Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Sportkanjerclub

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

Sportkanjerclub voor sociaal verleden kinderen

De Sportkanjerclub is een fantastische plek voor kinderen die sociaal onhandig, verlegen, afhankelijk of (verbaal) agressief zijn. Vaak gaat deze onhandigheid samen met motorische achterstand. Voor deze sociaal verlegen kinderen is het niet altijd mogelijk om succesvol lid te zijn of te blijven van een sportvereniging. Dat is jammer, want onderdeel uitmaken van een vereniging kan juist voor deze kinderen erg zinvol zijn. (Esther Rutten, 2007)

De Sportkanjerclub is er ook voor kinderen die nog meer uit de sport willen halen. Zelfvertrouwen, assertiviteit, teamspirit en zelfstandigheid zijn vaardigheden die ontwikkeld kunnen worden.

Bewezen methodiek om verlegen kinderen te ondersteunen

De Sportkanjerclub werkt met materialen en activiteiten gebaseerd op twee beproefde methodes:

1: De sociaal-emotionele interventie sportkanjermethode. Uitgaande van de methodiek die ontwikkeld is door het instituut voor kanjertraining. Deze methode wordt veelvuldig in het onderwijs gebruikt en is erkend door het NJI.

2: De motorische interventie ‘Zorg voor beweging’ van van Gelder & Stroes, uitgaande van het observatiesysteem ‘de 4 –ssen’ of ‘ 4-skillstest’. Beschreven in de publicatie ‘Zorg voor beweging’ (van Gelder e.a. 2008 Esstede Heeswijk – Dinther)

Sportkanjerclub en het “Plesazere’ principe
In de Sportkanjerclub wordt gewerkt volgens het “Plesazere” principe:

Plezier, Samenspelen, Zelfstandig en Reflectie. Het sportaanbod is op maat waardoor iedere deelnemer kan meedoen en niemand “buitenspel” staat.

Een les heeft een vaste structuur. Er wordt begonnen met een Sportkanjer warming-up, gevolgd door een bewegingsrijke kern en afsluitend de Sportkanjer cooling-down. Per Sportkanjerclub kan de sportkern (kleur) verschillen. Er zijn Sportkanjerclubs die verschillende bewegingsactiviteiten (takken van sport) aanbieden, maar ook Sportkanjerclubs die zich specialiseren in één activiteit (judo, voetbal, gymnastiek etc.) Tijdens de warming-up en coolingdown worden Sportkanjerspelletjes gedaan die samenwerken, zelfvertrouwen en betrouwbaarheid stimuleren.

De Sportkanjerclubs zijn er in verschillende organisatievormen. Zo zijn er Sportkanjerclubs die samenwerken met een school en alleen toegankelijk zijn voor eigen leerlingen. Andere Sportkanjerclubs zijn opgezet in samenwerking met een sportvereniging. Veel van de Sportkanjerclubs zijn voor iedereen toegankelijk. In alle situaties is er sprake van een intensieve samenwerking waardoor er kansen zijn voor de samenwerkingspartners om ook de reguliere lessen of trainingen te versterken.

Er zijn meerdere uitvoeringsvormen mogelijk. Uitgangspunt is de basisvariant van de Sportkanjerclub, daarnaast is er de min en plus variant. Een en ander is afhankelijk van de wensen en mogelijkheden van de lokale initiatiefnemer en de doelgroepen waarop het initiatief is gericht.

Probleembeschrijving

Sporten, spelen en bewegen, kinderen doen het graag. De sportdeelname is in Nederland enorm hoog (88% bij 6-11 jarigen volgens RSO norm, Mulier 2012) en ook lidmaatschap van een sportvereniging scoort hoog (66%,SCP 2010). Wat dat betreft is er wellicht geen directe noodzaak om (meer) aandacht te besteden aan stimulering sportdeelname voor 4-12 jarigen.

