Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Trends in de gehandicaptensport

Artikel

De gehandicaptensport groeit. Rond de eeuwwisseling was er weinig sportaanbod voor mensen met een beperking. Inmiddels kun je bij bijna elke sportbond terecht. Met dank aan de decentralisatie van de overheid en de hulp van voormalige topsporters, zoals Johan Cruijff.

Door decentralisatie van de overheid hebben lokale overheden een belangrijke rol gekregen als uitvoerder en financierder van algemeen overheidsbeleid. Daardoor onderkennen veel lokale en regionale partijen het belang van sporters met een handicap. Ook ontstond er vanuit de zorg, revalidatie, sport, overheid en het onderwijs steeds meer verantwoordelijkheid voor het realiseren van meer sport- en beweegdeelname door mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking.

Grenzeloos Actief

Inmiddels is er een nieuw sport- en beweegbeleid met als titel ‘Grenzeloos Actief, maakt sporten en bewegen voor iedereen met een beperking mogelijk’. Het programma bestaat uit vier sterk samenhangende pijlers:

  1. Regionale samenwerkingsverbanden
  2. Feiten en cijfers
  3. Meer aandacht binnen het programma Sport en Bewegen in de Buurt
  4. Versterken van sport- en beweegaanbieders

Fondsen

Veel fondsen tonen zich actief voor de gehandicaptensport. 

Fonds Gehandicaptensport zet zich in om sport voor iedereen met een handicap mogelijk te maken, het sportaanbod te verbeteren en meer aandacht te vragen voor de gehandicaptensport. Zij wordt ondersteund door een aantal (oud)topsporters. Het fonds financiert sportevenementen, stellen subsidies beschikbaar, werven (financiële) middelen en geven voorlichting over sporten met een handicap. Ook is ze betrokken bij het programma Grenzeloos actief waarin ze de website en app van Uniek Sporten uitrollen, waar vraag en aanbod bij elkaar komen. 

Een andere organisatie is de Cruyff Foundation. Samen met NOC*NSF en een aantal sportbonden richt de stichting zich naast het financieel ondersteunen van projecten op het gebied van gehandicaptensport onder andere op het organiseren van sport- en beweegactiviteiten voor jongeren met een handicap. Ook worden er aangepaste Cruyff Courts aangelegd. Wekelijks maken 2.000 kinderen gebruik van deze speciale velden.

Opvallend veel andere organisaties van (oud)topsporters tonen zich actief voor de gehandicaptensport. Voorbeelden zijn:

‘De Kracht van Sport’

De Stichting Onbeperkt Sportief en het NOC*NSF stelden in 2008 naar aanleiding van de beleidsbrief ‘De Kracht van Sport’ (Ministerie van VWS, 2008) een gezamenlijk programma voor de gehandicaptensport (2008-2012) op. In die brief gaf de toenmalige staatssecretaris beide organisaties samen de opdracht afspraken te maken over de stimulering van de sportdeelname onder mensen met een handicap.

Stimulering sportdeelname

De nadruk in de zoektocht lag vooral op de vindplaatsen waar sportdeelname maximaal kon worden gestimuleerd op de jeugd en op zorginstellingen voor mensen met een verstandelijke handicap. De overheid zet zich vanaf 2012 in voor de verdere ontwikkeling van de gehandicaptensport. Dat gebeurt vooral in combinatie met het speciaal onderwijs en revalidatie-instellingen (Ministerie van VWS, 2011).

‘Revalidatie, Sport en Bewegen’

Het programma Revalidatie, Sport en Bewegen richt zich op het structureel aanbieden van bewegen en sport aan revalidanten tijdens en na het revalidatieproces. In een vroeg stadium stimuleert het programma de revalidant om bewegen en sporten blijvend onderdeel te maken van het dagelijks leven. Een Sportloket vormt de verbindende schakel tussen de zorgsector en de sportwereld. Het doel van het programma is het realiseren van meer doorstroom voor (ex-)revalidanten naar bewegen en sport in de thuissituatie.

Dat het gehandicaptensportaanbod van sportbonden een blijvertje is blijkt wel uit het feit dat het sportaanbod voor gehandicapten van zo’n tien bonden inmiddels op de Menukaart Sportimpuls is geplaatst. Deze Menukaart is binnen de subsidieregeling van het Ministerie van VWS ‘Sport en Bewegen in de Buurt’ ontwikkeld. De kaart geeft een geselecteerd overzicht van succesvol sport- en beweegaanbod dat de afgelopen jaren ontwikkeld is door sportbonden, beweegaanbieders, fitnessorganisaties en anderen.

Vanuit Sportimpuls kunnen lokale sport- en beweegaanbieders financieel ondersteund worden bij de opzet van activiteiten die ze ondernemen om meer mensen te laten sporten en bewegen. Dat geldt ook voor mensen met een handicap. Van alle 170 projecten in de eerste ronde van Sportimpuls zijn er negentien projecten gericht op mensen met een chronische aandoening en 23 voor mensen met een handicap.

Kamerbrief gehandicaptensportbeleid

Alle partijen zetten zich in om ervoor te zorgen dat na 2018 mensen met een beperking die willen sporten of bewegen passend en toegankelijk aanbod in de buurt kunnen vinden. Voor meer informatie, lees de Kamerbrief over het nieuwe gehandicaptensportbeleid van 23 april 2015.

Fitness

Kijken we naar de trends in sportieve activiteiten door mensen met een motorische handicap dan zien we dat fitness veruit de meest beoefende sport is. De tweede sport voor mensen met een motorische handicap is zwemmen. Van de mensen met een matig of ernstige motorische handicap zwemt 22 procent, mensen met een lichte handicap zwemmen wat minder vaak (Heijden e.a., 2013).

Zwemmen

Kijkend naar de aard van de sportieve activiteiten door mensen met een verstandelijke handicap dan is zwemmen de meest beoefende sport in reguliere (niet aangepaste) vorm (zie tabel). Ook fitness wordt veel beoefend en is de meest beoefende sport in aangepaste vorm. Dans- en wandelsport staan op de derde en vierde plaats (Heijden e.a., 2013).

gehandicaptensport

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.

Gehandicaptensport of sporten met een beperking groeit. We moeten alleen niet overenthousiast gaan reageren dat alle hobbels wel inmiddels genomen zijn. Lokaal om wat doen komt van de grond en bij te kleine groepen regionaal geclusterd kan worden. De eerste signalen dat bonden afhaken om op het gebied van kennis en innovatie wat te doen voor hun sporters en technische begeleiders dringen door. Deels door teruglopende sponsoropbrengsten en tegenvallende loterij-inkomsten is er minder te besteden.