Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

sCOOLsport

Interventie

Erkenning

Goed onderbouwd

Het hoofddoel van sCOOLsport is het stimuleren van de ontwikkeling van een actieve en gezonde leefstijl bij kinderen door het vergroten van de effectiviteit van de bijdrage die basisscholen hieraan leveren.

De procesdoelen voor basisscholen zijn:

  1. De juiste interventies kiezen
  2. Planmatig werken
  3. Structurele inbedding
  4. Betrokkenheid en draagvlak
  5. Samenwerking en integraal werken
  6. Toewerken naar inhoudelijk kwaliteitskader, bestaande uit vier thema’s:
    a. elke dag bewegen
    b. gezond gewicht
    c. fysiek-mentaal weerbaar zijn
    d. motorisch vaardig zijn.

Doelgroep

Basisscholen (directie en schoolteam) zijn de directe doelgroep van sCOOLsport. De einddoelgroep bestaat uit kinderen van 4-12 jaar.

Aanpak

Basisscholen werken gedurende 3 jaar aan de implementatie van sCOOLsport. Met behulp van een

stappenplan en diverse hulpmiddelen, waaronder een leerlingvolgsysteem, werken de scholen aan het creëren van de juiste randvoorwaarden (zie procesdoelen) op school om effectief te werken aan de einddoelen op leerlingniveau. Tegelijkertijd kiest de school interventies voor de leerlingen en voert deze uit. Dit zijn minimaal de interventies die beschreven zijn in het kwaliteitskader sCOOLsport. De school stelt een coördinator en beweegteam aan om samen met de rest van het schoolteam te werken aan sCOOLsport.

Scholen worden gedurende het implementatietraject van 3 jaar onder-steund en geadviseerd. De

ondersteuning en advisering richt zich zowel op de begeleiding van het proces en het eigen maken van de methodiek, als op inhoudelijke expertise op de verschillende thema’s.

Materiaal
De methodiek met het stappenplan en de benodigde informatie voor de basisscholen is samengebracht op een besloten gedeelte op www.scoolsport.nl. De ondersteunende rol kan worden vervuld door een (landelijke of provinciale) organisatie, of eventueel door een gemeente i.s.m. een lokale sportservice. Hiervoor kan gebruik gemaakt worden van documenten en indien nodig aanvullende toelichting door SportZeeland.

Onderzoek effectiviteit
In 2012 is een procesevaluatie uitgevoerd (Ooms & Veenhof, 2012). Uit de procesevaluatie komt naar voren dat de scholen tevreden zijn over de methodiek sCOOLsport en de resultaten die ze daarmee halen. Het blijkt voor scholen wel lastig om aan alle kwaliteitscriteria te voldoen. Scholen noemen de ondersteuning en begeleiding van SportZeeland als belangrijkste bevorderende factor.

Probleembeschrijving

sCOOLsport richt zich op de wijze waarop basisscholen een bijdrage leveren aan een actieve en gezonde leefstijl bij hun leerlingen. Er wordt hierbij gewerkt aan vier thema’s: elke dag bewegen, gezond gewicht, motorisch vaardig en fysiek-mentaal weerbaar. Op de basisschoolleeftijd kan gezond gedrag nog goed worden aangeleerd en de school is hier een goede omgeving voor (Pate & Oneil, 2009; Summerbell et al., 2005). Doordat scholen niet effectief genoeg werken aan een actieve en gezonde leefstijl worden de leerlingen niet met de juiste interventies bereikt. Effectieve interventies gericht op een actieve en gezonde leefstijl zijn van belang omdat veel kinderen  te weinig  bewegen en/of overgewicht hebben. Bewegen heeft ook een positief effect op de (fysieke) weerbaarheid en motorische ontwikkeling van leerlingen.

Risico’s voor de leerlingen

De risico’s voor leerlingen waar sCOOLsport zich op richt zijn de risico’s van te weinig bewegen en de risico’s van drie thema’s die gerelateerd zijn aan bewegen: motorische ontwikkeling, overgewicht en fysiek-mentale weerbaarheid.

