Sluiten

Sport en SDG's: gezondheid en onderwijs (3)

Artikel

Publicatiedatum 21 december 2020

Veel gemeenten dragen op hun eigen manier bij aan de Sustainable Development Goals, zoals minder armoede en meer gezondheid. Door sport en bewegen in te zetten, kun je als gemeente direct en indirect bijdragen aan deze doelen, óók op lokaal niveau. In dit artikel zoomen we in op sport en gezondheid en onderwijs voor iedereen.

De SGD’s uit dit artikel

Sport kan bijdragen aan een goede gezondheid en welzijn voor iedereen en aan kwaliteitsonderwijs. Maar we laten in dit artikel ook zien hoe een beweegvriendelijke omgeving kan zorgen voor de verduurzaming van steden, CO2-reductie en meer biodiversiteit.

De overige SGD’s

Een goede gezondheid voor iedereen (SDG 3)

Het ene ontwikkelingsdoel kan niet gezien worden zonder het andere doel. Een goede gezondheid is daar een voorbeeld van. De gezondheidsnota 2020-2024 legt veel prioriteit bij een gezonde leefstijl. Sport en bewegen hebben hierin een belangrijk aandeel. Om zowel mentaal als fysiek gezond te blijven, hebben we allemaal beweging nodig.

Volgens de beweegrichtlijn van de Gezondheidsraad moeten volwassenen per week minstens tweeënhalf uur matig intensief bewegen en twee keer spier- en botversterkende activiteiten uitvoeren. Daarbij is meer bewegen beter.

Investeren in sport en bewegent loont

Het inzetten van sport en bewegen is – vanwege de grote gezondheidseffecten en het relatief goedkope karakter – een effectieve beleidsstrategie voor gemeenten, voor preventie en behandeling van chronische ziekten. Lichaamsbeweging heeft een positieve invloed op iemands gezondheid én vermindert de kans op chronische ziekten. Deze positieve effecten kunnen worden weergeven in het Human Capital Model.

Deze effecten op de gezondheid kun je vertalen in maatschappelijke opbrengsten, zoals besparing van zorgkosten, toename van levenskwaliteit en levensverwachting. Via het SROI-dashboard kunnen gemeenten zien wat de maatschappelijke opbrengsten zijn van de investeringen in sport en bewegen.

Belemmeringen om te sporten en bewegen

Gemiddeld ervaart 27 procent van de volwassenen belemmeringen om te sporten vanwege de gezondheid. Hoe lager de ses-groep, hoe meer belemmeringen zij ervaren. Dat zie je in deze factsheet. Dat mensen met een lage ses een mindere gezondheid ervaren hangt samen met een ongezondere leefstijl, minder gunstige woon- en werkomstandigheden en een hogere werkloosheid.

Het RIVM onderzocht voor verschillende doelgroepen waarom zij minder bewegen. Bij mensen met een lage sociaaleconomische status spelen verschillende belemmeringen een rol.

  • Het blijkt onder andere dat zij behoefte hebben aan een laagdrempelig en goedkoop sportaanbod.
  • Daarnaast willen zij niet direct ergens aan vast zitten en is een integrale aanpak vanuit verschillende domeinen aan te raden.
  • Daarbij is de onbekendheid en gebrek aan ervaring met de sport(verenigings)cultuur een belemmering.

Daarnaast blijven mensen met een migratieachtergrond achter in sportdeelname. Zij ervaren drempels door andere culturele normen en waarden en zijn vaak niet bekend met de voordelen en het beschikbare aanbod van sport en bewegen. Andere groepen die minder sporten en bewegen zijn mensen met een verstandelijke en lichamelijke beperking, een chronische ziekte en ouderen.

Door belemmeringen weg te nemen en in te spelen op hun motieven om te sporten, kun je als gemeente deze groepen aanzetten tot meer sport en bewegen. Hiermee kun je een belangrijke stap zetten om lokale gezondheidsverschillen te verkleinen.

