Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Stilstand is achteruitgang: inzicht in duurzame inzetbaarheid

Artikel

Organisaties richten zich meer dan ooit op de gezondheid van hun medewerkers. Door ontwikkelingen als de verhoogde pensioenleeftijd en de toenemende vergrijzing komt de gezondheid van medewerkers steeds hoger op de prioriteitenlijst te staan. Een gezonde medewerker voelt zich beter, en dit kan een positief effect op de prestaties van de organisatie hebben. Kenniscentrum Sport ziet mogelijkheden om deze prestaties te verbeteren door de gezondheid van de medewerker voorop te stellen. Sport en bewegen spelen hierbij een cruciale rol, want stilstand is achteruitgang.

Dit artikel heeft als doel inzicht te verschaffen in de processen die zich binnen organisaties afspelen en waarom duurzame inzetbaarheid zo belangrijk is.

Waarom duurzame inzetbaarheid? Zodat we ons goed voelen en goed kunnen presteren

Sporten en bewegen dragen bij aan je goed voelen en goed presteren, maar er komt meer bij kijken. Naast gezondheid zijn vakkennis en vaardigheden, motivatie en een goede werk-privébalans essentieel om goed in je vel te zitten. Deze vier onderwerpen vormen binnen dit artikel de kern van duurzame inzetbaarheid. De basis voor verbetering op deze onderwerpen ligt in de dialoog tussen werkgever en werknemer. Om verbetering te bereiken is een lange termijn perspectief nodig. Duurzaam inzetbare medewerkers ontstaan niet van vandaag op morgen, het vergt een continu proces.

Model stappenplan duurzame inzetbaarheid

Dit continue proces wordt binnen dit artikel beschreven als een stappenplan of model om duurzame inzetbaarheid te implementeren. Door vier stappen te doorlopen kan een organisatie tot duurzame inzetbaarheid komen. Deze vier stappen bestaan uit: het in kaart brengen van de situatie van de organisatie, het opstellen van een plan, het implementeren van het plan en het terugkijken op het proces. Bij iedere stap kunnen instrumenten ingezet worden.

STAP 1: Situatie in kaart

Duurzame inzetbaarheid verbeteren begint bij het in kaart brengen van de huidige situatie. Wat zijn de sterke punten en waar liggen de uitdagingen voor de organisatie, leidinggevenden en medewerkers? Door met elkaar in gesprek te gaan kunnen deze punten aan het licht komen. Het eerste onderdeel van de ‘DNA-route’ van Charly Green is een methode die door interactieve sessies met het management, medewerkers en HR de organisatie in beeld brengt, om hier vervolgens de strategie op aan te passen.

Ook vragenlijsten en organisatiescans ondersteunen dit proces, doordat ideeën en opvattingen die leven binnen de organisatie worden vastgelegd. Een voorbeeld hiervan is de ‘Monitor Duurzame Inzetbaarheid’ van Bewegen Werkt. Deze gevalideerde vragenlijst verschaft inzicht in hoe gezondheid, productiviteit en inzetbaarheid verbeterd kunnen worden. De vragenlijst is opgebouwd uit standaardvragen en vragen die specifiek zijn voor de organisatie.

Beide methoden bieden naast inzicht in de situatie van de organisatie ook een bijdrage aan het creëren van draagvlak voor en bewustwording over duurzame inzetbaarheid.

STAP 2: Plan van aanpak

Met inzicht in de situatie wordt een strategie ontwikkeld om aan de hand van doelen te werken aan duurzame inzetbaarheid. Deze doelen vormen de basis voor het plan van aanpak. Verschillende methoden kunnen helpen bij het vinden en formuleren van doelstellingen. De oriëntatiemodules van het Nationaal Platform Duurzame Inzetbaarheid zijn hier voorbeelden van. Door te kijken naar ontwikkelingen, kansen en ambities binnen de organisatie kunnen doelen geformuleerd worden die zich richten op duurzame inzetbaarheid.

Om vooruitgang te realiseren op de gestelde doelen worden interventies op de onderdelen gezondheid, vakkennis en vaardigheden, motivatie en werk-privébalans gekozen. Bij de interventies kan een businesscase gemaakt worden om te bepalen of de interventies rendabel zijn. De businesscase-methode van Inhealth kan helpen bij het cijfermatig onderbouwen van de gekozen aanpak. De rendabele en doelgerichte interventies worden vervolgens geïmplementeerd.

