Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Werving en behoud van meiden in voetbal

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

Meidenvoetbal stimuleren

De einddoelgroep van de interventie zijn meisjes in de leeftijd 5 t/m 19 jaar. Bij meisjes t/m 12 jaar ligt het accent op werving. Bij meisjes vanaf 10 jaar wordt tevens gefocust op behoud om de hoge uitstroom vanaf deze leeftijd tegen te gaan bij het meidenvoetbal.

Doel interventie: meer meidenvoetbal
Het doel van de interventie is meisjes in de leeftijd 5 t/m 19 jaar structureel meer te laten sporten en bewegen, door lid te worden of te blijven van een voetbalvereniging Bij de interventie kan aandacht worden besteed aan meidenvoetbal en de werving van specifieke sociaaldemografische en culturele groepen meisjes, zoals allochtone meisjes.

Aanpak
De interventie bestaat uit verschillende activiteiten, die op basis van specifieke uitgangspunten en doelstellingen van de vereniging worden gekozen. De uitvoering wordt ondersteund door een clubcoach en/of verenigingsadviseur van het KNVB district.

De looptijd van de interventie duurt gemiddeld 16 maanden. De intensiteit en doorlooptijd per stap worden bepaald in overleg tussen KNVB en de vereniging. Globaal worden de volgende stappen onderscheiden:

Stap 1: Voorbereiding en planvorming (intake)
Stap 2: Betrekken externe samenwerkingspartners
Stap 3: Opleiding betrokken (verenigings)kader
Stap 4: Uitvoering geselecteerde activiteiten
Stap 5: Borging meidenvoetbal binnen de vereniging
Stap 6: Evaluatie, aanpassing en continuering

Wervingsactiviteiten
Meisjes komen vaak via vriendinnen of school met voetbal in aanraking. Verenigingen geven aan het meeste behoefte te hebben in ledenwerving via bestaande leden of via scholen. Daarom worden er in de interventie drie wervingsmethoden ondersteund:

1. Vriendinnendag

2. Meidenclinic

3. School & voetbal

De KNVB biedt algemene inhoudelijke ondersteuning, wervings- en promotiematerialen. Tevens kan de KNVB faciliteren bij de inzet van rolmodellen (topvoetbalsters) bij activiteiten.

Activiteiten voor behoud
Naast werving focust de interventie tevens op behoud door verenigingen duurzaam te versterken op het gebied van meisjes- en vrouwenvoetbal. Een vitale vereniging waarbinnen structureel aandacht is voor alle facetten van het meisjes- en vrouwenvoetbal draagt immers bij aan het behoud van meisjesleden. Daarom is er in de interventie aandacht voor clubontwikkeling (visie), kaderontwikkeling (scholing), ouderparticipatie en jeugdparticipatie.

Contact en ondersteuning KNVB
Partijen die met de interventie ‘werving en behoud van meiden in voetbal’ willen starten dienen dit bij de KNVB kenbaar te maken. De KNVB biedt ondersteuning in de voorbereiding en de uitvoering van de interventie. De intensiteit en specifieke onderdelen van de ondersteuning worden in overleg met de uitvoerende vereniging(en) afgesproken. Een aantal ondersteuningsonderdelen is verplicht.

Probleembeschrijving

Sport- en voetbaldeelname meisjes- en vrouwen blijft achter in Nederland

De deelname van meisjes en vrouwen in de sport is de laatste 4 jaar praktisch onveranderd. Nog steeds is 63% van de leden van sportverenigingen man en slechts 37% vrouw. Er is dus sprake van een onevenredige verdeling tussen mannen en vrouwen in de sport (Hendriksen & Hoogwerf, 2013).

Dit beeld is ook zichtbaar binnen het voetbal. Hoewel er wereldwijd 45 miljoen meisjes- en vrouwen voetballen en het meisjes- en vrouwenvoetbal de snelst groeiende teamsport van Nederland is, blijft de totale participatie van meisjes en vrouwen in het voetbal nog altijd ver achter bij de mannen; 90% man en 10% vrouw (KNVB jaarverslag 2012/’13)