De vraag is echter of ieder kind maximaal en optimaal kan genieten van het (georganiseerd) sportaanbod. In principe vindt 72% van de 4-12 jarigen speelplezier een belangrijk motief om te sporten (SCP 2010). De sportverenging, is niet altijd (kwalitatief) voldoende goed geëquipeerd om voor ieder kind een in alle facetten optimaal aanbod te bieden. Ondanks inspanning door de sportbonden om het aanbod voor kinderen aan te passen staat een grote groep kinderen “buitenspel”

Het is bekend dat minimaal 1 op de 6 kinderen een gedrags- of ontwikkelingsprobleem heeft (Mombarg, RuG 2010). Deze kinderen hebben het extra moeilijk in de sportvereniging. Ze vragen bijzondere aandacht die niet altijd gegeven kan worden door de sportvereniging en haar trainers/begeleiders. Deze kinderen vallen vaker en eerder uit, soms met een definitieve afkeer van sporten in verenigingsverband en mogelijk zelfs sport en bewegen in het algemeen. (Mombarg, RuG 2010)

Sportdeelname geeft kinderen in de leeftijd van 4-12 jaar extra gelegenheid om sociaal-emotionele competenties te ontwikkelen (‘De pedagogische waarde van de sportvereniging’,DSP groep, 2012). Extra (expliciete) aandacht op het ontwikkelen van dergelijke competenties zal het lerend effect nog groter maken (bron: ‘Werkboek kanjers inde sport’, Westeinde, Schutte, Weide, 2004). Tot het moment dat het opvoedkundig klimaat in de sport zich heeft versterkt zal er behoefte zijn om een vangnet (beter: trampoline) te creëren waardoor kinderen die (dreigen) uitvallen in de sport worden opgevangen.

Gebruikmakend van bekende cijfers gaat het om 360.000 kinderen (er zijn 1.500.000 kinderen in het primair onderwijs, 21-28% heeft volgens beroepskrachten een gedrags- of ontwikkelingsprobleem (bron: nji.nl). De verwachting is dat deze kinderen minder vaak lid zijn van een sportvereniging.

Vanuit de sportbonden en NOC*NSF is er beleid om een impuls te geven aan het opvoedkundig klimaat in de sport (project veilig sportklimaat). Dit is mede aanleiding om de Sportkanjerclub beschikbaar te maken en te houden voor sportverenigingen

“Een pedagogisch klimaat creëren klinkt natuurlijk ontzettend lastig, maar dat hoeft het helemaal niet te zijn. Spreek met elkaar af wat je als club wilt uitstralen en welke opvoedkundige waarden en boodschappen je wilt overbrengen.” (Duivesteijn , pedagogische waarde van de sportverenging 2012)

Doelgroepen

Kinderen in de leeftijd 4 tot 12 jaar met een gedrags- en/of ontwikkelingsprobleem of stoornis. De doelgroep is in te delen naar 3 subdoelgroepen.

Subdoelgroepen
Sportkanjerclub 1 (min):
Kinderen met een kleine achterstand (zitten over het algemeen in het reguliere onderwijs op school). Er is geen sprake van een geconstateerde gedrag- of ontwikkelingsstoornis maar er is wel achterstand (probleem) m.b.t. motorische en/of sociale vaardigheden

Sportkanjerclub 2 (basis):
Kinderen met een gedrag of ontwikkelingsstoornis. (zitten in het regulier onderwijs met een “rugzakje” of zitten in het speciaal onderwijs). Er is sprake van een geconstateerde (via commissie van indicatie) gedrag- of ontwikkelingsstoornis. Staan op grotere achterstand m.b.t. motorische en/of sociaal-emotionele ontwikkeling

Sportkanjerclub 3 (plus):
Kinderen met een forse gedrags- of ontwikkelingsstoornis. (zitten in het speciaal onderwijs of in een zorginstelling). Er is sprake van een forse geconstateerde (via commissie van indicatie) gedrags- of ontwikkelingsstoornis. Staan op zeer grote achterstand m.b.t. motorische en/of sociaal emotionele ontwikkeling

Intermediaire doelgroep

Sportkanjerclub 1 (min):
Leerkrachten in het reguliere onderwijs, intern begeleiders, sporttrainers, pedagogisch medewerkers, buurtsportcoaches

Sportkanjerclub 2 (basis)
Leerkrachten in het speciaal onderwijs, vakdocenten bewegingsonderwijs en/of MRT, sporttrainers, orthopedagogen, pedagogisch medewerkers.

