Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Sporttest

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

Sportkeuzetest voor kinderen

Sporttest is een initiatief van Nationaal Bureau Sport Stimulering en bevat een sportkeuzetest. Dze test is wetenschappelijk onderbouwd door ex-wetenschappers, praktisch toepasbaar en ontwikkeld door sport-experts, zoals ex-topsporters, onderzoekers, wetenschappers en fysiotherapeuten. Er wordt in ontspannen sfeer naar fysieke en mentale aanleg van deelnemers gekeken, waarbij ervan uitgegaan wordt dat ieder kind meer talent heeft voor de ene dan de andere sport.

Doelgroep sportkeuzetest
De uiteindelijke doelgroep voor de interventie Sporttest zijn basisschool leerlingen in de leeftijd van 8-12 jaar (groep 4-8). De interventie richt zich op deze leeftijdscategorie om juist daling in sportparticipatie op latere leeftijd (13-16 jaar) tegen te gaan. Op de middelbare school stoppen veel kinderen met sporten wegens te weinig intrinsieke motivatie en teveel afleiding van verschillende substituten. Ze krijgen andere interesses en verkiezen andere bezigheden boven sport. Sporttest probeert dit te voorkomen door te helpen met het maken van een bewuste sportkeuze. 9
(Bron: http://www.sociaalverhaal.nl/361/nl/doelgroep-basisschoolkind-4-t-m-12-jaar)

Doel
Het hoofddoel van de Sporttest is: langere en actievere sportdeelname door basisscholieren in de leeftijd van 8-12 jaar (groep 4 t/m 8). Door op de basisschool leerlingen te begeleiden naar de juiste sportkeuze waarbij succesbeleving en plezier voorop staan, werkt Sporttest preventief mee aan een duurzame sportdeelname en hiermee wordt sportuitval op de middelbare school tegengaan. Onder sportdeelname wordt verstaan; lid van een sportvereniging of bezig met het behalen van een zwemdiploma.

Aanpak

  • Stap 1. Het bepalen van de doelgroep.
    Doormiddel van het afnemen van een eenvoudige enquête over de sportdeelname bij de groepen 4 t/m 8 wordt de doelgroep bepaald.
  • Stap 2. Maken van keuze en informeren van ouders
    Wanneer er een keuze is gemaakt in welke klas de sportkeuzetesten worden uitgevoerd zullen de ouders geïnformeerd worden.
  • Stap 3. Planning
    Samen met de scholen wordt er gekeken wanneer de testen plaats zullen vinden.
  • Stap 4. Uitvoering
    Er worden verschillende coördinatie testen bij de kinderen worden afgenomen.
  • Stap 5. Rapportage
    Als de testen zijn uitgevoerd wordt er een rapport samengesteld die de kinderen mee naar huis krijgen.
  • Stap 6. Kennismakingslessen tijdens de gymles
    Per sport categorie worden er twee kennismakingslessen in de gymlessen gegeven.
  • Stap 7. Naar de sportvereniging
    Na de sportkennismakingslessen tijdens de gymlessen kunnen de kinderen zich opgegeven voor kennismakingslessen bij sportverenigingen die op de sportmenukaart staan. 
  • Stap 8. Borging
    Na 3, 6 en 12 maanden wordt er gekeken hoe de sportdeelname is bij de kinderen waar de sportkeuzetesten zijn afgenomen.
  • Stap 9. Evaluatie
    Achteraf wordt er separaat en op passende wijze geëvalueerd met scholen, gemeentes en kinderen over de ervaringen met de interventie Sporttest.

Probleembeschrijving

Er is veel sportuitval bij kinderen vanaf de leeftijd 13-14 jaar. Dit blijkt uit de (geleidelijke) daling van leden van sportverenigingen per leeftijdscategorie, 76% lid 6-17 jaar en 26% lid 18-49 jaar. De reden om te stoppen met sport is vaak een te lage intrinsieke motivatie. Andere interesses winnen het van sport2. Volgens de SportersMonitor heeft 50% van de doelgroep 5-20 jarigen te weinig tijd of andere/leukere bezigheden te doen in plaats van sporten.

Kinderen kiezen vaak niet de juiste sport, dit blijkt al uit 1,2 miljoen voetballers in Nederland. Voor de meesten is voetbal waarschijnlijk niet ideale sport. Het is belangrijk om voordat uitval plaatsvindt op 13-14 jarige leeftijd de sport te hebben gekozen waar je voldoende succesbeleving en motivatie uithaalt. Meestal wordt de sportkeuze gemaakt in de leeftijdscategorie 4-8 jaar. Uit ‘Sportparticipatie’ NOC*NSF blijkt dat 76% van de kinderen van 6 t/m 11 jaar minstens 40 weken per jaar sport, kinderen van 12 t/m 17 jaar 62%, daarna loopt het nog verder terug naar 50%. Er vindt dus veel sportuitval plaats in deze leeftijdscategorie.

