Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

WhoZnext

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

Project WhoZnext

Dit project wil bereiken dat jongeren in de leeftijd tussen 8 en 18 jaar actief deelnemen in de organisatie van de sport. WhoZnext daagt jongeren uit om actief te worden als trainer, scheidsrechter, bestuurder, onderzoeker, organisator of coach en stimuleert en faciliteert organisaties om jongeren een actieve rol te geven.

Uitvoering van whoZnext start met het lokaal oprichten van een whoZnext team. Dit team bestaat uit zo’n 8 tot 10 jongeren (de ‘ervaringsdeskundigen’) en een volwassene als coach (‘begeleider van het whoZnext-team’). Het whoZnext-team is actief binnen de school, de buurt, buitenschoolse opvang of de sportvereniging en bepaalt als team hun doel: wat willen wij als whoZnext-team organiseren of realiseren? Vervolgens gaan de whoZnext-teams concreet aan de slag met de uitvoer van hun idee. Vanaf de start in 2000 zijn er al meer dan 400 whoZnext teams opgericht: dit aantal groeit nog steeds!

Probleembeschrijving

Nederlandse kinderen en jongeren zijn lichamelijk actief in verschillende settingen: in de sport, op school of werk en als vorm van transport (lopen, fietsen) naar school of werk en in hun vrije tijd (TNO, 2010). Van de jeugdigen van 6-17 jaar is 84% lid van een vereniging (Hoekman et al.,2007). Daarnaast zit het overgrote deel van de Nederlandse jeugd op school en is hier lichamelijk actief, bijvoorbeeld in de gymlessen of georganiseerde buitenschoolse activiteiten. Ongeveer een op de zes jeugdigen is daarnaast ook actief als vrijwilliger in de sport (Hoekman et al.,2007).

Er zijn verschillende motieven om jeugdparticipatie in de sport te stimuleren: het praktisch draaiend houden van de club met energieke leden, bevordering van de clubbinding en – met een schuin oog op de toekomst van de vereniging – de veronderstelling ‘jong geleerd is oud gedaan’ (SCP, 2010). Jeugdparticipatie kan zowel in een bestaande organisatie als een school of sportvereniging plaatshebben als daarbuiten, bijvoorbeeld in de buurt (van Barlingen, M. e.a. (2001). Van Barlingen en collega’s geven aan dat maatschappelijke organisaties het belang van jeugdparticipatie onderkennen. Ze constateren echter ook dat organisaties die zich bezighouden met sport en bewegen zijn achtergebleven bij deze trend: ‘het laten meedenken en meewerken van jongeren is nog geen gemeengoed.’ Om deze redenen worden verenigingen aangespoord om te professionaliseren, beleid te maken en beter te luisteren naar ‘de doelgroep’ (Hoekman et al., 2007).

Het goed organiseren van jeugdparticipatie blijkt voor een organisatie echter niet eenvoudig (van Barlingen, M. e.a. (2001). Verder constateert NIPO dat jongeren zelf geen goed beeld hebben van wat ‘jeugdparticipatie in de sport’ inhoudt, wat ze aan regelende taken op zich zouden kunnen nemen en hoe ze het moeten aanpakken als zij actief willen worden (NIPO, 2000).

WhoZnext is ontwikkeld om zowel organisaties als jongeren concrete handvatten te geven voor jeugdparticipatie in de sport. Organisaties worden geholpen om jeugdparticipatie te faciliteren en een vaste plek te geven in de organisatie, jongeren leren met whoZnext hoe zij actief kunnen zijn in het regelen van hun eigen sport en gaan hier, ondersteund door hun eigen organisatie, ook direct mee aan de slag.

Referenties:
van Barlingen, M. e.a. (2001). Deel 2 Jeugdparticipatie – Handboek Lokaal Jeugdsportbeleid. Stichting Jeugd in Beweging, Arnhem.
Hoekman et al., 2007: Sporters in Beeld. Sportersmonitor 2005-2006.
Hoekman et al., Mulier Instituut.
NIPO, 2000: Jeugdparticipatie in de sport – basisgegevens, NIPO.
SCP, 2010: Sport: een leven lang. Rapportage Sport 2010. SCP / Mulier Instituut.
TNO, 2010: Trendrapport Bewegen en Gezondheid 2008/2009

Doelgroepen

Primaire doelgroep
WhoZnext richt zich op jongeren in de leeftijd van 8-18 jaar. Deze jongeren vormen samen een whoZnext-team dat wordt ondersteund door een coach. Het team is actief vanuit een organisatie in de buurt, het onderwijs, de sportvereniging of de buitenschoolse opvang en organiseert zelf sport en beweegactiviteiten. De exacte samenstelling van het team, als het gaat om bijvoorbeeld leeftijd, sportgedrag of etniciteit is afhankelijk van de locatie en organisatie waar de interventie wordt uitgevoerd.