Sportkanjerclub 3 (plus)
Zorgverleners, orthopedagogen, vakdocenten bewegingsonderwijs en/of MRT

Ouders
Iedere Sportkanjerclub streeft naar een actieve rol van de ouders, bij voorkeur bij de start, tussentijds en bij de afsluiting. Gedurende het gehele project zijn de ouders actief betrokken door de kinderen te ondersteunen bij het invullen van de evaluatiekaarten.

Doorverwijzen of zelf organiseren?
De rol van de sportvereniging, buurtsportcoach, (sport)BSO en de school is relevant. Zij zijn in staat te constateren wie “buitenspel” (doet niet actief mee of wordt actief of passief genegeerd) dreigt te raken en men kan dan doorverwijzen naar de Sportkanjerclub

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Kinderen met een gedrags- en/of ontwikkelingsprobleem, die moeite hebben om lid te zijn en/of te blijven van een sportvereniging, ontwikkelen hun sociale en motorische vaardigheden door deelname aan de Sportkanjerclub.

Subdoel

Sociaal-emotioneel
Kinderen hebben na deelname aan de Sportkanjerclub tijdens sport,spel en beweegactiviteiten;

  1. meer plezier en/of
  2. meer bereidheid tot samenspelen en samenwerken en/of
  3. meer zelfstandigheid (zelfregulerend vermogen) en/of
  4. meer vaardigheid om te reflecteren op het eigen gedrag en dat van anderen.

Deze subdoelen worden gerealiseerd en gemeten door gebruik te maken van de PleSaZeRe methode (zie 2A en zie bijlage, handleiding 2)

Motorisch
Kinderen hebben na deelname aan de Sportkanjerclub tijdens sport, spel en bewegen meer vaardigheid binnen de 4 vaardigheidslijnen;

  1. Stilstaan
  2. Springen-Kracht
  3. Springen-Coördinatie
  4. Stuiten

Deze subdoelen worden gemeten door gebruik te maken van de 4-ssen test van Van Gelder.

Nevendoelstellingen

1: Implementatie doelstelling van stichting Sportkanjers
Het streven is om de 360.000 kinderen in Nederland die sociaal en/of motorisch minder vaardig zijn en daardoor mogelijk buiten de groep staan, via specifieke begeleiding en activiteiten, passend sportaanbod te bieden. Passend is als kinderen zonder belemmeringen kunnen sporten, spelen en/of bewegen doordat alle randvoorwaarden zoals aanbod, begeleiding en verenigingsbeleid dusdanig zijn ingevuld dat ieder kind centraal staat.

2: Doelstellingen voor intermediaire organisaties
De Sportkanjerclub draagt bij aan het versterken van het opvoedkundig (sport)klimaat bij de lokale samenwerkingspartners van de Sportkanjerclub.
In sportverenigingen worden de reguliere sporttrainingen aangevuld met de sportkanjer werkwijze.
In het onderwijs worden de reguliere gymnastieklessen ingezet om extra aandacht te geven aan het stimuleren van de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen.
Binnen kinderopvangorganisaties heeft een Sportkanjerclub invloed op de wijze waarop sport, spel en bewegen wordt aangeboden binnen andere BSO-locaties.

3: Doelstelling aansluiting bestaand sportaanbod
Door deelname aan de Sportkanjerclub verminderen sociaal-emotionele en/of motorische achterstanden waardoor makkelijker kan worden aangesloten op regulier (bestaand) sportaanbod.