STAP 3: Implementatie

Bij de derde stap worden de geplande interventies uitgevoerd. In deze fase wordt de werkomgeving aangepast, worden patronen doorbroken en wordt gewerkt aan gedragsverandering. Dit wordt onder andere bewerkstelligd door gesprekken, coaching, cursussen en workshops, maar ook door aanpassingen aan werkplekken en faciliteiten binnen de organisatie.

Een van de mogelijke interventies is leefstijlcoaching van Bewegen Werkt. Door middel van dit coachingstraject worden medewerkers begeleid bij de ontwikkeling en het behouden van een gezonde leefstijl. Bij het kiezen van interventies is het aan te bevelen om te kijken naar beproefde, liefst effectieve interventies. De interventiedatabase van RIVM, Trimbos Instituut en Kenniscentrum Sport helpt hierbij.

Bij de implementatie van interventies zijn leidinggevenden sleutelfiguren; zij ondersteunen en begeleiden dit proces en de doorwerking hiervan binnen de organisatie. Daarnaast hebben de werknemers een grote eigen verantwoordelijkheid voor het slagen van de interventies, ook zij zijn eigenaar van duurzame inzetbaarheid binnen hun organisatie.

STAP 4: Terugblik

Na de implementatie van de interventies is het van belang om terug te kijken op het resultaat, bijvoorbeeld door een meting. Wat hebben de interventies opgeleverd voor de individuele medewerker en de organisatie als geheel? Door lessen te trekken uit de evaluatie kan de organisatie bepalen waar winst is behaald en waar de duurzame inzetbaarheid verder verbeterd kan worden. Op basis van de inzichten kunnen de aannames worden bijgesteld (stap 1), kan het plan worden aangepast (stap 2) of kunnen interventies op een andere wijze worden geïmplementeerd (stap 3). Door constante reflectie en bijsturen ontstaat een continu proces van duurzame inzetbaarheid. Het Nationaal Platform Duurzame Inzetbaarheid biedt een online portaal waar de voortgang gemonitord kan worden en waar resultaten zichtbaar zijn. Het portaal bevat verschillende functionele mogelijkheden, waardoor de uitkomsten van interventies in kaart gebracht kunnen worden. Het portaal kan specifiek aan de organisatie en haar medewerkers worden aangepast.

Vitaliteit en duurzame inzetbaarheid in de organisatiecultuur

Wanneer reflectie en bijsturing op vitaliteit en duurzame inzetbaarheid gewoonten worden, vindt een cultuurverandering plaats. Werken aan ‘je goed voelen’ en betere prestaties vormen continue aandachtspunten voor alle organisatieleden. Om structurele verbeteringen te realiseren op het gebied van gezondheid, vakkennis en vaardigheden, motivatie en de werk-privébalans is een cultuurverandering op het gebied van duurzame inzetbaarheid noodzakelijk. Duurzame inzetbaarheid moet doordringen in de organisatiecultuur. De cultuur moet zichtbaar en voelbaar zijn binnen de organisatie en een terugkomend aspect binnen de bedrijfsprocessen zijn.

Kenniscentrum Sport en duurzame inzetbaarheid

Kenniscentrum Sport is er voor organisaties en professionals die aan de slag willen met een gezonde leefstijl. Via Allesoversport.nl is veel informatie te vinden over de rol van sport en bewegen binnen duurzame inzetbaarheid. Ook biedt Kenniscentrum Sport een netwerk van partijen die ondersteuning op dit gebied kunnen leveren. Heeft u vragen over sport en bewegen, dan brengen wij u graag in contact met organisaties binnen ons netwerk. Specifieke kennis heeft Kenniscentrum Sport over het thema ‘dynamisch werken’.

Dit artikel is tot stand gekomen door een samenwerking tussen Kenniscentrum Sport en Solve Consulting Utrecht. Met dank aan Bewegen Werkt, Charly Green, Inhealth, Bruil, Jaarbeurs, Nationaal Platform Duurzame Inzetbaarheid en haar partners: Addic, Blue Sky Ergonomics, Competenza, ContexT, Enrgy In Business Group, Ifocus Coaching, InGuide, Lifeguard, Paul ter Wal, Traject Coaching, Vitaliteit Centrum & Werk-Vitaal.

Lees meer

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.