Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Zo meet je het motorisch niveau van kinderen

Artikel

Geplaatst op 17 juli 2018

Het testen van cognitieve vaardigheden van kinderen in het basisonderwijs is heel gewoon. Voor het meten van motorische vaardigheden ligt dat anders. In 2016 werd de MQ Scan geïntroduceerd: een meetinstrument om inzicht te krijgen in het motorische niveau en de ontwikkeling van kinderen. Het Almere Kenniscentrum Talent (AKT) is één van de gebruikers van de MQ Scan. Vind je het belangrijk dat kinderen zich motorisch goed ontwikkelen en wil je zicht krijgen op hun motorisch niveau, lees dan over de ervaringen van Martijn Postuma van Gemeente/AKT Almere en onderzoeker Joris Hoeboer.

Joris Hoeboer, docent Haagse Academie voor Lichamelijke Opvoeding en onderzoeker Haagse Hogeschool, schetst het belang van een goede motorische ontwikkeling. “Het motorisch niveau van kinderen gaat hard achteruit. We weten uit onderzoek dat kinderen twintig jaar geleden motorisch veel vaardiger waren dan nu. Daarnaast weten we ook dat de motorische ontwikkeling een prominente rol inneemt in de ontwikkeling van kinderen. Als kinderen zich motorisch minder goed ontwikkelen hebben zij een minder actieve leefstijl als kind, en vaak blijft dat zo in de rest van hun leven. Ook hebben kinderen die motorisch minder vaardig zijn kans op een verhoogde BMI. Behoorlijk belangrijk dus om inzicht in de motorische ontwikkeling te krijgen. Het is natuurlijk zorgwekkend als je ziet dat je kinderen steeds minder handig zijn.”

KTK test en MQ Scan

Voor de onderzoeker duidelijke redenen om een studie op te zetten om meer inzicht te krijgen in het motorisch niveau van kinderen. “In een validatiestudie hebben wij de KTK test afgezet tegen de MQ Scan. De KTK-NL bestaat uit vier onderdelen: balanceren over balkjes van verschillende breedte, zijwaarts verplaatsen met behulp van twee plankjes, heen en weer springen over een lat en over een steeds hoger wordende stapel kussens hinken.

De MQ Scan bestaat uit een gevarieerd beweegparcours met tien verschillende onderdelen, wat de kinderen zo snel mogelijk af moeten leggen. De test wordt via een app (offline) op smartphone of tablet bij de kinderen afgenomen. De data worden verzameld in een centrale database. Uit de studie bleek dat hetzelfde gemeten wordt als bij de KTK test, alleen werkt de MQ Scan veel eenvoudiger.”

Lees hier meer over de MQ Scan

Kwaliteit meten in tijd

Joris Hoeboer: “Iedereen vraagt altijd hoe je nou tijd kunt meten in kwaliteit. De MQ Scan is gebaseerd op het ASM-model. Dat model beschrijft coordinated abilities. Dat zijn eigenlijk de grondleggers van motorische vaardigheid: balans, koppelingsvermogen en aanpassingsvermogen. Deze drie grondleggers komen allemaal terug in de hindernisbaan. Als je dus zeven verschillende onderdelen na elkaar doet, dan zie je dat de kinderen die motorisch vaardig zijn de onderdelen heel snel aan elkaar koppelen. De kinderen die minder motorisch vaardig zijn, staan te hakkelen op het moment dat ze moeten wisselen van onderdeel. Hierdoor loopt de tijd op, omdat zij die koppelingen niet zo snel maken.”

Meer inzicht in beweegvaardigheid

Je kunt de test uitzetten in elke gymzaal met standaarduitrusting. Met de MQ Scan app op je telefoon of tablet (offline)kun je als vakdocent LO alle kinderen binnen één lesuur testen. De kosten van de MQ Scan bedragen € 229,- per aansluiting / school. De resultaten van de test kun je gebruiken in een leerlingvolgsysteem. De input helpt je bovendien om je leerlingen nog meer op maat te laten leren. Ook kun je met de resultaten zien hoe motorisch vaardig de kinderen op jouw school zijn vergeleken met andere scholen. Belangrijk blijft natuurlijk nog steeds je eigen kennis en inzicht als vakdocent. Hoe doet dit kind het? Waar moeten en kunnen we aan werken? Welke bewegingen vindt een kind leuk? Waar is een kind goed in?Samen met ASM heeft de MQ Scan een aantal korte cursussen en een MQ instructeursopleiding ontwikkeld. Hiermee kun je je kennis van het MQ Scan programma en de tool verder vergroten.