Secundaire doelgroep
De secundaire doelgroep zijn de whoZnext-coaches: een coach is een volwassene die het whoZnext-team ondersteunt en verbonden is aan dezelfde organisatie in de buurt, het onderwijs, de sportvereniging of de buitenschoolse opvang als het whoZnext-team. De achtergrond van de whoZnext coaches verschilt per setting: in de buurt is het een sportbuurtwerker, op school meestal de docent lichamelijke opvoeding, bij de sportvereniging een trainer en binnen de BSO een pedagogisch medewerker.

Intermediaire doelgroep

WhoZnext is ontwikkeld door het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen en als project landelijk beschikbaar. Als de interventie wordt uitgevoerd, is dat op lokaal niveau. Om de lokale uitvoer te begeleiden, zijn ook partijen op regionaal niveau betrokken. Er zijn dus intermediaire doelgroepen op twee niveaus: zowel lokaal als regionaal.

Lokaal niveau
Op lokaal niveau is er een projectleider die de lokale uitvoer van whoZnext coördineert. Deze projectleider is combinatiefunctionaris, voorzitter van een sportvereniging, docent lichamelijke opvoeding, sportbuurtcoach, consulent lokale sportraad of gemeenteambtenaar. De projectleider zorgt voor het projectmandaat en de randvoorwaarden.

Regionaal niveau
Sportbonden, opleidingen sport en bewegen en provinciale sportraden zijn de ondersteuners van de lokale projectleiders en coaches. Zij verzorgen de (coach)training, evaluatie, advies en procesbegeleiding van het whoZnext traject.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Het hoofddoel van whoZnext is dat jongeren van 8 tot 18 jaar actief participeren in de organisatie van sport- en beweegactiviteiten om hun inbreng en betrokkenheid bij de sport te vergroten.

Subdoel

De subdoelen van whoZnext zijn de volgende:

  • Jongeren hebben meer kennis verkregen van de verschillende regelende taken die zij in de sport kunnen verrichten.
  • Jongeren leren hoe ze actief kunnen participeren in de organisatie van sport- en beweegactiviteiten: hun participatievaardigheden zijn vergroot.

Voorwaardelijke doelen

  • Organisaties in buurt, onderwijs, sport en buitenschoolse opvang faciliteren jeugdparticipatie in de sport door de inzet van een coach en het beschikbaar stellen van activiteitengeld.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

De duur en frequentie van de verschillende stappen in het whoZnext traject verschilt per locatie waar het project wordt uitgevoerd. Hier onder wordt een indicatie gegeven van de tijd die nodig is voor de verschillende stappen.