4: Doelstelling nieuw sportaanbod
Het aanbieden van de Sportkanjerclub als duurzaam sportaanbod voor kinderen die niet kunnen of willen doorstromen naar regulier sportaanbod

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

Een cyclus bestaat uit minimaal 15 lessen. Bij voorkeur volgt een deelnemer 25-40 lessen, hierdoor kan een deelnemer een sportseizoen actief zijn in de Sportkanjerclub. Iedere les duurt 1,5 uur (inclusief voorbereiding/afsluiting). Per setting kan dit verschillen. De lessen worden gemoduleerd naar de lokale wensen en mogelijkheden.

Geadviseerd wordt om de volgende omvang te kiezen

Sportkanjerclub 1 (min):

Minimale omvang 15 lessen (ongeveer 3 maanden) 1x per week

Sportkanjerclub 2 (basis):

25-40 lessen (6 tot 9 maanden) 1x per week

Sportkanjerclub 3 (plus):

40 of meer lessen (9 tot 12 maanden, schooljaar of sportseizoen) 1 a 2x week

Locaties en Uitvoering

De Sportkanjerclub wordt georganiseerd dicht bij (letterlijk) de doelgroep. Een wijkgerichte aanpak resulteert in sportdeelname dicht bij huis. Bruikbare locaties zijn, de sportvereniging, de school, de BSO of een particuliere of openbare accommodatie.

Specifieke wensen ten behoeve van de accommodatie zijn, een binnenruimte (gymzaal of speellokaal), buitenruimte (veldje of pleintje) en verblijfsruimte (kantine of klaslokaal).

De voorkeur geniet om als Sportkanjerclub onderdeel te zijn van een grotere organisatie (organisatorische integratie)met specifieke mogelijkheden in accommodatie, organisatie en begeleiding.

Bij de Sportkanjerclub varianten basis en plus heeft het de voorkeur om gebruik te maken van een goed geoutilleerde accommodatie waardoor het mogelijk is om door gebruik van materialen, toestellen en afmetingen te differentiëren in het lesaanbod wat noodzakelijk is om activiteiten op, voor iedere deelnemer gewenst, niveau aan te bieden.

De samenwerking kan per Sportkanjerclub variant verschillen. De gewenste partijen per variant zijn als volgt.

Sportkanjerclub 1 (min):
Binnen deze variant zijn basisscholen (brede scholen), buitenschoolse opvang, buurtsportcoaches en sportverenigingen betrokken. Één van de organisaties is initiatiefnemer en organiseert de Sportkanjerclub. De andere organisaties ondersteunen het initiatief.

Sportkanjerclub 2 (basis):
Binnen deze variant wordt naast de partijen bij de eerste variant ook samengewerkt met het speciaal onderwijs, intern begeleiders, MRT-ers, orthopedagogen en jeugdcoördinatoren.

Sportkanjerclub 3 (plus):
Binnen deze variant wordt ook samengewerkt met zorgverleners en vakdocenten

Inhoud samenwerking
Start
Samenwerking van onderwijs, GGD, buurtsportcoaches, sportverenigingen en buitenschoolse opvang maakt het mogelijk om te oriënteren op de vraag van de doelgroep(behoeftebepaling bij ouders en indien mogelijk kinderen). Met de samenwerkingpartners wordt de vorm en inhoud van de Sportkanjerclub bepaald (doelgroep en variant)

De samenwerkingspartners organiseren de werving van deelnemers.

Uitvoering

De lokale initiatiefnemer is verantwoordelijk voor de uitvoering. Hij stemt inhoud af met de samenwerkingspartners.

Aansluiting
Om aansluiting te realiseren met bestaand sportaanbod wordt samengewerkt met lokale sportaanbieders.

Evaluatie
De lokale initiatiefnemer is verantwoordelijk voor evaluatie van de lessenreeks. Hij stemt (onder voorwaarden) resultaten af met de samenwerkingspartners.

Ondersteuning

De Sportkanjerclub is ontwikkeld door stichting Sportkanjers. Om een Sportkanjerclub te kunnen starten is afstemming met de stichting Sportkanjers noodzakelijk. Afhankelijk van de situatie (ervaring, kennis) wordt bepaald aan welke voorwaarden (nog) moet worden voldaan alvorens een Sportkanjerclub te kunnen starten.