Sportbeleid aanpassen aan levensfase

Om een goede gezondheid voor iedereen te waarborgen is het belangrijk dat je jouw lokale sportbeleid aanpast per levensfase. Iedere fase in het leven kent andere knelpunten en belemmeringen om te sporten en bewegen. Wanneer je hier met het gemeentelijk beleid en aanbod op inspeelt, kun je de knelpunten beperken per doelgroep en iedereens gezondheid bevorderen.

Om een gezonde leefstijl al van jongs af aan bij kinderen onder de aandacht te brengen, bestaat bijvoorbeeld het programma De Gezonde School. Het doel is dat een gezonde leefstijl dagelijkse praktijk wordt op alle scholen van Nederland.

Kwalitatief onderwijs voor iedereen (SDG 4)

Er zijn aanwijzingen dat sport en bewegen een positieve invloed hebben op gezondheid en leerprestaties van kinderen. Zo kunnen sport en bewegen zorgen voor een betere hersenstructuur bij kinderen en een beter concentratievermogen blijkt uit dit artikel.

Lichamelijke opvoeding, lichaamsbeweging en spel kunnen kinderen en jongeren motiveren naar school te gaan en deel te nemen aan formeel en informeel onderwijs. Het blijkt namelijk dat gebrek aan betrokkenheid een risicofactor is voor vroegtijdige schoolverlating. Daarbij gaat het zowel om de betrokkenheid van leerlingen als die van hun ouders. Een sportinterventie die aansluit op de belevingswereld van de kinderen kan het vroegtijdig schoolverlaten beperken. Maar het is ook van belang om de ouders er vroegtijdig bij te betrekken (Elfring, van Deelen & Steenbergen, 2012).

Het is dus de moeite waard om als gemeente de handen ineen te slaan met lokale scholen, om samen in te zetten op een actieve en vitale jeugd.

Leven in een groene en gezonde beweegomgeving (SDG 3,9,11,13 en 15)

Een beweegvriendelijke omgeving kan bijdragen aan verschillende van de duurzame  ontwikkelingsdoelen. En ook hier kunnen sport en bewegen lokaal weer een grote bijdrage leveren.

Als eerste kun je als gemeente de openbare ruimte aantrekkelijk, veilig en beweegvriendelijk inrichten. Daarmee draag je eraan bij dat zo veel mogelijk mensen gaan bewegen. En  dat draagt dan weer bij aan die goede gezondheid en welzijn! De Omgevingswet zet in op een integrale benadering van de gezonde fysieke leefomgeving. Gezondheid krijgt in het ruimtelijke domein meer prioriteit bij het formuleren van ambities, de omgevingsvisie en omgevingsplannen.

Dus alle reden om ook in jouw gemeente meer aandacht te hebben voor een beweegvriendelijke omgeving, waar gezondheidsbevorderende activiteiten worden gerealiseerd. Op Allesoversport vind je veel informatie vinden over het beweegvriendelijk inrichten van straten, plinten, pleinen, goede fiets- en wandelverbindingen, veilige oversteekplekken, verlichting, groene ruimte voor bewegen, sport- en speelruimte, goed bereikbare en veilige recreatieve voorzieningen.

Biodiversiteit

Een groene omgeving heeft een positief effect op de fysieke en mentale gezondheid van bewoners. Het beweegvriendelijker maken van een omgeving kan ertoe leiden dat groenstructuren makkelijker bereikbaar zijn en dit draagt bij aan SDG 14 (het bevorderen van biodiversiteit op het land). Een goed voorbeeld hiervan is het ‘Groene Metropool’ van  Staatsbosbeheer. Hun streven is om een groen lint te creëren tussen stad, land, natuur- en recreatiegebieden, zodat groen altijd in de buurt is. Bloemrijke wegbermen en natuurvriendelijke oevers kunnen bijdragen aan het verhogen van de biodiversiteit in de stad.

Lees ook de overige artikelen uit het vierluik:

Meer informatie over de Sustainable Development Goals:

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.