Subsidie- en Tarievenwijzer voor het sport- en beweegbeleid van gemeenten | Alles over sport
Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Subsidie- en Tarievenwijzer voor het sport- en beweegbeleid van gemeenten

Artikel

Sport- en beweegbeleid is steeds vaker niet meer uitsluitend gericht op sport en bewegen als doel maar juist als middel. Een van de instrumenten om als gemeente te kunnen sturen met sport- en beweegbeleid zijn het subsidie- en tarievenstelsel.

Subsidie- en tarievenstelsels zijn vaak vanuit het verleden gegroeid en voldoen daardoor niet altijd meer. Doelmatigheid en doeltreffendheid van (in)directe subsidies zijn moeilijk te bepalen, de grondslag voor het bepalen van de tarieven is mogelijk onbekend en inzicht in werkelijke kosten kunnen ontbreken. Daardoor dreigen goede uitvoering en beheer van het subsidie-instrument in gevaar te komen. Vernieuwing van het subsidie- en tarievenstelsel kan hierbij uitkomst bieden.

Subsidie- en Tarievenwijzer

Om gemeenten te helpen bij het herzien van hun subsidie- en tarievenstelsel heeft Kenniscentrum Sport een Subsidie- en Tarievenwijzer ontwikkeld. Voor de ontwikkeling van de Subsidie- en Tarievenwijzer zijn interviews gehouden bij beleidsmedewerkers van dertien gemeenten. Hierbij is ingegaan op het proces dat zij hebben doorlopen om een nieuw subsidie- en tarievenstelsel te ontwikkelen en vast te stellen. Deze gesprekken vormen samen met beleidsstukken van de betreffende gemeenten de basis voor de Subsidie- en Tarievenwijzer.

Stap 1. Start

Een goede start is een belangrijke basis voor het succesvol doorlopen van het proces om te komen tot vernieuwd subsidie- en tarievenbeleid. Voordat nota’s geschreven worden en het veld betrokken wordt, is het belangrijk na te denken over een aantal zaken. Aanleidingen om te komen tot vernieuwd subsidie- en tarievenbeleid kunnen heel verschillend zijn. De volgende drie aanleidingen komen het meest voor: harmonisering van beleid, een bezuinigingsronde en behoefte aan sturing, transparantie en vereenvoudiging van beleid.

Stap 2. Voorbereiding

Om het proces te doorlopen moet er duidelijkheid zijn over een aantal randvoorwaarden. Mogelijke randvoorwaarden zijn: beschikbare financiële middelen, het tijdpad waarbinnen  het nieuwe beleid moet worden vastgesteld, de personele capaciteit die er is om te werken aan het nieuwe stelsel, draagvlak binnen zowel ambtelijke als politieke organisatie en de mogelijkheid om externe adviseurs in te schakelen.

In de gemeente Venlo was een taakstelling in eerste instantie aanleiding om naar de tarieven voor sportaccommodaties te kijken. Naar aanleiding van protesten van sport-verenigingen, ging de politiek hiermee niet akkoord. Er werd vervolgens wel gezocht naar bezuinigingsmogelijkheden door bijvoorbeeld efficiënter gebruik van accommodaties maar niet door verhoging van tarieven.

Stap 3. Ontwikkeling

Er zijn veel varianten mogelijk bij het inrichten van een subsidie- en tarievenstelsel. Er is niet één systeem dat het beste systeem genoemd kan worden. Er zijn veel keuzes mogelijk maar die keuzes zijn ook afhankelijk van de uitgangspunten die de gemeente hanteert. Aan elk systeem kleven nadelen en niet ieder systeem is voor iedere partij even voordelig.

Gemeenten werken vaak met een subsidieplafond maar er zijn ook gemeenten die geen plafond hanteren. De ene gemeente hanteert kostprijsdekkende tarieven terwijl de andere gemeente tarieven hanteert die lager liggen. Er is tevens een grote verscheidenheid in het gebruik van instandhoudingssubsidies, activiteitensubsidies, startsubsidies en waarderingssubsidies. De laatste jaren kiezen veel gemeenten voor activiteitensubsidies die gericht zijn op het stimuleren van verenigingen bij bijvoorbeeld het spelen van een maatschappelijke rol.

In de gemeente Winterswijk werd in eerste instantie wel gesproken over financiën. Dat werkte echter niet. Bij een nieuwe poging om te komen tot nieuw beleid, zijn de financiën bewust losgelaten. Vervolgens is er niet meer gesproken over financiën maar over de inhoud van het beleid. Dat werkte wel.

Stap 4. Besluitvorming

Tijdens het interactieve proces dat vooraf gegaan is aan stap vier zijn al diverse mogelijkheden voor een stelsel aan bod gekomen. Het resultaat van het interactieve proces bepaalt de keuzes die worden gemaakt. Soms is er al een voorkeur voor een bepaald stelsel, terwijl in andere situaties meerdere voorkeuren bestaan.

Bij de uiteindelijke keuze is het belangrijk om terug te gaan naar de startnotitie en te beoordelen of en in welke mate de voorgestelde mogelijkheden tegemoet komen aan de uitgangspunten die hierin zijn geformuleerd. Tevens is het belangrijk om de gevolgen van een bepaald stelsel door te rekenen. In theorie kan een stelsel er goed uitzien maar in de praktijk kan het nog wel eens anders uitpakken.

Stap 5. Implementatie

De implementatie is in feite geen onderdeel meer van het proces om te komen tot nieuwe subsidie- en tarievenbeleid, maar is wel belangrijk om te zien welke uitwerking het beleid heeft en hoe het in de praktijk, zowel intern als extern, wordt ervaren. De implementatie kan bovendien al een eerste indruk geven over het effect van het nieuwe beleid: worden de doelstellingen behaald?

Ook tijdens de uitvoering kunnen nog onverwachte dingen gebeuren. Soms zijn er gevallen of situaties die niet passen in het nieuwe subsidie- en tarievenbeleid met onbedoelde effecten als gevolg. Door toepassing van het nieuwe subsidie- en tarievenstelsel komen bijvoorbeeld ‘niet in een vereniging georganiseerde groepen sporters’ niet in aanmerking voor lagere tarieven als zij een accommodatie huren. Als sport en bewegen stimuleren een doel is, staat dit hier haaks op.

Stap 6. Monitoring en Evaluatie

Bij monitoring en evaluatie van het subsidie- en tarievenbeleid  kan het volgende onderscheid worden gemaakt: outcome evaluatie, output evaluatie, throughput evaluatie en input evaluatie. Het voert te ver hier op deze plek nader op in te gaan. Voor meer informatie over de inhoudelijke kant van monitoring en evaluatie is de ‘Monitoring- en Evaluatiewijzer Sport en Bewegen’ ontwikkeld.

Check de volledige Subsidie- en Tarievenwijzer.

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou