we in een samenleving waarin we met z’n allen steeds meer zitten in ons werk en onze vrije tijd. In dit artikel lees je welke effect teveel zitten heeft op jouw gezondheid en vitaliteit.

Nederlanders zijn kampioen in zitten vergeleken met andere Europese landen. Gemiddeld brengen wij dagelijks 9 uur zittend door. Onderweg, thuis, maar zeker ook tijdens het werk. Dat is ook niet gek, want meer dan 3 miljoen Nederlanders hebben zittend werk en dat aantal neemt toe. Gelukkig zijn we ons ook steeds bewuster van de impact van zitten op onze gezondheid. En snappen we dat we meer moeten bewegen, als we een lang en vitaal leven willen.

De definitie van zitten
Met zitten bedoelen we activiteiten waarbij ons energieverbruik niet boven het zogeheten rustmetabolisme (1.0-1.5 MET) uitkomt. Anders gezegd: met zitten verbruik je net zo weinig calorieën, dan als je in rust bent. Dat is het geval bij bijvoorbeeld tv kijken, in de auto of trein zitten, of op je beeldscherm werken. Ter vergelijking: met joggen verbruikt je lichaam 7 keer zoveel energie als in rust, en met hardlopen 23 keer zoveel. De wetenschap noemt zitten overigens ‘sedentair gedrag’.

Wat zijn de risico’s van zitten?

Wat gebeurt er eigenlijk als je teveel zit? En waarom is dat niet goed voor je gezondheid? Als je zit, doen je benen niets. En je benen bevatten de grootste spieren van ons lichaam. Bewegen zorgt ervoor, dat ons lichaam energie uit voedsel verbrandt. Als je lang zit, gebeurt het tegenovergestelde. Dan verwerkt ons lichaam vet en suiker uit het bloed juist minder goed. En dat vet en suiker verhoogt het risico op ziektes. Denk daarbij aan hart- en vaataandoeningen, diabetes type 2 en klachten aan spieren, botten en gewrichten [1]. Ook obesitas, kanker en depressie worden in verband gebracht met teveel zitten, maar het bewijs hiervoor is nog niet sterk genoeg.

Waarom voldoen aan de Beweegrichtlijn niet genoeg is

Als je voldoet aan de beweegrichtlijnen, dan heeft dat verschillende positieve effecten op jouw gezondheid. Maar wat je misschien niet zou verwachten: als je daarnaast nog steeds te veel en te lang zit, dan heb je tóch verhoogde gezondheidsrisico’s. En dat geldt dus ook voor mensen die volgens de beweegrichtlijn genoeg bewegen.

Een voorbeeld: zitten en diabetes

Om een voorbeeld te geven van hoe zitten samenhangt met je gezondheid, nemen we een grootschalig onderzoek naar zitten en diabetes. De onderzoekers onderzochten hiervoor zo’n 2.500 mensen van gemiddelde 60 jaar oud. De deelnemers droegen een bewegingssensor, die registreerde hoe vaak en hoe lang ze zittend doorbrachten. Daaruit bleek ook dat de deelnemers die al diabetes hadden (28,6% van de groep) de meeste tijd zittend doorbracht. Gemiddeld 26 minuten langer per dag, dan gezondere deelnemers. Ook bleek dat elk extra uur dat je zit, het risico op diabetes type 2 met 22% kan verhogen. De onderzoekers adviseren daarom om in diabetes preventieprogramma’s meer nadruk te leggen op het terugbrengen van het aantal zituren.

Hoeveel mag ik wél zitten?

Veel en lang zitten is dus niet gezond. De Gezondheidsraad adviseert in haar beweegrichtlijnen dan ook: voorkom veel stilzitten. Maar wat betekent dat precies? Nederland kent nog geen specifieke richtlijnen voor volwassenen voor zitten. Het is in elk geval goed om elk half uur even te gaan staan of lopen, en beweging te pakken waar mogelijk. Zo komen je benen in actie en blijft je verbranding op gang. Probeer ook om nooit langer dan twee uur achter elkaar te zitten.

Ook Arboportaal heeft richtlijnen voor beeldschermwerk opgesteld en adviseren om computerwerkzaamheden zoveel mogelijk af te wisselen met andere taken. En om genoeg pauzes te nemen tijdens het werk.

Bronnen

  1. Gezondheidsraad (2017). Sedentary behaviour and risk of chronic diseases. Den Haag: Gezondheidsraad.

Auteur(s)

Artikelen uitgelicht


Gezonde leefstijl
public, professional
feiten en cijfers
gezondheidsbevordering