Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Sport in de wijk

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

Sport in de Wijk

Sport in de Wijk is een interventie voor (leden van) jeugdgroepen van 14-23 jaar, die niet of nauwelijks sporten/bewegen, geen lid (meer) zijn van een sportvereniging, of (zoekende) jongeren die begeleid dienen te worden richting een zinvolle/sportieve vrijetijdsbesteding.

Sport in de Wijk biedt hen wekelijks structureel een laagdrempelig sport-/beweegaanbod in de wijk aan. Tijdens de hele les wordt (indirect) aandacht besteed aan de sociale binding bij de deelnemers in de vorm van saamhorigheidsgevoel, intensief contact, vertrouwen opbouwen, gedeelde normen en waarden en participatie.

Deelnemers Sport in de Wijk:

– bouwen een vertrouwensband op met de verschillende betrokken partijen.

– oefenen in veilige omgeving oefenen met het nemen van verantwoordelijkheid.

– hebben een ontmoetingsplek en ontvangen ondersteuning in de sociale-, emotionele- en identiteitsontwikkeling (normen en waarden).

– worden gestimuleerd richting een lidmaatschap bij een vereniging (maatschappelijke binding).

Integrale samenwerking tussen de Buurtsportcoach, zorg-, welzijnswerk en scholen van belang om de doelgroep te bereiken en hen laagdrempelig de kans te bieden tot een structurele deelname. Sporttrainers worden betrokken om de doorstroom van deelnemers te stimuleren en zo een structurele sociale binding met de maatschappij te realiseren.

Sport in de Wijk vindt wekelijks plaats op een centrale locatie in de wijk (gymzaal). Een laagdrempelig aanbod gedurende 42 weken van 2 uur per les. Centraal in de methodiek staat het vraaggerichte aanbod, zo divers als de doelgroep dat zelf wenst. De Buursportcoach inventariseert wekelijks bij de deelnemers wat hun interesses/behoeften zijn op het gebied van sport/bewegen en adviseert in de mogelijkheden. In contact met verenigingen worden Sporttrainers van uitgenodigd om (naar de wens van de deelnemers) een nieuwe sport uit te proberen. Door proeftrainingen kunnen zij de sport ook op de verenigingen uitproberen en wordt een stap gemaakt richting een lidmaatschap bij een vereniging.

Begeleiding wordt door de Buurtsportcoach* structureel opgepakt. Dit is iemand die affiniteit met de doelgroep heeft, liefst in dezelfde wijk woont als de deelnemers, zich in hen kan verplaatsen en een voorbeeldfunctie vervult. De Buurtsportcoach staat in de groep in plaats van boven de groep, maar wel met behoud van een bepaalde vorm van gezag en wederzijds respect. De Buurtsportcoach verzorgt niet zozeer zelf de activiteiten, maar begeleidt de deelnemers in het zelf realiseren van activiteiten naar hun wens. Een belangrijk leeraspect richting maatschappelijke participatie en sociale binding.

*De rol van Buurtsportcoach kan ook worden opgepakt voor een jongerenwerker, vakkracht of iemand anders die voldoet aan de competenties zoals beschreven in deze interventie.

Probleembeschrijving

Aard/ernst van het probleem

Meer dan 600.000 jongeren in Nederland hebben te maken met gedragsproblemen. Hun gedrag kan ook problemen opleveren in de buurt. Goed georganiseerde en begeleide sportactiviteiten hebben een gunstig effect op deze jongeren, zo blijkt uit onderzoek van onder meer het Verwey-Jonker instituut en Mulier Instituut. De coach of begeleider speelt hierbij een belangrijke rol (CCV, 2014).

Uit verschillende onderzoeken naar sport en maatschappelijke effecten blijkt dat sport en sociale cohesie op verschillende manieren verbonden zijn: sport is een alternatieve tijdsbesteding voor jongeren die overlast veroorzaken; sport vergroot het zelfvertrouwen, de zelfredzaamheid en de sociale vaardigheden van jongeren (met gedragsproblemen); sport geeft gelegenheid tot participatie en betrokkenheid van alle buurtbewoners (CCV, 2014).