Voetbalaanbod en cultuur is (in)gericht op mannen
Vooral onder jonge meiden is voetbal de laatste jaren bijzonder populair geworden. Desondanks is voetbal nog altijd een mannensport. Het aanbod en de cultuur van de voetbalvereniging is nog niet ingericht op de aanwas van deze relatief nieuwe doelgroep. Doordat de sfeer en het aanbod onvoldoende aansluit bij de wensen en behoeften van meisjes, stromen veel meisjes die gaan voetballen ook weer snel uit. De gemiddelde voetballoopbaan van een meisje duurt slechts 7 jaar ten opzichte van 14 jaar bij de jongens. De uitstroom onder meisjes ligt vanaf 10 jaar veel hoger dan bij jongens. Belangrijkste oorzaken hiervoor zitten niet in de voetbalbeleving en –motivatie bij de meisjes zelf, maar in de gebrekkige randvoorwaarden binnen verenigingen. Te weinig meisjes, slechte trainers en beperkte aandacht en continuïteit binnen verenigingen zorgen voor snelle uitstroom van meisjes (Motivaction uitstroomonderzoek, 2012).

Parallel aan de toenemende populariteit van voetbal onder meisjes- en vrouwen, ontstaat meer vraag van voetbalverenigingen naar handvatten en ondersteuning voor de werving en het behoud van meisjesleden. Veel verenigingen blijken hiervoor nog geen duidelijke strategie te hebben (41%). Daarnaast focussen verenigingen zich op ledenwerving, terwijl ook behoud heel belangrijk is geworden (Motivaction uitstroomonderzoek en Sportaanbiedersmonitor, 2012).

Stoppen met voetbal leidt tot stoppen met sporten
De hoge uitstroom van meisjes in het voetbal leidt niet alleen tot verlies voor het voetbal en de vereniging, maar ook voor de maatschappij als geheel. Van de meisjes in de leeftijd 5 t/m 11 jaar die stoppen met voetbal stopt 12.8% helemaal met sporten. Van de meisjes in de leeftijd 12 t/m 17 jaar die stoppen met voetbal stopt zelfs 27.9% van de meisjes helemaal met sporten (Motivaction uitstroomonderzoek, 2012). Stoppen met sporten is onwenselijk, omdat sporten en bewegen een gunstig effect heeft op de fysieke gezondheid (PAGAC, 2008) en bovendien de leerprestaties verbetert (Vervoorn e.a., 2011). Sporten in team- en/of verenigingsverband verbetert ook van psychische en sociale gezondheid (Eime at al, 2013).

Interventie voor werving (voordeur open) én behoud (achterdeur dicht)
Vanwege het laagdrempelige karakter van de voetbalsport, de relatief lage kosten en de fysieke nabijheid van de vele voetbalverenigingen, is voetbal bij uitstek geschikt om de achterstand in sportdeelname van vrouwen ten opzichte van mannen terug te dringen.

Doelgroepen

De einddoelgroep van de interventie is meisjes in de leeftijdscategorie 5 t/m 19 jaar. Bij meisjes t/m 12 jaar ligt het accent op werving. Bij meisjes vanaf 10 jaar wordt tevens gefocust op behoud om de relatieve hoge uitstroom vanaf deze leeftijd tegen te gaan.
Hierbij wordt dus primair onderscheid gemaakt naar:

  1. Niet-leden: meisjes die nog geen lid zijn van de vereniging (werving)
  2. Leden: meisjes die al wel lid zijn van de vereniging (behoud)

Subdoelgroepen
Bij de verdere specificatie van de doelgroep kan enerzijds onderscheid worden gemaakt naar leeftijd. Hierbij kunnen 2 categorieën worden onderscheiden:

  1. Meisjes in de (Mini, F, E, D) pupillenleeftijd / uit het basisonderwijs (5 t/m 12 jaar)
  2.  Meisjes in de (C, B, A) juniorenleeftijd / op het voortgezet onderwijs (12 t/m 19 jaar)

Bij de interventie kan er specifieke aandacht worden besteed aan de werving van specifieke sociaal-demografische en culturele groepen meisjes, zoals allochtone meisjes. Deze doelgroep is met name aanwezig in stedelijke gebieden.*

*Bij het werven van (allochtone) meisjes is het informeren en betrekken van ouders van cruciaal belang. Voor veel meisjes en hun ouders is voetballen in verenigingsverband nieuw en dus vergt dit extra aandacht. Een rolmodel inzetten die zelf ook van allochtone afkomst is kan de allochtone meisjes en hun ouders ook over de streep trekken. Niet alle meisjes worden namelijk door hun ouders gestimuleerd om te gaan voetballen. Een rolmodel kan de schakel zijn tussen de vereniging, potentiele nieuwe leden en hun ouders. (In de brochure “Tijd voor Sport; Werven en behouden van (allochtone) meisjes” staan meer inzichten en tips, die bij de uitvoering van de interventie kunnen worden ingezet ).

