Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Trendscenario vitaliteit van ouderen

Artikel

Wat is het toekomstige scenario van de vitaliteit van ouderen? De Sport Toekomstverkenning (STV) schetst hoe sportparticipatie, vitaliteit, sporteconomie en topsport zich ontwikkelen tot 2030. In dit artikel zoomen we in op de factoren die van invloed zijn op de vitaliteit van ouderen. Het onderzoek laat zien dat ouderen tot 2030 meer gaan bewegen maar ook evenveel blijven zitten als dat ze nu doen.

Wat beïnvloedt bewegen?

De factoren die ‘meer bewegen’ beïnvloeden tot 2030 zijn vooral vergrijzing en de stijgende pensioenleeftijd. Andere ontwikkelingen zijn thuiswerken, digitalisering, zelfmonitoring, gaming. Minder zeker zijn de factoren: toenemende aandacht voor gezondheid, elektronische fietsen, eigen verantwoordelijkheid.

Vergrijzing

De vergrijzing van de samenleving heeft impact op het beweeggedrag. Ouderen voldoen vaker aan de beweegnorm dan de rest van de bevolking. Dat heeft enerzijds te maken met de minder strenge eisen voor 55-plussers dan voor de jeugd en volwassenen tot 55 jaar. Maar de nieuwe generatie 55-plussers is ook fitter dan voorgaande generaties en de verwachting is dat zij vaker fietsen, wandelen en/of tuinieren. Ze blijven tot op hoge leeftijd actief. Uit de modellering blijkt dat het aantal mensen dat aan de NNGB voldoet, is toegenomen tussen 2001 en 2014 met ruim 7%. Deze stijging lijkt vooral te komen doordat twintigers en 60-plussers meer zijn gaan bewegen. De sterkste stijging is te zien onder 70-plussers. De verwachting is dat in deze fitte vergrijzende samenleving het aandeel mensen dat de beweegnorm haalt toeneemt (naar 68% in 2030).

Echter drukt de stijgende pensioenleeftijd deze ontwikkeling. Ouderen zullen veelal langer zittend bureauwerk doen en minder vrije tijd hebben voor wandelen, fietsen en tuinieren.

Technologische factoren

Technologische factoren zoals digitalisering, zelfmonitoring, gaming, elektronische fietsen gaan ook allen apart invloed uitoefenen op bewegen voor ouderen. Omdat gebruik van technologie aan een deel van de huidige generatie ouderen voorbij gaat, zullen in 2030 naar verwachting veel meer ouderen gebruik maken van technologie.
Daarnaast wordt verwacht dat technologie als inzet om het leven gemakkelijker te maken alleen maar toeneemt, ook op zorggebied. Ook gaan we nieuwe technologieën inzetten die ons laten bewegen. Denk aan games voor thuis zoals de Wii Fit, maar ook aan games in de openbare ruimte.
De brede beschikbaarheid van elektrische fietsen geeft voor veel mensen aanleiding om (langer) te gaan fietsen, soms in plaats van autoverkeer. Voor mensen die al fietsen betekent de elektrische fiets een afname in de intensiteit van bewegen.
Ongemotoriseerd woon-werkverkeer, lopend en op de fiets, neemt in de toekomst af omdat mensen vaker gaan thuiswerken. Dit woon-werkverkeer maakt nu nog een belangrijk deel uit van de tijd die mensen bewegen.

Zelfmonitoring

Daarnaast neemt zelfmonitoring toe: het meten en registreren van de eigen prestaties en vooruitgang. Dat kan stimuleren om te (blijven) bewegen, en vergroot het gezondheidsbewustzijn en de prestatie- en controledrang.

Gezondheidswaarde van bewegen

Ten slotte is er een toenemende maatschappelijke aandacht voor de gezondheidswaarde van bewegen, wat leidt tot meer bewustzijn van het belang van bewegen. Zaken als ‘wellness’, het streven naar jeugdigheid, vitaliteit en uiterlijke schoonheid de komende jaren verder zullen toenemen.

Eigen verantwoordelijkheid

In de huidige samenleving ligt de nadruk steeds meer op de eigen verantwoordelijkheid, ook op het gebied van gezondheid en bewegen. Ouderen voelen het financieel gezien het meest de eigen bijdrage aan gebruikte zorgkosten. Dit draagt bij aan motivatie voor een gezondere leefstijl. Ook het aandeel Nederlanders dat vindt dat ongezond gedrag belast mag worden, is gestegen.

Beweegvriendelijke omgeving

De omgeving zal steeds beweegvriendelijker worden. De veronderstelling is dat een meer beweegvriendelijke omgeving bijdraagt aan meer sport en bewegen. Voor de groep ouderen geldt een aantal relevante ontwikkelingen:

  • Door de groei van de bevolking neemt de druk op de vrije ruimte toe, voornamelijk in dichtbebouwde gebieden. Voor groen moet je steeds vaker de stad uit. Steeds vaker kan men actief recreëren in het buitengebied. Stedelijke uitbreidingen ten koste van natuurgebied komen weinig meer voor.
  • Tegelijkertijd is er ook sprake van leegloop van perifere gebieden. In deze krimpgebieden staat het behoud van de dagelijkse voorzieningen als school en supermarkt onder druk en verdwijnen ze uit de dorpen. Hierdoor neemt de bereikbaarheid van deze voorziening per fiets of lopend af.
  • De toegenomen behoefte aan beleving van de samenleving biedt kansen voor het beweegvriendelijk maken van de omgeving. Recreatie, ontspanning, vermaak en sport gaan steeds meer vervlechten.
  • De laatste jaren is sport en bewegen zichtbaarder geworden in de openbare ruimte, doordat gemeenten en zorgorganisaties hebben geïnvesteerd in openbare sport- en speelruimtes zoals outdoorfitnessplaatsen.
Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.