Sluiten

Sociale invloeden op jongeren

Artikel

Geplaatst op 3 september 2015

Waarom stoppen zoveel jongeren van twaalf tot zeventien jaar met sport en wat kunnen sportverenigingen doen om deze groep aan zich te binden? Vier factoren spelen een belangrijke rol: wat motiveert jongeren, sociale invloeden, verenigingsfactoren en invloeden van buitenaf. In dit artikel zoomen we in op de factor ‘sociale invloeden’. We beginnen met goede voorbeelden uit de praktijk, tips, tricks en tools en sluiten af met achtergrondinformatie.

 

Sociale invloeden op jongeren

Jongeren zijn erg beïnvloedbaar door hun sociale omgeving. Wanneer we een sociale kaart maken van de mensen die invloed hebben op sportende jongeren dan maken we onderscheidt in trainers/coaches, mede-sporters, vrienden en ouders. Deze partijen uit de sociale sportomgeving van de jongeren kunnen de jongere stimuleren in de sportbeoefening.

kinderen in beweging

Goed voorbeeld Topscore Amsterdam

In Amsterdam draait het programma Topscore. De aspecten mede-sporters en vrienden vormen een belangrijk onderdeel van deze aanpak. Per school worden twee jongeren als assistent bij het sporten betrokken. ‘Assistenten promoten de sportactiviteiten en kunnen een cursus jeugdsportbegeleider volgen’, vertelt Diederik Fit, Programmamanager Topscore. ‘Dan zijn ze ook in staat om trainers te assisteren, bijvoorbeeld door alvast met de warming-up te beginnen. In feite gaat het om een ‘peer to peer’-benadering. De assistenten hebben een stimulerende invloed op hun leeftijdgenoten en dichten het gat tussen trainer en scholieren’.

Goed voorbeeld Leidsche en Oegstgeester Hockey Club

Een ander mooi voorbeeld van inzetten op sociale invloeden is de insteek van de Leidsche en Oegstgeester Hockey Club (LOHC) in Oegstgeest. Zij besteden volop aandacht aan gezelligheid, veiligheid en verbinding om jongerenleden aan zich te binden. ‘LOHC is een echte familieclub’, vertelt René Coenen, bestuurslid Junioren. ‘Van de jongeren die hier hockeyen, spelen veel ouders bij de veteranen of de trimmers en zijn er veel actief als vrijwilliger. De betrokkenheid van familie en vrienden bij wedstrijden is groot. Hockey staat centraal, maar als club organiseren we ook allerlei andere activiteiten en faciliteren we initiatieven van onze leden’.

‘Bij LOHC is altijd wat te doen en als je hier komt, zijn er altijd mensen die je kent. Mijn eigen zoon speelt voetbal, maar na zijn wedstrijden komt hij vaak alleen of met vrienden naar LOHC. Gewoon vanwege de gezellige en familiaire sfeer. In het grote gezellige clubhuis is het vaak een drukte van belang.’

Tips, tricks en tools bij het thema ‘sociale invloeden’

De tips, tricks en tools bij het thema ‘sociale invloeden’ zijn onderverdeeld in de volgende categorieën:

  • trainer en coach,
  • actieve jeugdparticipatie,
  • vrienden en team,
  • omgeving/clubcultuur en ouders.

Hieronder alvast een voorproefje.