Doelgroepen

De uiteindelijke doelgroep voor de interventie Sporttest zijn basisschool leerlingen in de leeftijd van 8-12 jaar (groep 4-8). De interventie richt zich op deze leeftijdscategorie om juist daling in sportparticipatie op latere leeftijd (13-16 jaar) tegen te gaan. Op de middelbare school stoppen veel kinderen met sporten wegens te weinig intrinsieke motivatie en teveel afleiding van verschillende substituten. Ze krijgen andere interesses en verkiezen andere bezigheden boven sport. Sporttest probeert dit te voorkomen door te helpen met het maken van een bewuste sportkeuze. 9 (Bron: http://www.sociaalverhaal.nl/361/nl/doelgroep-basisschoolkind-4-t-m-12-jaar)

Intermediaire doelgroep

  • Leerkrachten primair onderwijs:
    Ieder kind is verplicht om naar school te gaan, dus het bereik is optimaal bij uitvoering tijdens gymlessen. De leerkracht en school zullen een belangrijke rol spelen in de communicatie, uitvoering en het creëren van draagvlak bij ouders en voor de interactie. Ook moet de leerkracht de opvolging in de gymlessen verzorgen (mits de school de opvolging in de gymlessen niet uitbesteedt aan Sporttest of een vereniging).
  • Trainers sportverenigingen:
    Om de drempels optimaal te verlagen krijgen de kinderen eerst proeflessen tijdens de reguliere gymlessen en worden ze vervolgens gestimuleerd mee te doen aan de sportkennismakingsactiviteiten.
    Sportverenigingen kunnen zich aanmelden voor de lokale sportmenukaart (een door ons ontwikkelt format wat de coördinerende partij kan invullen, m.b.t. kennismakingsaanbod bij verenigingen) en sportkennismakingslessen. Dit wordt gedaan in overleg met degene die zich bij de vereniging bezighoudt met ledenwerving of jeugdtrainingen. Wanneer kinderen een sportkeuzetest hebben gedaan, krijgen ze bij het sportadvies de sportmenukaart mee naar huis om te kijken waar ze de sport kunnen proberen die uit de sportkeuzetest is gekomen.
  • Ouders:
    Voor de praktische haalbaarheid en invulling (stimulans) van de juiste sportkeuze moeten ouders betrokken worden bij de sportadviezen. Ze scheppen voorwaarden voor kinderen om te kunnen sporten. Ze zijn eindbeslissers, betalen de materialen en vereniging en faciliteren het vervoer.
  • Gemeentes (beleidsmedewerker sport):
    In de meeste gevallen is de gemeente of een aan de gemeente gelieerd sportbedrijf de coördinator van de inzet van de interventie. Gemeentes kunnen met hun netwerk scholen de sportkeuzetest aanbieden, verenigingen verbinden om als opvolging proeflessen te geven en andere bestaande projecten te integreren.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Het hoofddoel van de interventie Sporttest is: langere en actievere sportdeelname door basisscholieren in de leeftijd van 8-12 jaar (groep 4 t/m 8). Door op de basisschool leerlingen te begeleiden naar de juiste sportkeuze waarbij succesbeleving en plezier voorop staan, werkt Sporttest preventief mee aan een duurzame sportdeelname en hiermee wordt sportuitval op de middelbare school tegengaan.

