Sluiten

SROI doorgronden en vergelijken met andere gemeenten levert nieuwe inzichten op

Artikel

Publicatiedatum 23 december 2019

De SROI (social return on investment) van sport en bewegen laat zien of investeringen maatschappelijk gezien meerwaarde opleveren voor een gemeente. Er bestaan tussen gemeenten grote verschillen in SROI-uitkomsten.Het verklaren van de SROI levert interessante inzichten en aandachtspunten op voor toekomstig gemeentelijk beleid. Zeker als de analyse zich verspreidt tot buiten de gemeentegrenzen. Wat is de SROI in vergelijkbare gemeenten? Waardoor is er een verschil? En wat kunnen gemeenten van elkaars beleidskeuzes leren?

Sinds afgelopen zomer zijn we in staat om de maatschappelijke waarde van sport en bewegen in een rendement uit te drukken. De SROI van sport en bewegen in Nederland wordt geschat op 2,51. Anders gezegd: elke geïnvesteerde euro betaalt zich ongeveer 2,5 keer terug. De investeringen die het Rijk, gemeenten, inwoners, bedrijven en anderen doen in sport en bewegen, leveren dus ruimschoots maatschappelijke meerwaarde op.

Het maatschappelijk rendement van sport en bewegen verschilt per gemeente. In de opbouw van de SROI zorgen een aantal componenten voor de verschillen:

  • de gemeentelijke uitgaven aan sportaccommodaties,
  • de gemiddelde contributie-uitgaven van sporters,
  • de gemiddelde bestedingen aan fitness,
  • de leeftijdssamenstelling van de lokale bevolking,
  • en hoeveel mensen voldoen aan de beweegrichtlijn.

De SROI is dus een balans tussen alle bestedingen (niet alleen van gemeenten zelf) en maatschappelijke opbrengsten. De SROI varieert per gemeente tussen de 1,60 en 3,40. In alle gevallen is er dus sprake van meerwaarde, maar er zijn wel grote verschillen.

Een vergelijking van case studies laat zien waarom de gemeentelijke SROI verschilt

 

diagram ter ondersteuning van de tekst
klik op de afbeelding om te vergroten
diagram die het verhaal over Noordwijk, Amersfoort en Vlaardingen ondersteunt
Klik op de afbeelding om te vergroten

De SROI van sport en bewegen in Amersfoort (2,54) ligt dichtbij het Nederlandse gemiddelde. De SROI in Noordwijk (2,12) ligt eronder en die in Vlaardingen erboven (2,84).

Amersfoort

Zwemmamarthon voor het goede doel in Amersfoort
Swimming against cancer in Amersfoort (Foto: EVA Amersfoort)

De gemeente Amersfoort besteedde in 2017 vanuit haar sportbegroting 67,70 euro per inwoner, hoger dan het landelijke gemiddelde. In de toerekening van de andere kostenposten, zoals sponsoring en fitness, vallen de kosten per inwoner van Amersfoort ook iets hoger uit dan wat gemiddeld is in ons land. Voor fitnessuitgaven is dit bijvoorbeeld te verklaren door het relatief hoge percentage fitnessbeoefening in de gemeente. Het percentage Amersfoorters dat voldoet aan de beweegrichtlijn – op basis waarvan de maatschappelijke opbrengsten worden berekend – is ook hoger dan het landelijke gemiddelde. Dit leidt in Amersfoort per saldo tot een SROI boven de 2,51.

diagram ter ondersteuning van het verhaal
Klik op de afbeelding om te vergroten

Puur op basis van het sport- en beweeggedrag zou de verwachting zijn dat Vlaardingen een relatief lage SROI kent – 46,7% van de mensen voldoet aan de beweegrichtlijn – en Noordwijk een relatief hoge SROI – 53,1% van de mensen voldoet aan de beweegrichtlijn. Het omgekeerde is waar. Dit is te verklaren door een verschil in de gemeentelijke uitgaven.

diagram ter ondersteuning van het verhaal over uitgaven per inwoner
Klik op de afbeelding om te vergroten

Noordwijk en Vlaardingen

sportpark Duinwetering in Noordwijk is splinterniewu
Nieuwe sportpark Duinwetering in Noordwijk (Graphic: Sportbedrijf Noordwijk)

De gemeente Noordwijk heeft tijdens de kredietcrisis heel veel verouderd vastgoed gerenoveerd. Het gevolg is dat Noordwijk de komende decennia beschikt over een up-to-date sportinfrastructuur. Naast de omvang van de renovatieopgave is ook het ambitieniveau een reden voor de relatief hoge kosten. Noordwijk investeert veel in kwalitatief hoogwaardige voorzieningen om wil zo economische spin-off genereren. Dat wordt niet gereflecteerd in de SROI.

Voor Vlaardingen bestaan verschillende verklaringen voor de relatief lage bestedingen per inwoner. Voor het overgrote deel is dit te herleiden tot de sportinfrastructuur. Vlaardingen heeft bijvoorbeeld een relatief beperkt aanbod van binnensportruimte, investeringen in de openbare ruimte zijn deels expliciet met het oog op sport en bewegen gedaan maar vallen buiten de sportbegroting, en dus ook buiten de SROI. Vlaardingen staat – in tegenstelling tot Noordwijk – juist aan de vooravond van enkele grote nieuwbouwopgaven ter vervanging van oudere sportaccommodaties.

Een verdiepende analyse kan dus niet alleen helpen om de SROI per gemeente beter te snappen, maar ook om het ‘kale cijfer’ te nuanceren.

Doorgronden SROI leidt tot nuttige inzichten voor nieuw beleid

De SROI van sport en bewegen in een gemeente proberen te verklaren levert naast een leuke puzzel voor de onderzoekers, ook nieuwe kennis op voor beleid. Een verdiepende analyse per gemeente geeft inzichten die niet louter van het cijfer zelf zijn af te lezen. Zo’n case study zorgt voor een beter begrip van het verhaal achter de SROI. Gemeenten krijgen hierdoor ideeën voor het toekomstig beleid, waarmee ze de impact van hun handelen in sport en bewegen kunnen verhogen.

In 2020 start nieuwe ronde case studies 

In het najaar van 2019 is een nieuwe reeks SROI case studies gestart. Deze keer staan Almere, Den Haag en Ede in de spotlight. Extra onderdeel in de case studies is een groepsdiscussie met gemeenten die een vergelijkbaar sociaal economisch profiel hebben en ongeveer even groot zijn. In het groepsgesprek staan gemeenten gezamenlijk stil bij de verschillen in de opbouw van de SROI en hoe die verschillen te verklaren zijn. De verwachting is dat dit leidt tot een uitwisseling van ervaringen en nog rijkere inzichten voor toekomstige beleidsvorming.

Voor elke gemeente is het zinvol om inzicht te krijgen in de opbouw van de lokale SROI van sport en bewegen, hoe die afwijkt van andere, vergelijkbare gemeenten en wat de verklaring daarvoor is. In 2020 start een nieuwe ronde case studies waar zich nu al enkele gemeenten voor hebben gemeld. De precieze opzet van de case studies in 2020 is afhankelijk van de ervaringen dit najaar.

Meer lezen over SROI

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.