  • Zorg dat de trainer, naast het hebben van goede didactische en pedagogische vaardigheden, aansluit bij de deelnemers qua achtergrond, etniciteit en leeftijd. Er hoeft niet perse een trainer te staan van dezelfde culturele achtergrond, wel een trainer die de kinderen begrijpt en zich openstelt en aansluit bij hun leeftijd en geïnteresseerd is in de thuissituatie.
  • Betrek jongeren bij het organiseren. Laat bijvoorbeeld de werving voor toernooien en activiteiten door de jongeren zelf verzorgen. Jongeren maken zelf de flyer voor het evenement en gaan bij scholen langs om informatie te geven of verspreiden de flyers op hun eigen school. Ook via social media kunnen ze aandacht voor de activiteit vragen en anderen uitnodigen. Een peer to peer-benadering werkt goed.
  • Zorg ervoor dat er binnen de trainingen tijd vrijgemaakt wordt voor het sociale aspect / bijkletsen. Dat is vooral bij meiden belangrijk.
  • Sta als bestuur, trainers en clubcultuur open voor scholieren. Zij stromen vaak als groepje in bij de vereniging. Zeker in het begin is het belangrijk om ze als groep bij elkaar te houden, dat geeft hen een veiliger gevoel.
  • Geef het principe van de blauwe kaart. Na afloop van een wedstrijd kiest het team gezamenlijk iemand uit die deze wedstrijd de blauwe kaart heeft verdiend. Die staat voor sportief gedrag, bijzondere acties, steun bieden. Zo wordt de nadruk gelegd op positieve zaken, vermindert het pest- en onsportief gedrag en verbetert de sfeer.

Achtergrondinformatie sociale invloeden op jongeren

Verenigingen investeren veel in het werven van leden in de leeftijd vijf tot en met tien. Vaak met succes. Helaas stopt een groot deel van de jeugd weer als ze dertien à veertien jaar zijn. Daarmee worden alle eerdere inspanningen grotendeels teniet gedaan en dat is jammer. In de tabel hieronder staat het aantal leden dat in 2017 (red: update cijfers 2018) uitviel bij georganiseerde sport.

Tabel: vergelijking van het aantal lidmaatschappen per leeftijdscategorie in 2015, 2016 en 2017 in Nederland.

Figuur laat een skihelling zien: een top aan sportdeelname in de leeftijd 5 tm 15 jaar om geleidelijk vervolgens af te dalen over de opvolgende leeftijdsklasses
bron: Korbee, S., & Gerritsen, H. (2018). Lidmaatschappen en sportdeelname NOC*NSF over 2017. Arnhem: NOC*NSF.

Sportuitval onder jongeren in beeld

Naast de KISS-cijfers is er in Nederland weinig onderzoek uitgevoerd naar sportuitval. Baar is één van de weinigen die wel in dit onderwerp is gedoken. In ‘Zorg voor jeugdsport’ maakt hij onderscheid in individuele factoren, sociale sportomgeving, sportinterne condities en sportexterne condities. Kenniscentrum Sport vertaalde de theorie van Baar naar de doelgroep jongeren en in vier verschillende factoren: wat motiveert de jongeren, sociale invloeden, verenigingsfactoren en invloeden van buitenaf.

Zoals je op de kleurenafbeelding ziet, zijn er veel verschillende factoren waarom jongeren besluiten om wel of niet door te gaan met sport. Het fenomeen sportuitval is dan ook een complex onderwerp. De beslissing om te stoppen met sport is een proces. Uit gesprekken met sportuitvallers blijkt (Baar, 1991; Hofstede en Hümmels, 1994) dat deze beslissing niet klakkeloos wordt genomen. Aan de uiteindelijke afmelding gaat veelal een geleidelijk proces vooraf, waarin negatieve ervaringen, onmogelijkheden met de sportbeoefening en een hang naar alternatieven de overhand krijgen.

Er zijn erg veel verschillende redenen voor jongeren om te stoppen met sporten. Het is lastig te bepalen wat nu uiteindelijk de belangrijkste redenen zijn om het lidmaatschap te stoppen. Tevens zijn er grote verschillen tussen kinderen en jongeren in wat zij als negatief ervaren en hoe zij daarmee omgaan. Het fenomeen sportuitval is een complex gebeuren en laat zich niet verklaren door één oorzaak of theorie.

Stappenplan voor sportclubs en scholen

Kleine weergave van het stappenplanIn acht stappen naar een eigen aanpak om jongeren te behouden met bijbehorende tools.

 

Contact

Wilt u contact met een expert op het gebied van het binden en behouden van jongeren bij sport? Neemt u dan contact op met een van de experts:

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.