Subdoel

  • Het vergroten van de succes- en plezierbeleving van sportdeelname onder basisschoolleerlingen
    Door kinderen een sport te laten kiezen die bij ze past, en ze er dus beter in zijn, is het leuker om te doen en wordt de succesbeleving vergroot. Er wordt meer plezier beleefd aan het sporten waardoor kinderen langer en actiever zullen blijven sporten.
  • Het maken van een bewustere sportkeuze
    ‘Bestaande vriendschappen bepalen in grote mate de keuze van een sportclub of tak van sport en zijn een belangrijke stimulans om lid te worden’, aldus het Nicis Institute. Door een bewuste sportkeuze te maken, kunnen kinderen een sport gaan beoefenen waar de juiste fysieke en mentale eigenschappen voor hebben en er hierdoor beter in zijn. Door iets te doen waar je goed in bent, ervaar je meer succesbeleving en blijf je het langer en actiever doen. Hierdoor stijgt de intrinsieke motivatie en blijft de sportdeelname hoog. Het doel van Sporttest is het maken van een bewustere sportkeuze door kinderen en ouders.
  • Drempels verlagen voor kinderen om lid te worden van een sportvereniging
    Door een sportadvies, sportkennismakingslessen te organiseren in de gymles en bij de sportvereniging voor een laagdrempelige sportkennismaking. Kinderen weten niet op welke sport ze willen. Door deel te nemen aan sportkennismakingslessen, kan je kijken of je de sport leuk vindt en of je goed bent in de sport.
  • De kwaliteit van het beweegaanbod op scholen verbeteren
    Sportkennismakingslessen kunnen kinderen ook op school in gymlessen volgen. Alleen niet iedere school heeft leraren die een ALO achtergrond hebben en sport en spel lessen ook professioneel kunnen geven. Wij begeleiden de leerkrachten zodat ze de lessen zelfstandig kunnen geven. Ook is er de mogelijkheid de lessen over te nemen van de leraren. De voorkeur heeft het laten verzorgen van sportkennismakingslessen door trainers van sportverenigingen.
  • Een duidelijk overzicht creëren voor ouders en kinderen waar welke sport beoefend kan worden
    Eenvoudig en laagdrempelig maken van proeflessen bij verenigingen voor kinderen. Door sportmenukaarten samen te stellen en in combinatie met het sportadvies uit te delen, krijgen kinderen en ouders een beeld waar ze welke sport proberen of kunnen beoefenen. Ze krijgen een beter beeld van alle sporten in de omgeving en ze hoeven zelf niet op zoek te gaan naar de sportvereniging in de buurt. Dit is een drempel die weggenomen wordt om de juiste sport te kiezen en hier een proefles te nemen. Doel is om vanuit de gymles naar de sportvereniging te gaan.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

Stap 0 Week -8
Activiteit: Intake betrokken partijen eenmalig per klas
Uren:

  • Intake gesprek op locatie (4 x 1,5 uur): 6
  • Opvolging (4 x 2 uur): 8 

Stap 1 Week -6 

Activiteit: Het bepalen van de doelgroep

Uren:

  • Enquête samenstellen*: 2
  • Enquête interpreteren en schrijven rapportage**: 4
  • Enquête afnemen: 0.5 

Stap 2 Week -3
Activiteit: Maken van een keuze en het informeren van ouders

Uren:

  • Sportmenukaart samenstellen (incl. contact s.v.): 24
  • Ouders informeren – presentatie*: 3
  • Ouders informeren – brief*: 1
  • Ouders informeren versturen digitale brief: 0.5

Stap 3 Week -2 

Activiteit: Planning 

Uren:

  • Planning uitvoering testen*: 2
  • Informeren scholen – uren*: 2
  • Combinaties gemeentelijk beleid: 1

Stap 4 Week 0 + 1 

Activiteit: Uitvoering 

Uren:

  • Fysieke test*: 6
  • Mentale feitelijke waarneming*: 1
  • Materiaal*: 1
  • Ondersteuning leerkracht: 2

Stap 5 Week 3 

Activiteit: Rapportage 

Uren:

  • Fysieke rapportage*: 2
  • Mentale rapportage*: 2
  • Advies*: 3
  • Uitdelen advies**: 1

Stap 6 Week 4 

Activiteit: Kennismakingslessen tijdens de gymles

Uren:

  • optie 1
    – Kennismakingslessen lesvoorbereiding*: 6
    – Kennismakingslessen Sporttest uren*: 8
  • optie 2
    – Kennismakingslessen lesvoorbereiding*: 6
    – Kennismakingslessen uitvoering leerkracht: 8
  • optie 3
    – Kennismakingslessen vereniging 8 

Stap 7 Week 12
Activiteit: Naar de Sportvereniging
Uren:

  • Leerkracht promoten deelname sportkennismaking: 1
  • Inschrijfformulieren hard-copy (gemeente): ntb 

Stap 8 Week 0 t/m 14
Activiteit: Borging
Uren:

  • Nader te bepalen acties en kosten: ntb 

Stap 9 Week 15 + 16
Activiteit: Evaluatie
Uren:

  • Afnemen enquête leerkracht*: 1
  • Leerkracht invullen en afnemen enquête: 1
  • Interview uren: 1
  • Interpretatie gegevens: 3
  • Verslag gegevens: 4

Locaties en Uitvoering

  • Basisscholen:
    Op basisscholen is er een groot bereik van kinderen. De testen vinden tijdens de gymlessen plaats. Deze worden uitgevoerd door medewerkers van Sporttest (zie voor meer informatie locatie en uitvoerders). Basisschool is gedeeltelijk uitvoerend (uitdelen rapportages en geven van proeflessen) en faciliterend (gymles ter beschikking stellen voor Sporttest).
  • Sportverenigingen:
    Kennismakingslessen worden georganiseerd vanuit en door de verenigingen, wat de stap tot daadwerkelijk lid worden kleiner maakt. Dit helpt ons ons doel te bereiken.
  • Gemeentes:
    Gemeentes kunnen data vaststellen waar er testen gedaan worden. Iedereen kan zich hiervoor opgeven. Wel wordt dit uitgevoerd door medewerkers van Sporttest.
    De interventie wordt over het algemeen gecoördineerd en uitgevoerd door de gemeente of coördinerende instantie in een bepaald gebied.

