Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Sociale kwetsbaarheid tegengaan bij ouderen: zeven bewezen aanpakken uit de praktijk

Interventies

De gemeente maakt mensen en middelen vrij om sociale kwetsbaarheid bij ouderen aan te pakken. Jij wilt daar graag sport voor inzetten, maar hoe doe je dat? Met welke partijen moet je dan samenwerken? Hoe hebben anderen dat wellicht al elders gedaan? Je hoeft niet zelf het wiel opnieuw uit te vinden. Oriënteer je op bestaande interventies die zich al in de praktijk bewezen hebben en waar je met creativiteit en lokale inbreng mee aan de slag kunt.

Dit is het tweede artikel in de drieluik over sociale kwetsbaarheid bij ouderen. In dit artikel lichten we een aantal bewezen aanpakken toe. In het eerste artikel lees je meer over achtergronden en verwijzingen. In het derde artikel komen een aantal professionals aan het woord die de link tussen bewegen en sociale kwetsbaarheid al in de praktijk brengen.

Zet in op een reeds bewezen aanpak:

  • Deze zeven voorbeelden zijn allen specifiek gericht op ouderen en hun sociale kwetsbaarheid.
  • Ze bieden vaak goed doordachte strategieën om kwetsbare ouderen te bereiken, motiveren en betrekken.
  • Ze kunnen ingezet en uitgevoerd worden door verschillende partijen: beleidsmedewerkers, buurtsportcoaches, sportconsulenten, combinatiefunctionarissen, enzovoorts.
  • Ze helpen partijen goed samenwerken in een integrale aanpak.
  • Ze hebben goede methoden voor monitoring & evaluatie: hiermee kun je impact meten en verantwoording afleggen.
  • Ze zijn beoordeeld door onafhankelijke professionals uit de praktijk.
  • Ze staan goed op papier en worden verzorgd door organisaties die op verschillende locaties in het land ondersteuning kunnen bieden.

Sociaal Vitaal

  • Gericht op zelfstandig wonende oudere, vaak laag inkomen/opleidingsniveau
  • Screening d.m.v. fitheidstest en vragenlijsten
  • Vier pijlers:
    • Veelzijdig beweegprogramma
    • Weerbaarheidstraining
    • Sociale vaardigheidstraining
    • Voorlichting over gezonde leefstijl en sociale thema’s
  • Totale duur: 38 maanden (voorbereiding, uitvoering, nazorg)
  • Eerste aanwijzingen voor effectiviteit

Sociaal Vitaal richt zich op ouderen in de leeftijd van 60-85 jaar die onvoldoende lichamelijk actief zijn, eenzaam zijn en weinig veerkracht hebben om te kunnen omgaan met veroudering. Om dit te realiseren ligt de nadruk op (1) het bevorderen van de fysieke conditie van ouderen, (2) op het ontwikkelen van veerkracht om de gevolgen van veroudering te kunnen opvangen en (3) op het kunnen beschikken van sociale vaardigheden om sociale contacten te kunnen leggen. De verschillende pijlers van Sociaal Vitaal zijn met elkaar geïntegreerd. De docenten die de beweeglessen en trainingen geven zijn speciaal voor dit programma opgeleid.

Elke Stap Telt

  • Laagdrempelig wandelprogramma voor 55-plussers
  • Doel: opbouwen van conditie en stimuleren sociale contacten
  • Verschillende (instap)niveaus
  • Basis: individueel opbouwprogramma met gebruik stappenteller
  • Duur: 12 weken
  • Goed beschreven

Deelnemers van Elke Stap Telt maken wekelijks een gezamenlijke groepswandeling. Ze ontvangen hun nieuwe opbouwplan voor de komende week, wisselen ervaringen uit en drinken gezamenlijk koffie. Ze krijgen voorlichting over gezondheid gerelateerde onderwerpen, zoals gezonde voeding, actieve leefstijl, omgaan met chronische aandoeningen, omgaan met eenzaamheid en natuurbeleving. Tijdens de laatste bijeenkomst wordt de wandeltest nogmaals afgenomen en schrijven de deelnemers zich in voor een vervolgaanbod in de eigen regio.

IVN Biowalking

  • Groepswandelingen in de natuur
  • Voor mensen met chronische gezondheidsklachten
  • Begeleiding: zorgprofessional en natuurgids
  • Serie van vier wandelingen
  • Goed beschreven

IVN Biowalking is een groepswandeling in de natuur onder leiding van een zorgprofessional. Deze begeleidt de deelnemers op welzijnsgebied en houdt lopend spreekuur. De natuurgids wijst deelnemers onderweg op diverse details en licht deze toe. Door deze serie wandelingen ervaren mensen met chronische aandoeningen wat het effect van bewegen in de natuur is. Doel is dat de deelnemers vaker en meer gaan bewegen in de natuur. Een wandeling is anderhalf uur (maximaal 5 km). Er is een vaste opbouw van de Biowalk.