Bijna 50% van de kinderen van 4-11 jaar voldoet niet aan de combinorm voor bewegen en bijna 73% niet aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (Bernaards, 2010). Te weinig bewegen heeft een negatieve invloed op de motorische vaardigheden, fysieke fitheid, zelfbeeld en gevoel van welbevinden (Must & Anderson, 2003; Reilly et al., 2003; Reilly, 2005; Wang et al., 2009; Zametkin et al., 2004; Stegeman, 2007). Van de kinderen van 2 tot 21 jaar heeft 14% overgewicht en 2% ernstig overgewicht (TNO, 2010). Kinderen ondervinden zowel van overgewicht als van te weinig bewegen negatieve gevolgen. Overgewicht heeft negatieve gevolgen voor de fysieke en mentale gezondheid en het zelfbeeld (Ministerie van VWS, 2009; Must & Anderson, 2003; Reilly et al., 2003; Reilly, 2005; Wang et al., 2009; Zametkin et al., 2004). Onvoldoende weerbaarheid maakt kinderen vaker slachtoffer van pesten. De negatieve gevolgen van pesten uiten zich zowel op de korte als de lange termijn. Op de korte termijn hebben kinderen die gepest zijn of worden meer moeite met sociale contacten en betrokkenheid bij anderen. Ze hebben vaker last van depressies en lichamelijke klachten (Camodeca et al., 2004) en kunnen problemen ontwikkelen in de schoolprestaties (Camodeca, 2002). Op de lange termijn hebben kinderen die gepest zijn een verhoogd risico op het ontwikkelen van problemen in persoonlijke relaties (Camodeca, 2002).

Beleid en activiteiten op basisscholen
Uit het Nationaal Scholenonderzoek (Centrum voor Online Onderzoek, 2009) blijkt dat er in het onderwijs niet altijd genoeg aandacht wordt besteed aan gezondheidsbeleid.  Zo is ruim 40% van  de ouders van mening dat hun kind niet op school leert wat een gezonde levenswijze is en over de kwaliteit van gymlessen wordt geklaagd. Het ontbreken van stimulering van sociaal wenselijk  gedrag op school is één van de (vele)  risicofactoren voor het ontwikkelen van probleemgedrag bij jeugdigen (Meij & Boendermaker, 2008).

Minder dan de helft (43%) van de basisscholen voert een gericht stimuleringsbeleid op het terrein van bewegen en sport. Specifiek beleid om overgewicht tegen te gaan, wordt door nog minder van de scholen gevoerd en op 5% van de basisscholen heeft bewegen en sport prioriteit bij de verdeling  van financiële middelen. Op minder dan een vijfde van de basisscholen en middelbare scholen is bij de inrichting van het schoolgebouw rekening gehouden met bewegen. Op minder dan een vijfde van de scholen heeft het aanbieden van schoolsport prioriteit (Stegeman & de Graaff,  2011).

Doelgroepen

De einddoelgroep bestaat uit leerlingen van 4-12 jaar. De ouders van de leerlingen zijn de secundaire doelgroep.

Intermediaire doelgroep

Basisscholen (directie en schoolteam) zijn de directe doelgroep van sCOOLsport. De school gaat met de aanpak werken aan het leveren van een effectievere bijdrage aan een gezonde en actieve leefstijl van de kinderen.

De school is verantwoordelijk voor de planning en uitvoering van interventies voor de leerlingen onder schooltijd en is, samen met de gemeente, spin in het web in de samenwerking met lokale partners op en rond de school.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Het hoofddoel van sCOOLsport is het stimuleren van de ontwikkeling van een actieve en gezonde leefstijl bij kinderen door het vergroten van de effectiviteit van de bijdrage die basisscholen hieraan leveren. Daarbij wordt gewerkt aan de thema’s: elke dag bewegen, gezond gewicht, motorisch vaardig en fysiek-mentaal weerbaar.