Uit een landelijke inventarisatie van problematische jeugdgroepen blijkt dat Nederland 1760 problematische jeugdgroepen telt (Völlmer, 2010). Leden van deze jeugdgroepen kunnen omschreven worden als risicojongeren. Risicofactoren die op hen van invloed zijn kunnen voortkomen uit kenmerken in het kind zelf, uit de omgeving en/of uit culturele achtergrond, zoals het hebben van verschillende waarden en normen (Nicis, 2009). De omgevingsfactor van sociale binding is waar deze interventie zich op focust.

Oplossing

Sport in de Wijk biedt risicojongeren een alternatieve vrijetijdsbesteding in de vorm van een begeleide activiteit, waar sport en sociale cohesie centraal staan.

Doelgroepen

Sport in de Wijk is een interventie voor (leden van) jeugdgroepen van 14-23 jaar, die niet of nauwelijks sporten/bewegen, geen lid (meer) zijn van een sportvereniging, of (zoekende) jongeren die begeleid dienen te worden richting een zinvolle/sportieve vrijetijdsbesteding.

Intermediaire doelgroep

De intermediaire doelgroepen zijn:

  • De Buurtsportcoach in de wijk coördineert Sport in de Wijk, verzorgt wekelijks de uitvoering, onderhoudt contact met de doelgroep en vormt de spin in het web in de samenwerking tussen betrokken verenigingen, jongerenwerkers en (gym)docenten van scholen.

  • Sporttrainers van de verenigingen verzorgen op verzoek van de Buurtsportcoach en de deelnemers specifieke sportlessen wanneer hier vraag naar is vanuit de doelgroep.

  • De (ambulant) jongerenwerker van het welzijnswerk in de wijk zorgt voor toeleiding van de doelgroep naar de Sport in de Wijk activiteiten. In contact met de Buurtsportcoach worden belangrijke signalen en actiepunten besproken, met name in relatie tot vragen/behoeften van de doelgroep en jongerenparticipatie(projecten).

  • (Gym)docenten stimuleren alle leerlingen, specifiek de doelgroep die dit het hardst nodig heeft, tot deelname aan Sport in de Wijk. Voor de Sport in de Wijk activiteit stelt een centraal in de wijk gelegen school (in overleg met accommodatiebeheer) de gymzaal in de avonduren beschikbaar.

  • Overige sleutelfiguren in de wijk: zoals de reclassering en de Wijkagent zorgen voor toeleiding naar de activiteiten. Dit doen zij zelf of via de jongerenwerker en Buurtsportcoach waar een betere vertrouwensband mee bestaat.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

De doelgroep komt wekelijks structureel in beweging door een structureel, laagdrempelig sport-/beweegaanbod in de wijk.

Subdoel

Subdoelen zijn:

  • De doelgroep ervaart meer sociale binding door deelname aan de activiteit, sociaal ongewenst gedrag wordt voorkomen of terug gedrongen.

  • De doelgroep bouwt een vertrouwensband op met de verschillende betrokken partijen (Buurtsportcoach, Sporttrainer, jongerenwerker en (gym)docent).

  • De doelgroep kan in veilige omgeving oefenen met het nemen van verantwoordelijkheid.

  • De doelgroep heeft een ontmoetingsplek en krijgt door deelname ondersteuning bij de sociale-, emotionele- en identiteitsontwikkeling (normen en waarden).

  • De doelgroep wordt gestimuleerd richting een lidmaatschap bij een vereniging (maatschappelijke binding).

  • De doelgroep ervaart een verbetering in de gezondheid en bevordering van participatie.

Bijvangst is:

  • Het gevoel van veiligheid en tolerantie in de wijk neemt toe.

  • Positieve gedragsbeïnvloeding van de doelgroep.

  • Positief toekomstperspectief door rolmodel.

  • Vroeg signalering van bijvoorbeeld radicalisering.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

Stap 1: Voorbereiding door de Buurtsportcoach (1-3 maanden)

  • Sociale kaart maken van de buurt/wijk.

  • Betrekken en afstemmen met gemeente, zorg en welzijnspartijen en onderwijs en sleutelfiguren in de wijk.

  • Plan van aanpak ontwikkelen: activiteiten, rollen en taken.