Ondersteuning

De gemeente biedt Sporttest aan. Daarnaast neemt de gemeente ook de taak van coördinator op zich. De scholen worden hierbij facilitator en deels uitvoerder. De verenigingen zijn uitvoerder van een onderdeel. Tot slot gaat NBSS de sporttesten uitvoeren. Sporttest is een initiatief dat past bij het sportbeleid van veel gemeentes. We creëren duidelijkheid via onze handleiding, en in de uitvoering zijn we erg flexibel. Omdat we korte communicatielijnen hebben is er veel duidelijkheid over de gang van zaken.

De aanvraag gaat als volgt:

  • Stap 1. Het bepalen van de doelgroep
    Door middel van het afnemen van een laagdrempelige enquête wordt de sportdeelname in verschillende klassen (groep 4 tot en met 8) gemeten. Onder sportdeelname wordt verstaan; lid van een sportvereniging of bezig met het behalen van een zwemdiploma. De enquête wordt opgesteld en geïnterpreteerd door Nationaal Bureau Sport Stimulering en afgenomen door leerkrachten per klas. Dit om te kijken in welke klas de meeste winst te behalen valt.
  • Stap 2. Maken van een keuze en het informeren van ouders
    Na het afnemen van de enquêtes wordt er door NBSS gekeken in welke klassen de laagste sportdeelname is. Met deze leeftijdsgroep van alle deelnemende scholen gaan we aan de slag. De ouders worden geïnformeerd en op de hoogte gesteld van wat er gaat gebeuren tijdens de gymlessen. De school kan hierbij gebruik maken van het standaard communicatie format van Nationaal Bureau Sport Stimulering.
    In dit stadium worden de sportverenigingen in kaart gebracht om op te nemen in de sportmenukaart van de regio, die uitgedeeld wordt bij de rapportage (stap 5) en hun bijdrage te leveren aan de kennismakingslessen (stap 6 en 7).
  • Stap 3. Planning
    De sportkeuzetesten worden in overleg met de scholen uitgevoerd. Dit vindt plaats tijdens de gymlessen per klas, die hiervoor in de meeste gevallen iets verlengd worden (benodigd: twee keer een uur effectieve tijd).
    Wanneer er wordt aangehaakt bij gemeentelijke initiatieven is het van belang hierin een tijdsplanning in overleg met scholen en gemeente af te stemmen. Het complete stappenplan is te vinden in de handleiding.

Materialen

Voor de uitvoering hebben we de in de testprotocollen beschreven benodigde specifieke testmaterialen tot onze beschikking. Om de sportkeuzetesten uit te voeren hebben we onze eigen meetapparatuur met bijbehorende referentiewaardes per test is berekend hoe ‘goed’ een testresultaat is voor een bepaalde leeftijd en geslacht. De behaalde score ten opzichte leeftijdsgenoten kan laag, onder gemiddeld, gemiddeld, boven gemiddeld of hoog zijn. Tijdens de test werken we met standaard scoreformulieren waar de uitvoerders van de testen de behaalde testresultaten van de leerlingen op noteren.

Voor de werving van deelnemers zijn formats van informatieve mailingen naar alle partijen beschikbaar, waaronder gemeentes en scholen.

Voor de evaluatie van de interventie gebruiken we enquêtes die per doelgroep gespecialiseerd zijn. De leerkrachten krijgen een gespecificeerde enquête en de geteste leerlingen een enquête waaruit de inpact van de interventie blijkt. De antwoorden van de enquêtes worden samengevoegd waaruit een gemiddeld tevredenheidpercentage wordt berekend. Met gemeentes houden we interviews, waarin specifieke ontwikkel punten schriftelijk genoteerd worden.

Hieronder de benodigde materialen per stap.
Intake betrokken partijen: checklist en handleiding
Het bepalen van de doelgroep: standaard hard-copy af te nemen (digitale) versie van de enquête
Maken van keuze en informeren ouders: format sportmenukaart, standaard brief
Planning: –
Uitvoering: lesvoorbereiding spel, briefing leerkracht, materiaal en handleiding.
Rapportage: –
Kennismakingslessen tijdens gymles: lesvoorbereiding kennismakingslessen, format type sporten kennnismakingslessen in te vullen door verenigingen
Naar de sportvereniging: format hardcopy inschrijfformulieren (digitaal), (te printen) flyer
Borging: –
Evaluatie: standaard enquête leerkracht

Organisatie

Organisatie: Nationaal Bureau Sport Stimulering
Telefoon nummer organisatie: 035 3030030

Contactpersoon

Naam: Arjen Hop
Email: arjen.hop@nbss.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.