Subdoel

De procesdoelen voor de basisscholen zijn:

1. Juiste interventies kiezen:

  • het aanbod sluit aan bij de behoefte van de leerlingen; de school gebruikt cijfers uit het sCOOLsportleerlingvolgsysteem en andere bronnen als basis voor keuze van interventies voor (specifieke) leerlingen.
  • de school kiest interventies op basis van basiskennis over een effectieve aanpak en effectieve interventies;
  • de school is bekend met de op de sCOOLsportwebsite beschikbare thema informatie en gebruikt het interventieoverzicht.
    de school heeft voor leerlingen die te weinig bewegen, een motorische achterstand hebben, overgewicht hebben of onvoldoende weerbaar zijn een speciaal aanbod; de school signaleert op basis van de gegevens uit het leerlingvolgsysteem achterstanden en heeft een passende zorgstructuur.

2. Planmatig werken
de school werkt planmatig; er is een sCOOLsportplan en voor elk thema een actieplan op basis waarvan het 

beweegteam werkt.

3.  Structurele inbedding

  • er is formatie en budget om sCOOLsport uit te voeren; er is een coördinator die 3 uur per week kan  besteden aan sCOOLsport, er is een beweegteam dat structureel overleg heeft, er is financiële ruimte om te investeren in materiaal en methoden voor de sCOOLsportthema’s
  • het beleid en de interventies zijn ingebed in de school; sCOOLsport is opgenomen in het schoolbeleidsplan.

4. Betrokkenheid en draagvlak

er is draagvlak en betrokkenheid vanuit het schoolteam, ouders en leerlingen; het schoolteam wordt geïnformeerd en betrokken bij sCOOLsportinterventies, geeft het goede voorbeeld en voert zo nodig interventies uit in de klas. Ouders worden actief betrokken bij de interventies en er zijn interventies specifiek gericht op ouders.

5.  Samenwerking en integraal werken
De school werkt samen met relevante organisatie op lokaal/regionaal niveau; directeur, coördinator en/of beweegteam onderhouden contacten met de gemeente, GGD, sportaanbieders en andere lokale of regionale
samenwerkingspartners.

6. De school werkt toe naar het inhoudelijke kwaliteitskader
Aan het einde van de implementatiefase voldoet de school aan het kwaliteitskader op de vier inhoudelijke thema’s van sCOOLsport; elke dag bewegen, gezond gewicht, motorisch vaardig en fysiek-mentaal weerbaar.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

In dit werkblad wordt verwezen naar een stappenplan en documenten op een besloten deel van de website www.scoolsport.nl. De volledige methodiek kan bekeken worden met de volgende inloggegevens:
Gebruikersnaam: beoordeling  
Wachtwoord: scoolsport

Basisscholen werken gedurende 3 jaar aan de implementatie van sCOOLsport. In die drie jaar werken zij aan de randvoorwaarden op school voor een effectieve werkwijze. Het gaat hierbij om het kiezen van de juiste interventies, planmatig werken, structurele inbedding, werken aan betrokkenheid en draagvlak en het zoeken van samenwerking met partners. Tegelijkertijd kiest de school passende interventies voor de leerlingen en voert deze op school uit. Dit zijn minimaal de interventies die beschreven zijn in het kwaliteitskader sCOOLsport.

De school wordt hierbij vrij intensief ondersteund en begeleid door een sCOOLsportconsulent (in Zeeland is deze in dienst van SportZeeland). In het eerste jaar is de begeleiding intensief, in het 2e en 3e jaar neemt de

begeleiding in intensiteit af. De rol van de ondersteunende organisatie wordt dan steeds meer adviserend.