Intermediaire doelgroep

De organisatie en uitvoering van de interventie gericht op werving en behoud van meisjes in voetbal vindt plaats bij de voetbalvereniging. Hierbij kan onderscheid worden gemaakt naar de volgende intermediaire doelgroepen die hierbij een rol spelen:

Het bestuur van de voetbalvereniging:
Verantwoordelijk voor de bestuurlijke en structurele inbedding van meisjes- en vrouwenvoetbal in het beleid(splan) van de vereniging. Tevens verantwoordelijk voor het scheppen van de juiste randvoorwaarden, budgetten en faciliteiten voor de meisjes- en vrouwen binnen de vereniging.

De (technisch)jeugdcoördinator of vrouwencoördinator:
Verantwoordelijk voor het voetbaltechnische beleid van de vereniging en de plek van meisjes- en vrouwenvoetbal daarbinnen. Specifiek ook voor de werving, begeleiding en opleiding van de trainers en coaches van de meisjes- en vrouwenteams op pedagogisch en voetbaltechnisch vlak binnen de vereniging.

Train(st)er(s) en coaches van teams:
Verantwoordelijk voor het leiden van de trainingen en de organisatie van teams en begeleiding rondom de wedstrijden, toernooien en andere (sociale) activiteiten van de meisjes- en vrouwenteams. Vaak zijn dit ook de ouders van de meisjes die voetballen.

Ouders van meisjes
Verantwoordelijk voor het wel/niet mogen deelnemen aan een wervings- of promotieactiviteit en/of lid worden van een voetbalvereniging. Daarnaast hebben de ouders invloed op het beeld dat hun dochters hebben van voetbal en kunnen ouders door zelf mee te gaan naar de vereniging of door middel van het vervullen van een vrijwilligersrol een directe of indirecte bijdrage leveren aan de voetbal- en verenigingsbeleving van de meisjes die voetballen.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Het primaire doel van de interventie is meisjes in de leeftijd 5 t/m 19 jaar structureel meer te laten sporten en bewegen, door lid te worden en/of te blijven van een voetbalvereniging

  • Meisjes die nog geen lid zijn van een voetbalvereniging sporten meer doordat zij zich aansluiten bij een voetbalvereniging.
  • De meisjes die al bij de vereniging voetballen blijven langer lid van de club, omdat het leuker is en het aanbod beter aansluit bij de specifieke wensen van de doelgroep in het algemeen en ook bij de individuele wensen en ambities van voetballende meisjes.

Doordat meisjes lid worden van een voetbalvereniging profiteren zij meer van de sociale, psychische en fysieke benefits van sporten bij een sportvereniging.

Subdoel

Einddoelgroep meisjes 5 t/m 19 jaar

  • Meer meisjes hebben bij de vereniging kennis gemaakt met de voetbalsport en hebben er plezier in.
  • De uitstroom van voetballende meisjes vanaf 10 jaar is bij de vereniging structureel verlaagd.
  • De voetballoopbaan van meisjes is aanzienlijk verlengd.

Intermediaire doelgroepen

  • Meisjes- en vrouwenvoetbal wordt door het bestuur en (technisch) jeugdcoördinator erkent als een belangrijk onderdeel en is opgenomen in het (voetbaltechnische) beleid(splan) van de vereniging.
  • Er zijn meer ouders van voetballende meisjes in een vrijwilligersrol betrokken bij het meisjesvoetbal.
  • Trainers/coaches en andere vrijwilligers binnen het meisjesvoetbal zijn door de vereniging begeleid en opgeleid en weten met hun aanpak beter aan te sluiten bij de wensen en behoeften van meisjes.
  • Meer meisjes- en vrouwenleden van de vereniging leveren een actieve bijdrage aan de ontwikkeling van meisjes- en vrouwenvoetbal binnen de vereniging.
  • Meer topvoetbalsters zijn betrokken en leveren een actieve bijdrage aan de ontwikkeling van het meisjes- en vrouwenvoetbal in Nederland.
  • De vereniging onderhoudt voor het meisjes- en vrouwenvoetbal een actieve relatie met de overige locale actoren in de gemeente zoals onderwijsinstellingen, leraren , buurtsportcoaches en/of combinatiefunctionarissen.
  • De voetbalvereniging is beter ingesteld op het organiseren en faciliteren van meisjesvoetbal. Het meisjes- en vrouwenvoetbal is geborgd en verduurzaamd binnen de club.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