Expertise
De stichting Sportkanjers stelt een deel van haar expertise gratis ter beschikking, zoals het delen van ervaringen, benoemen kritische succes- en faalfactoren en inzage in het basismateriaal. Lokale initiatiefnemers worden in staat gesteld om de specifieke kennis en expertise eigen te maken en kunnen zelfstandig een Sportkanjerclub ontwikkelen en exploiteren.

Diensten stichting Sportkanjers
Scholing van sportkanjerdocenten en het aanleveren van materialen wordt tegen een vergoeding door de stichting Sportkanjers georganiseerd. De dienstverlening is afhankelijk van de gewenste Sportkanjerclub (min, basis of plus variant) en de ervaring en deskundigheid van het kader.

Scholing
De scholing bestaat uit 4,6 of 8 bijeenkomsten van 2,5 uur (afhankelijk van de variant). De deelnemers worden geïnstrueerd in het toepassen van de PleSaZeRe methodiek en het gebruik van de instrumenten van de Sportkanjerclub. (zie 3C, 4B en 4C)

Materialen
De lokale initiatiefnemer kan de standaardmaterialen (Leskaarten, posters diploma’s etc.) bij de stichting Sportkanjers kopen.

Coaching en helpdesk
De stichting Sportkanjers ondersteunt de lokale uitvoerders van de sportkanjerclub met coaching en advies. Men kan gebruik maken van de helpdesk. De stichting Sportkanjers stelt continu nieuwe materialen en inzichten ter beschikking.

Materialen

Deelnemersmateriaal
Klappertje met werkbladen, per training ontvangt de deelnemer een werkblad op A5 formaat. Op het werkblad wordt met een klein stukje tekst het kernthema van de training nog eens toegelicht. Er wordt een vraag gesteld die de deelnemer bij voorkeur met zijn ouders of voogd beantwoord. Op de achterzijde kan de deelnemer aangeven door middel van het aankruizen hoe hij de training heeft ervaren, welk gedrag hij overwegend heeft vertoond.

Werkboek voor spelers, voor trainingen in de sportverenging, is een klappertje op A5 formaat beschikbaar. De deelnemer vult na iedere training (of tijdens de training) een vraag in. De opzet is meer gelieerd aan het verenigingsleven.

Diploma, iedere deelnemer ontvangt een diploma op A4 formaat na afloop va de lessenreeks.

Sportkanjertrainersmateriaal
Handleiding docenten, op A5 formaat is een handleiding beschikbaar met toelichting op alle trainingen. De basisvariant gaat uit van een flexibel lesplan. De structuur van de lessen is vastgesteld. Per les wordt de introductie (warming-up) en de evaluatie (cooling-down) precies omschreven. De kern van de training kan door de docent worden bepaald. Zal ook afhangen van de setting van de Sportkanjerclub (vindt het plaats bij een sportvereniging of is het tak van sport onafhankelijk)

Werkboek ”kanjers in de sport”, voor trainers binnen de sportverenging is een boekje op A4 formaat beschikbaar met tips en trucs hoe je met gedrag van kinderen om kunt gaan.

Boekje “99 kanjerspelletjes”, handzaam boekje op A5 formaat met korte spelletjes die leuk zijn om te doen en waarbinnen het mogelijk is om aandacht te geven aan gedrag en sociale vaardigheid.

Factsheets methodiek, Er zijn tal van factsheets beschikbaar over allerlei onderwerpen met betrekking tot (probleem)gedrag, sociaal-emotionele ontwikkeling, creatief spelontwerp etc.

Hand-outs van de scholing, de deelnemers aan de scholing ontvangen tijdens de scholing hand-outs van de bijeenkomsten. Daarnaast ontvangen de deelnemers een compacte uitleg over de PleSaZeRe methodiek.

Organisatie

Organisatie: Stichting sportkanjers
Telefoon nummer organisatie: 0653673208

Contactpersoon

Naam: Wim van't Westeinde
Mobiel nummer: 0653673208
Email: wim@sportkanjers.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.