Hoe je als ouder de motorische ontwikkeling van je kind kunt toetsen lees je hier

Aanvulling op vakdocent

Martijn Postuma, AKT/gemeente Almere: “Scholen gebruiken de resultaten op twee manieren. Als eerste gebruiken zij ze als directe doorverwijzing naar een naschools aanbod, bijvoorbeeld wanneer blijkt dat een kind extreem goed scoort of juist iets minder goed scoort. In Almere bieden we oa Kids Extra, voor extra aandacht van professionals die de kinderen helpen tijdens de les, en ASM Academie, voor talentvolle bewegers die zich verder willen ontwikkelen. De resultaten dienen wel echt als aanvulling op de waarnemingen van de vakdocent. Daarnaast gaan scholen de resultaten gebruiken om inzicht te krijgen in de beweegvaardigheid van hun eigen school in relatie tot het landelijke niveau. Hierdoor hopen wij dat zij hun individuele beleid verder aan gaan scherpen en waar nodig ook aan gaan passen.” Scholen kunnen de invulling van hun sport- en beweegbeleid opnieuw bekijken, zoals bijvoorbeeld het aantal uren en/of de inzet van een vakdocent LO. Ook een naschools aanbod is een mogelijkheid om de kwaliteit van het bewegingsonderwijs te vergroten. Meer inzicht in het motorisch niveau helpt bovendien bij het herkennen van talenten.

Landelijke norm motorische vaardigheid

Om echt te kunnen bepalen of een kind zich motorisch goed ontwikkelt, is het belangrijk dit af te meten aan een landelijke norm. Joris Hoeboer: “Er bestaat geen landelijke norm voor motorische vaardigheid. Om meer inzicht te krijgen moeten we eerst een norm hebben om te weten hoe het ervoor staat met de motoriek van kinderen. Dat is de reden dat we zijn begonnen met dit hele onderzoek. Mijn ideaal toekomstbeeld is dat we een meetinstrument hebben dat we landelijk inzetten. We willen kinderen op grote schaal gaan monitoren op hun motorische ontwikkeling en gaan benchmarken om te kijken hoe het in de ene stad is ten opzichte van de andere stad. Ook lijkt het mij mooi om kinderen door de tijd te kunnen volgen, want dat is bijna nog nooit gebeurd. Dat komt omdat de meeste motorische testen ingewikkeld zijn om uit te voeren. Als we dan uiteindelijk de ontwikkelingen kunnen meten kunnen we ook kijken welke parameters invloed hebben op die ontwikkeling.”

Naschools en vervolgaanbod

Ook de gemeente Almere en het AKT schetsen een ideaalplaatje, Martijn Postuma: “Over tien jaar zie ik de MQ Scan geïmplementeerd op alle basisscholen in Flevoland, dat zijn er 220. Hierdoor moeten wij enerzijds heel veel informatie verkrijgen waarmee wij een goed beleid kunnen maken voor de toekomst. Zo bieden wij nu al in samenwerking met de scholen een naschools programma aan, dat aansluit bij het motorisch niveau van het kind. Hiermee gaan wij eigenlijk van 2 naar 3 uur in de week kwalitatief onderwijs. En anderzijds hopen wij dat scholen het echt ervaren als een aanvulling op de bestaande deskundigheid en eigen waarneming van vakdocenten. Maar dat het ook een leidraad kan zijn voor, waar mogelijk, een vervolgaanbod. Dat kan in de wijken zijn, maar het kan ook zijn dat er doorverwijzing nodig is naar extra hulp, zoals bijvoorbeeld een kinderfysiotherapeut.”

Meer inzicht voor vakdocent

Er zijn inmiddels positieve ervaringen over de inzet van de MQ Scan. Het meten van motorisch niveau helpt vakdocenten nog meer inzicht te krijgen in de beweegvaardigheid van kinderen en zowel de reguliere gymles als bijvoorbeeld het naschools aanbod nog meer op maat in te richten. En wanneer kinderen blijven bewegen, ontwikkelen ze zich ook beter op andere gebieden. Belangrijk is wel je te realiseren dat een test nooit op zichzelf kan staan, maar altijd in combinatie met de kennis en ervaring van een vakdocent.

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.