Wat je moet weten over overgewicht en obesitas | Alles over sport

Wat je moet weten over overgewicht en obesitas

Artikel

geplaatst op: 23 augustus 2016

Hoeveel mensen hebben overgewicht of obesitas? En wat zijn de gevolgen? Dit artikel geeft inzicht in de meest actuele cijfers en ontwikkelingen.

Mensen met overgewicht worden gemiddeld net zo oud als mensen met een gezond gewicht. Die conclusie van onderzoekers van het Erasmus MC in Rotterdam, afgelopen zomer, leidde tot nogal wat vragen over overgewicht en obesitas. Hadden we niet juist altijd gelezen dat zware mensen gemiddeld iets jonger overlijden dan minder zware mensen? Meer onderzoek is nodig. Intussen geven deze cijfers duidelijkheid:

Overgewicht

We spreken van overgewicht als volwassenen een BMI-waarde hebben tussen de 25 en 30. De BMI, wat staat voor Body Mass Index, geeft de verhouding weer tussen je lengte en je gewicht. Met de BMI-meter van het Voedingscentrum kun je je eigen BMI berekenen. Voor kinderen en jongeren (2 tot en met 18 jaar) is er de JGZ richtlijn overgewicht van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid.

Uit recent onderzoek (2015) blijkt dat veel Nederlanders kampen met overgewicht:

  • De helft (50,3 procent) van de Nederlanders van 20 jaar en ouder heeft overgewicht.
  • Ongeveer 12 procent van de jonge Nederlanders (4 tot 20 jaar) heeft overgewicht.
  • Overgewicht komt vaker voor bij jongens en mannen dan bij meisjes en vrouwen.
  • Hoe ouder volwassenen worden, des te groter het percentage dat te zwaar is.

Obesitas

Als de oorzaken van overgewicht niet worden aangepakt kan overgewicht overgaan in obesitas. We spreken van obesitas als je BMI-waarde hoger is dan 30. Dan is sprake van een chronische ziekte en heeft er zich zodanig veel vet in het lichaam opgestapeld dat je gezondheid in gevaar is. We spreken van ernstige obesitas bij een BMI boven de 35 en van zeer ernstige obesitas bij een BMI boven de 40.

Uit recent onderzoek (2015) blijkt dat veel mensen obesitas hebben.

  • 13,7 procent van de Nederlanders boven de 20 jaar heeft obesitas.
  • 3 procent van de Nederlanders tussen de 4 en 20 jaar heeft obesitas.
  • Obesitas komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Tabel: Percentage volwassenen met overgewicht en obesitas, 2015

Overgewicht (%)
BMI ≥ 25

Matig overgewicht (%)
BMI 25 tot 30

Obesitas (%)
BMI ≥ 30

20 jaar of ouder

50,3

36,6

13,7

mannen

54,4

42,2

12,2

vrouwen

46,3

31,2

15,1

Bron: Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor, CBS i.s.m. RIVM, 2015


Tabel: Percentage kinderen met overgewicht en obesitas, 2015

Overgewicht (%) Matig overgewicht (%) Obesitas (%)
4-20 jaar (totaal) 12,1 9,3 2,8
jongens 12,7 10,0 2,7
meisjes 11,5 8,6 2,9
4-12 jaar 12,3 8,4 3,9
jongens 11,4 7,7 3,7
meisjes 13,0 9,0 4,0
12-16 jaar 12,4 9,9 2,5
jongens 14,1 11,2 2,9
meisjes 10,5 8,5 2,0
16-20 jaar 11,6 10,3 1,3
jongens 13,5 12,8 0,7
meisjes 9,5 7,7 1,8

Bron: Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor, CBS i.s.m. RIVM, 2015

De BMI-grenswaarden van overgewicht en obesitas van kinderen en jongeren wijken af van die van volwassenen. Zie ook: Definities.

Hoe krijg je overgewicht en obesitas, en wat zijn de gevolgen ervan?

De fundamentele oorzaak van overgewicht is een verstoorde energiebalans. Wanneer iemand meer energie binnenkrijgt dan hij verbruikt, wordt hij zwaarder. Je loopt dan meer kans op diabetes en andere chronische ziekten.

Andere manieren om overgewicht te meten

De BMI maakt geen onderscheid tussen spiermassa, skeletgewicht en vetpercentage en houdt geen rekening met de groei die kinderen doormaken. Daarom wordt ook wel alleen buikomvang gemeten; die kun je eenvoudig zelf meten.

Anderen gebruiken het vetpercentage om overgewicht te meten; dat kun je bepalen met een huidplooimeting of via elektrodiagnose. Daarmee meet men hoe snel een elektrisch stroompje door het lichaam gaat.

Jongeren

Tussen 1981 (10,1%) en 2015 (12,1%) is een lichte stijging te zien in het percentage jongeren (4 tot 20 jaar) met overgewicht. Er is geen duidelijk verschil te zien tussen jongens en meisjes. Ernstig overgewicht bij jongeren is tussen 1981 en 2015 nauwelijks veranderd. Het schommelt tussen 2,1% en 2,8%.

Arme kinderen zijn vaak te zwaar

In de laagste inkomensgroep heeft bijna 1 op de 5 kinderen overgewicht, in de hoogste inkomensgroep ligt dat een stuk lager: iets meer dan 1 op de 20. Obesitas komt ook aanzienlijk vaker voor onder kinderen die opgroeien in een gezin met een laag inkomen (Bron: Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor, CBS i.s.m. RIVM, 2015).

Gezinssituatie

Van kinderen van wie beide ouders of verzorgers overgewicht hebben, heeft 17 procent zelf ook overgewicht. Bij kinderen van wie beide ouders geen overgewicht hebben is dit slechts een kleine 6 procent. Hebben beide ouders overgewicht, en kampt tenminste een van de ouders met obesitas, dan hebben kinderen in bijna een kwart van de gevallen overgewicht.

Lees ook

 

Foto: © World Obesity

Auteurs:

Femke van Brussel-Visser
Kenniscentrum Sport
Rebecca Beck
Kenniscentrum Sport

Bewaren:

Bewaren

Gerelateerde artikelen

Anderen bekeken ook