Sluiten

Wat is een gezonde sportkantine?

Artikel

Geplaatst op 22 januari 2016

Na het sporten is het vaak nog lang gezellig in de sportkantine. Een rondje ‘bier en bal’ is op zo’n middag al gauw besteld. Hoe maak je het voor sporters aantrekkelijk om hun gezonde leefstijl door te zetten in de sportkantine, liefst zonder dat het de vereniging iets kost? De keuze voor gezond eten en drinken kun je makkelijker en aantrekkelijker maken, en daar hebben de beheerder van de sportkantine en de vereniging invloed op.

Sporten om fit te blijven

accommodatie voetbalBest raar: veel mensen sporten niet alleen omdat ze dat leuk vinden, maar ook omdat ze fit en gezond willen blijven. Toch zie je dat laatste amper terug in het aanbod van (en de vraag naar) etenswaren en drinken in de sportkantine. In de top 10 van etenswaren die in kantines worden aangeboden zijn slechts drie gezonde producten te vinden: witte en bruine belegde broodjes en waterijs. Die staan ook nog onderaan in de top tien, op plek 7, 9 en 10. Helemaal bovenaan staan chips (op 1), candybars (2) en gefrituurde snacks (3). De vraag naar zwakalcoholische dranken als bier en wijn is in sportkantines ongeveer even hoog als de vraag naar koffie en thee, blijkt uit het onderzoek ‘Gezonde sportkantine – meting 2014’ van het Mulier Instituut voor sociaal-wetenschappelijk sportonderzoek. 

Niet alleen volwassenen kiezen vaak alcoholische dranken, ook jongeren blijken in sportkantines te gemakkelijk aan drank met alcohol te kunnen komen, meldt NOC*NSF. In 2014 handhaafde nog maar 8,5 procent van de clubs de leeftijdsgrens van 18 jaar.

Gezond als normale keuze

Dat kan beter, is het uitgangspunt van Team:Fit, een programma van stichting Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG). JOGG wil van de gezonde keuze de makkelijke keuze maken. Doel: de omgeving van jongeren zo vormgeven dat de gezonde keuzes weer normaal worden. Ook in de sportkantine, en dat willen veel sporters ook. Volgens onderzoek in opdracht van JOGG blijkt dat bijna één op de drie sporters/bezoekers niet verleid wil worden tot ongezonde voeding in de sportkantine.

gezonde sportkantineHoe maak je een sportkantine gezond? Het Voedingscentrum heeft voor sportverenigingen en kantinebeheerders de Richtlijnen Gezondere Kantines opgesteld. Volgens die richtlijnen kun je, net als in de sport, streven naar drie topposities: brons, zilver en goud. Hoe gezonder het assortiment en de uitstraling, hoe edeler het eremetaal. Het Voedingscentrum heeft hiervoor een stappenplan opgesteld. Een kantine die voor brons gaat heeft de doelstelling om een betere keuze mogelijk te maken. Een ‘zilveren’ kantine wil bezoekers verleiden tot de betere keuze. Bij goud is de betere keuze vanzelfsprekend. 

Welke snack na de sport in een gezonde sportkantine?

Gezond is óók lekker, en dat kun je als beheerder van de kantine laten zien: met een groter en aantrekkelijker gepresenteerd aanbod van zoet en hartig. Zoals fruit, groentesoep, smoothies, minder vette chips, waterijs, rijstwafel/snacks en spannend belegde en gezonde broodjes. Wat betreft drank zijn water, alcoholvrij bier en drankjes op basis van aanmaaklimonade een goed alternatief en worden zij steeds populairder. Het zijn dit soort gezondere keuzes die sportverenigingen en kantine-uitbaters kunnen maken om de stevige, de lekkere én de gezellige trek te helpen stillen. Maar een gezonde kantine gaat verder dan het assortiment.

Inrichting bepaalt mede de keuze

motivatie2Veel sporters willen wel gezond kiezen, maar kunnen de verleiding – of de groepsdruk – soms moeilijk weerstaan. Met de inrichting van de sportkantine maak je het voor hongerige sporters makkelijk om een gezonde keuze te maken, of niet. Ook NOC*NSF heeft een brochure gemaakt met daarin tips voor de inrichting

Zo helpt het als er koolhydraatrijke bananen op de bar staan, in plaats van een display met suikerrijke en vette candybars. Of bombardeer radler tot bier van de maand, in plaats van een trappist. De geur van vers gefrituurde snacks maakt hongerig. Goede ventilatie en ruim voldoende afzuigcapaciteit kunnen dit effect beperken. Zo worden meteen ook de schadelijke stoffen afgevoerd die vrijkomen bij frituren.

schijf van vijfOok het Voedingscentrum heeft richtlijnen opgesteld voor een gezonde sportkantine. Wat het Voedingscentrum betreft worden in de ideale kantine alleen basisproducten uit de voorkeurs- en/of middenwegcategorie aangeboden. Dit omdat ons lichaam nu eenmaal voedingsstoffen nodig heeft om goed te functioneren, en de belangrijke zitten vooral in basisproducten uit de Schijf van Vijf.

Hoeveel gezonde sportkantines zijn er al in Nederland?

o21006Via de website van Sportopdekaart kun je zien hoeveel sportkantines per gemeente meedoen met ‘Team:Fit’. In de peilmaand oktober 2017 zijn er in 310 Nederlandse gemeenten 621 sportkantines die aan de slag zijn gegaan met Team:Fit.

Meer lezen? Vind publicaties over sportkantines in de Kennisbank Sport en Bewegen.

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.