De interventie bestaat uit de uitvoering van een reeks activiteiten, die op basis van specifieke uitgangspunten en doelstellingen van de vereniging worden gekozen. De uitvoering wordt ondersteund door een clubcoach en/of verenigingsadviseur van het KNVB district.

De looptijd voor de uitvoering van de interventie ‘werving en behoud van meiden in voetbal’ duurt ongeveer 16 maanden. De intensiteit en doorlooptijd per stap worden bepaald door de betrokkenen binnen de vereniging die de verantwoordelijk zijn voor de uitvoering en begeleiding van de interventie en het meisjes- en vrouwenvoetbal. Globaal kunnen de volgende stappen worden onderscheiden, maar deze volgen elkaar niet (noodzakelijkerwijs) altijd chronologisch op:

Stap 1: Voorbereiding en planvorming (intake) 2 maanden
Stap 2: Betrekken van externe samenwerkingspartners 2 maanden
Stap 3: Opleiding van betrokken (verenigings)kader gedurende de looptijd van de interventie
Stap 4: Uitvoering van geselecteerde activiteiten 6 maanden
Stap 5: Borging van meidenvoetbal binnen de vereniging gedurende de looptijd van de interventie
Stap 6: Evaluatie, aanpassing en continuering 6 maanden

De meisjes sporten voorafgaand aan hun lidmaatschap van de vereniging tijdens een wervingstraject minimaal 5 keer een uur. Als ze eenmaal lid van de verenigingen zijn dan sporten ze intensief 2 á 3 keer per week 60 tot 90 minuten (1 of 2 trainingen en 1 wedstrijd).

Locaties en Uitvoering

Overall
De interventie vindt plaats bij de voetbalvereniging en wordt grotendeels uitgevoerd door het (vrijwillige) kader van de vereniging (zie intermediaire doelgroepen). Hierbij wordt de vereniging gedurende het gehele traject ondersteund door verenigingsondersteuner en/of clubcoach vanuit het KNVB district.

Aanvullend bij wervingsactiviteiten
Afhankelijk van de gekozen wervingsactiviteiten vindt een deel van de interventie plaats in de sporthal van de basisschool en/of in de wijk. Hiervoor werkt (het kader) van de vereniging samen met:

  • Buurtsportcoaches/combinatiefunctionarissen: voor het realiseren van verbindingen tussen de verschillende lokale actoren in de wijk. Buurtsportcoaches worden (indien nodig) door de KNVB opgeleid en in overleg met de vereniging ingezet bij de verschillende te organiseren kennismaking- en wervingsactiviteiten.
  • Leraren/docenten: bij de organisatie van kennismakingsactiviteiten voetbal tijdens de gymles zal de rol van de leraar/docent variëren van louter aanwezig zijn tot het volledig zelfstandig begeleiden van de gymles. De invulling wordt bepaald op basis van de beschikbaarheid en kwaliteiten van de leraar/docent, buurtsportcoach en/of trainers van de vereniging. Leraren/docenten worden door de KNVB clubcoaches en/of docenten opgeleid om zelfstandig gymlessen voetbal te verzorgen.

Tijdens de wervingsactiviteiten kan de vereniging tenslotte nog specifiek worden ondersteund door topvoetbalsters (rolmodellen) uit de oranje selectie en/of de clubs uit de BeNeLeague. Deze rolmodellen zijn aansprekend voor de meisjes en stimuleren deelname aan de activiteiten.

Ondersteuning

Algemene ondersteuning KNVB
De uitvoering van de interventie wordt integraal ondersteund door een vaste kern van betrokken KNVB medewerkers. Op deze wijze wordt de opgedane kennis geborgd binnen de KNVB organisatie en toekomstige ondersteuningstrajecten. Deze begeleiding wordt verder ondersteund door een aantal documenten, tools, pakketten en handleidingen zoals beschreven bij onderdeel 4. Materialen.