  1. Projectmandaat – Hiervoor moet een organisatie intern draagvlak creëren en er voor zorgen dat dit goed op papier staat. Een organisatie verbindt zich aan de voorwaarden die whoZnext stelt. De tijd die het kost om deze stap te zetten is afhankelijk van de startsituatie van de organisatie.
  2. Werving en selectie coach – De duur van het werven en selecteren van een coach verschilt per organisatie. Bij de meeste organisaties zijn er mensen die vanuit hun rol als sportbuurtwerker, docent lichamelijke opvoeding, trainer of pedagogisch medewerker een logische coach zijn. In dat geval kost deze stap weinig tijd.
  3. Werving en selectie jongeren – In veel gevallen kent de coach de jongeren al. Het werven van jongeren kost dan nauwelijks tijd.
  4. Startbijeenkomst – De startbijeenkomst is eenmalig en duurt ongeveer een uur en wordt georganiseerd door jeugdsportconsulenten van de provinciale sportraad of sportbond.
  5. Deskundigheidsbevordering – De training voor de coaches duurt 1 dagdeel; de basistraining (simulatiegame) waaraan jongeren samen met hun coach deelnemen duurt 3 uur.
  6. Uitvoer & Begeleiding – De duur van de uitvoer is sterk afhankelijk van de inhoud van het plan. WhoZnext schrijft geen minimale of maximale tijdsduur voor van het project. De beslissing hierover is aan de primaire en secundaire doelgroep. WhoZnext maakt onderscheid in structurele en incidentele jeugdparticipatie. Wanneer een whoZnext-team gedurende een langere periode adviezen geeft of activiteiten organiseert dan spreken we structurele jeugdparticipatie. Er is sprake van incidentele jeugdparticipatie wanneer een whoZnext-team meehelpt aan de organisatie van bijvoorbeeld één sportactiviteit. De continuïteit kan in dat geval ook gelegen zijn in het steeds weer betrekken van andere (groepen) jongeren bij het organiseren van sport.
  7. Evaluatie – Dit duurt meestal maar kort: het gaat om het uitwisselen van ervaringen of het invullen en verwerken van een vragenlijst. Dit zijn standaard vragenlijsten die te downloaden zijn op www.whoznext.nl
  8. Borging – Dit is verweven in de opzet van whoZnext, waardoor dit in principe geen extra tijd vraagt aan het eind van een traject. Als voorbeeld is een aantal best practices beschreven in een folder die te vinden is op http://www.whoznext.nl/professionals/best-practices.html

Locaties en Uitvoering

Het whoZnext team is actief binnen de school (Bovenbouw van primair onderwijs, voortgezet onderwijs en MBO), de buurt, buitenschoolse opvang of de sportvereniging. Op de website www.whoZnext.nl staat een overzicht waar de whoZnext-teams actief zijn.

Op lokaal niveau is de gemeente vaak betrokken bij het project: de gemeente is dan initiatiefnemer en stelt middelen beschikbaar. Op regionaal en landelijk niveau werkt whoZnext samen met provinciale sportraden, Cruyff Foundation, opleidingen sport en bewegen, NUSO en sportbonden zoals de KNLTB. Het ministerie van VWS stelt subsidie beschikbaar om het project binnen NISB vorm te kunnen geven en Coca Cola was tot en met 2009 hoofdsponsor van het project. Zij hebben het project gedurende meerdere jaren financieel ondersteund.

Ondersteuning

De inzet van NISB is erop gericht om de regionale coördinerende organisaties zoals opleidingen sport & bewegen, sportbonden en provinciale sportraden te faciliteren zodat zij het project op lokaal niveau goed kunnen ondersteunen. WhoZnext stelt hiertoe producten beschikbaar, geeft advies en ondersteuning en verzorgt train de trainer trajecten. Verder onderhoudt en beheert NISB de website www.whoznext.nl. Op deze website staat informatie, achtergronden en concrete tools om werk te maken van jeugdparticipatie in de sport. De jeugdsportconsulenten van de provinciale sportraden hebben whoZnext in hun portfolio en kunnen advies en ondersteuning aanbieden bij vragen van (potentiële) lokale uitvoerders. Zij verzorgen de trainingen aan de whoZnext-teams.

Materialen

  • Coachmap whoZnext (online beschikbaar op www.whoznext.nl)
  • Digitaal stappenplan zoekie (online beschikbaar op www.whoznext.nl)
  • Projectbeschrijving (Projectbeschrijving / factsheets/ best practice document)
  • Dvd/Video (Dvd/Video (zie www.whoznext.nl/products )
  • Website (www.whoznext.nl)
  • Handboek Mytylscholen
  • Handboek NUSO
  • Handleiding whoZnext junior
  • Marketing materialen (flyers, vlaggen, posters, etc.)
  • Les-/cursusmateriaal
  • Actiemap whoZnext (online beschikbaar op www.whoznext.nl)
  • Brochures 1 t/m 13 voor jongeren en coaches
  • JP rom (digitaal projectplan jeugdparticipatie)
  • ? Gamebook (online beschikbaar op www.whoznext.nl)

De producten zijn op www.whoznext.nl te downloaden of te bestellen.

Organisatie

Organisatie: Huis voor Beweging
Telefoon nummer organisatie: 0653219879

Contactpersoon

Naam: Drs. Yrsa Wagemaker
Mobiel nummer: 0653219879
Email: yrsa@huisvoorbeweging.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.