OldStars/ Walking Football

  • Gericht op mannen van 60 jaar en ouder
  • Doel: deelnemers weer in beweging krijgen en gezondheidsonderwerpen (mentaal en fysiek) bespreekbaar maken.
  • Club verzorgt training en begeleiding op de eigen sportaccommodatie
  • Duur: 20 weken
  • Goed beschreven

Veel (oudere) mannen hebben een passie voor sport en voetbal in het bijzonder. Bij OldStars/Walking Football staat die passie centraal en biedt de voetbalvereniging de deelnemers weer gelegenheid om met plezier te voetballen. De cyclus begint met een fittest (0-meting), na 20 weken volgt er een na-meting en wordt de cyclus afgesloten met het “OldStars” kampioenschap. De interventie is gebaseerd op Walking Football: met 7×7-wedstrijden, op de leeftijd aangepaste trainingen en oefeningen en continue wisselmogelijkheden in het veld.

DELFGOUD

  • Gericht op zelfstandig wonende 70-plussers (lage sociaal-economische status)
  • Aanpak bestaat uit 4 onderdelen:
    • een bewegingsprogramma
    • een sociale en vaardigheidstraining
    • een anti-depressieprogramma
    • een voedingsprogramma
  • Duur: 3 jaar (1 jaar met wekelijkse beweegsessies, 2 jaar ondersteuning)

DELFGOUD bevordert de kwaliteit van leven van zelfstandig wonende 70-plussers. Het is een 3-jarig project dat zich richt op ouderen in achterstandswijken. Ouderen krijgen meer sociale contacten, een hogere kwaliteit van leven en de fysieke kwetsbaarheid neemt af.

Denken en Doen

  • Bridge als middel om mensen met elkaar te verbinden
  • Doel: vergroten sociaal netwerk bij ouderen (60+)
  • Doorstroom naar beweegprogramma’s en -activiteiten
  • Duur: 2 jaar
  • Goed onderbouwd

Denken en Doen is een interventie van de Nederlandse Bridge Bond (NBB) . Het twee jaar durende project geeft de deelnemers een netwerk, een structuur met wekelijkse bijeenkomsten en kansen om sociaal in beweging te komen. Denken en Doen betrekt inactieve ouderen weer bij de samenleving en biedt hen een gezonde leefstijl aan. Als de deelnemers elkaar enkele maanden kennen, ontvangen zij een uitnodiging om deel te nemen aan diverse (beweeg)activiteiten.

Welzijn op Recept

  • Lokale welzijnsarrangementen
  • Doel: verminderen psychosociale klachten
  • Doorverwijzingen naar o.a. sport- en beweeginterventies
  • Goed beschreven

Binnen Welzijn op Recept ontwikkelen welzijnsorganisaties en eerstelijnszorgvoorzieningen lokale welzijnsarrangementen, waar mensen naar doorverwezen worden. Deze bestaan uit interventies die het welbevinden verhogen, zoals creatieve of sportieve activiteiten en vrijwilligerswerk.

Bovengenoemde interventies zijn specifiek gekozen omdat ze gericht zijn op ouderen en hun sociale kwetsbaarheid. Ga je met dit onderwerp aan de slag? Deze interventies bieden je ongetwijfeld goede handvatten om lokaal activiteiten op te zetten. Heb je nog vragen? Neem contact op met de interventie-eigenaar en leer van de ervaringen die al elders zijn opgedaan. Beweeginterventies gericht op ouderen en hun sociale kwetsbaarheid kunnen binnen veel verschillende aanpakken, programma’s en (subsidie)regelingen worden ingezet. Denk aan projecten binnen de Sportimpuls, of de financiering van onderzoek via ZonMW. De inzet van erkende interventies maakt je aanvraag krachtiger. Doe er je voordeel mee!

Meer lezen?

Wil je meer inspiratie uit de praktijk? Lees hier het interview met Riemke Schiphof (Sport Fryslân) en Arianne Zevenbergen en Mariëlle van Santen (Seniorenwelzijn Vlaardingen). Zij vertellen over hun ervaringen met de inzet van erkende interventies Denken en Doen en Sociaal Vitaal (in Friesland gecombineerd tot Samen Gezond) en Welzijn op Recept.

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.