  • Werven jongeren: vrije inloop, mond-op-mond reclame, promotie Buurtsportcoach en andere sleutelfiguren in de wijk, verwijzing via welzijnsorganisaties en scholen.

  • Naast het bewegen de sociale cohesie als belangrijke verbindende factor gebruiken.

  • Huren accommodaties (op een centrale plek in de wijk, vaak een lokale gymzaal van een school) en materialen.

Stap 2: Uitvoering door de Buurtsportcoach (een schooljaar, 42 weken per jaar)

  • Twee uur per les, één of twee dagen per week.

  • Ontvangen van de jongeren.

  • Uitvragen van de jongeren per week in wensen en behoeften.

  • Verschillende manieren om de sociale cohesie te bevorderen actief toepassen.

  • Opstellen en uitvoeren van diverse spellen.

  • Uitnodigen van Sporttrainers voor een specifieke les.

  • Samen met Sporttrainers aansturen op proeflessen en lidmaatschap bij een vereniging.

  • Monitoren op sfeer en samenwerking.

  • Afsluiten na vertrek van de jongeren.

  • Onderhouden contacten met relevante partners in de wijk.

Stap 3: Evaluatie door de Buurtsportcoach (1 maand)

  • Wekelijks bijhouden van presentie.

  • Gezien de aard van de jongeren is het moeilijk om hen te bevragen met enquêtes. Wel kan uit gesprekken opgemaakt worden wat zij wel en niet hebben gewaardeerd tijdens de les.

  • Eindverslag maken van het jaar en opstart maken voor het volgende jaar.

  • Verbinding behouden met gemeente, zorg en welzijnspartijen en onderwijs en sleutelfiguren in de wijk.

De aanlooptijd tot Sport in de Wijk is afhankelijk van de lokale situatie, de betrokken partners en financieringsmogelijkheden. Een samenwerking met jongerenwerkers en (gym)docenten is belangrijk omdat zij direct contact met doelgroep hebben en veelal weten hoe zij hen kunnen bereiken. Vervolgens is het een kwestie van de beschikbaarheid van de Buurtsportcoach, een zaal huren en de doelgroep direct aanspreken en uitnodigen. Wanneer sprake is van voor elkaar nog onbekende samenwerkingspartners of wanneer er nog geen contact is met de doelgroep, dan neemt dit traject meer tijd in beslag.

Locaties en Uitvoering

De interventie kan worden uitgevoerd door organisaties die:

  • Professionele sportdocenten in dienst hebben of hiermee in contact staan;

  • In contact staan met een Buurtsportcoach*;

  • Affiniteit hebben met de doelgroep;

  • Samenwerkingspartners hebben op het gebied van cultuur/zorg/welzijn/onderwijs om deelnemers te kunnen werven.

*De rol van Buurtsportcoach kan ook worden opgepakt voor een jongerenwerker, vakkracht of iemand anders die voldoet aan de competenties zoals beschreven in deze interventie.

Ondersteuning

Door middel van een secuur uitgewerkt handboek is Sport in de Wijk te implementeren in iedere gemeente die zich kan vinden in de methode en die voldoet aan de randvoorwaarden. Draagvlak wordt gecreëerd door samen met de Sporttrainer van de vereniging, de gemeente en het welzijnswerk het plan van aanpak op te stellen. Op gemeentelijk niveau wordt draagvlak gecreëerd door de aansluiting op lokaal beleid.

Daarnaast kan een dagdeel worden meegekeken tijdens de uitvoering van de interventie. Ook is het mogelijk om periodiek contact te blijven houden met de interventie-eigenaar (advies/coaching) om ervaringen uit te wisselen.

Materialen

Voor de uitvoering, werving en evaluatie van interventies is een handboek beschikbaar.

In het startpakket zitten daarnaast onder andere een map (met formulieren rond deelnemer registratie, wensen van de doelgroep en evaluatieformulieren van observaties), posters en flyers.

Optioneel:

Materiaal verhuur: huren van divers sport- en spelmateriaal

Organisatie

Organisatie: Sportief Advies
Telefoon nummer organisatie: 015-2411151

Contactpersoon

Naam: Erik Duin
Email: e.duin@sportiefadvies.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.