Na afloop van de interventie blijft de KNVB betrokken, maar doel van ondersteuning tijdens de interventie is om de vereniging in staat te stellen om herhaal- en vervolgactiviteiten zelfstandig uit te voeren. Het overdragen van kennis aan (het kader) van de vereniging is dan ook cruciaal in het ondersteuningstraject door de KNVB -medewerkers.

Deskundigheidsbevordering KNVB
Om de kwaliteit van de uitvoering van de interventie te vergroten en het verenigingskader te ondersteunen is er deskundigheidsbevordering voor het kader van de vereniging en/of de buurtsportcoaches/leraren in de gemeente. De deskundigheidsbevordering is niet verlicht (maar wordt wel aanbevolen) en wordt verzorgd door een KNVB docent en/of clubcoach. Bij alle activiteiten op dit gebied wordt nadrukkelijk rekening gehouden met de specifieke wensen, behoeften en aandachtsgebieden van het (kader dat betrokken is bij het) meisjes- en vrouwenvoetbal.

Materialen

Blauwdruk meisjes- en vrouwenvoetbal
Een totaaldocument voor verenigingen met daarin een beschrijving van alle facetten van het meisjes- en vrouwenvoetbal in Nederland. Onderwerpen zijn onder andere talentontwikkeling, vertegenwoordigende teams, clubontwikkeling, kaderontwikkeling, werving & behoud, etc. De blauwdruk geeft tevens inzicht in de contactpunten en personen van de KNVB voor wat betreft het meisjes- en vrouwenvoetbal.

Visiedocument “het meisje centraal”
Ondersteunend document voor verenigingen om inzicht te krijgen in de mogelijkheden die er zijn om in te spelen op de behoeften van in voetbal geïnteresseerde meisjes- en vrouwen in de omgeving van de vereniging. Hoe kan worden omgegaan met de bij meisjes aanwezige grote diversiteit in ambitie, behoeften, beleving en niveau. Hierbij worden tevens nadrukkelijk de mogelijkheden tot samenwerking met andere verenigingen beschreven.

Format jeugdvoetbal beleidsplan
Een door de jaren heen uitontwikkeld werkdocument dat verenigingen in staat stelt om het beleid en de ambities op het gebied van jeugdvoetbal (inclusief jeugdparticipatie) binnen de vereniging op papier te zetten. Dit format is tevens zeer goed bruikbaar voor de formulering en borging van het beleid op het gebied van meisjes- en vrouwenvoetbal.

KNVB scholingen verenigingskader
Voor het verhogen van de kwaliteit van het op het meisjes- en vrouwenvoetbal betrokken kader binnen de vereniging worden een aantal opleidingen en kaderscholingen van de KNVB ingezet die specifiek zijn gemaakt voor het meisjes- en vrouwenvoetbal. Hiermee wordt naast overdracht van praktische en voetbalinhoudelijke kennis, tevens middels themabijeenkomsten ontmoeting gefaciliteerd van betrokkenen op meisjes- en vrouwenvoetbal.

KNVB oefenstof/trainingsvormen
Aanvullend op de scholing van het verenigingskader kan de vereniging tevens gebruik maken van recent ontwikkelde oefenstof en begeleidende materialen in de vorm van DVD-boxen “allemaal uitblinkers” en de recent gelanceerde KNVB trainingsplanner voor het zelfstandig kunnen samenstellen van trainingen.

Brochure werven en behouden van allochtone meisjes
Informatieve brochure, ontwikkeld vanuit het programma “Meedoen alle jeugd door sport”, waarin alle ervaringen en aspecten van het werven en behouden van allochtone meisjes en het betrekken van hun ouders zijn vastgelegd. Brochure vol met praktische tips over kleding, kleedkamers, culturele achtergronden, etc.

Vriendinnendag pakket (reeds beschreven bij uitvoering interventie)
Ter ondersteuning van de vriendinnendag wervingsactiviteit is een handleiding/draaiboek beschikbaar met daarin tips voor de voorbereiding, werving van deelneemsters, invulling en evaluatie van de activiteit. Tevens zijn materialen voor werving en communicatie beschikbaar.

Organisatie

Organisatie: Koninklijke Nederlandse Voetbalbond
Telefoon nummer organisatie: 0343-499211

Contactpersoon

Naam: Sabrina Cols
Mobiel nummer: 0620365054
Email: sabrina.cols@knvb.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.