De ondersteuning bestaat uit:

  1. Begeleiding bij het doorlopen van het stappenplan door gezamenlijk uitvoeren, aanwezigheid bij beweegteam, advies aan directeur en coördinator.  
  2. Informatie en voorbeelddocumenten op het besloten gedeelte van www.scoolsport.nl:
    a. Achtergrondinformatie en informatie over effectieve interventies per thema
    b. Voorbeelddocumenten: o.a. format sCOOLsportplan, actieplan, verslag en actielijst, profiel coördinator, ed
  3. Begeleiding bij de keuze van interventies:
    a. Overdracht van kennis over effectieve interventies d.m.v. themateksten op www.scoolsport.nl.
    b. Advies door de sCOOLsportconsulent tijdens beweegteam-overleggen of in overleg met de coördinator op school.
    c. Interventie-overzicht op www.sCOOLsport.nl waarin per thema interventies genoemd zijn die voldoen aan de volgende criteria:
    – De interventie draagt bij aan het bereiken van de lange termijn doelen van sCOOLsport op leerlingniveau (de vier thema’s).
    – De interventie is structureel beschikbaar
    – De interventie richt zich op de groepen 1 t/m 8 van de basisschool (i.v.m. de voorkeur voor een doorlopende leerlijn en om methodische werkwijze te stimuleren/’hap-snap’ te voorkomen). Interventies waarvan logisch is dat zij niet voor alle groepen noodzakelijk/toepasbaar zijn worden wel opgenomen in het overzicht (bijvoorbeeld een interventie voor actieve participatie alleen voor de oudste groepen).
    – Er zijn aanwijzingen dat de interventie kwalitatief goed is (effectief, haalbaar en uitvoerbaar), gebaseerd op (in volgorde van belangrijkheid):
    o Erkenning door CGL of MEA (bij voorkeur minimaal theoretisch goed onderbouwd)
    o Onderzoek naar de interventie (bijvoorbeeld procesevaluatie)
    o Goede ervaringen van andere sCOOLsportscholen
    o Status van de organisatie die eigenaar is van de interventie

Wanneer er voor het thema, type interventie en doelgroep geen erkende interventie beschikbaar is wordt naar de andere punten gekeken. Met name campagnes / voorlichting en lesmaterialen worden vaak niet

beoordeeld.

Locaties en Uitvoering

Bij de uitvoering van de interventie zijn minimaal de volgende partijen betrokken:

  • de basisschool die met sCOOLsport gaat werken. 
  • ondersteunende organisatie, bijvoorbeeld een provinciale sportorganisatie,  lokale sportservice of eventueel een GGD.
  • de gemeente, deze speelt als mede-ondersteuner en als partner een belangrijke rol.

De werkwijze van de methodiek sCOOLsport op school is beschreven op sCOOLsport.nl. Nieuwe sCOOLsportscholen kunnen gebruik maken van het stappenplan, instrumenten en voorbeelden en benodigde informatie vinden. SportZeeland helpt scholen op weg door ze wegwijs te maken in de methodiek sCOOLsport en te begeleiden bij het eigen maken van de werkwijze. Deze ondersteunende rol die SportZeeland in de provincie Zeeland vervult kan worden overgenomen door een andere (landelijke of provinciale) organisatie, of eventueel door een gemeente i.s.m. een lokale sportservice. Hiervoor kunnen zij gebruik maken van de beschikbare documenten en indien nodig aanvullende toelichting door SportZeeland.

Ondersteuning

Ondersteuning via sportconsulenten SportZeeland om het project goed te implementeren in de school. Verder zijn er verschillende hulpmaterialen beschikbaar.

Materialen

besloten gedeelte op www.scoolsport.nl. Scholen en hun partners vinden hier:

– stappenplan sCOOLsport met uitleg

– thema-informatie ‘goed om te weten’ en ‘de aanpak van de school’

– stappenplan leerlingvolgsysteem met uitleg 

– downloads formats, voorbeelddocumenten, instrumenten 

– interventieoverzicht.

sCOOLsportscholen kunnen gebruik maken van de volgende promotiematerialen:

– algemene flyer over sCOOLsport 

– flyer voor ouders

– posters voor aankondiging van sCOOLsportactiviteiten.

– Informatieve film over sCOOLsport (te bekijken op www.scoolsport.nl – ‘over sCOOLsport’).

Organisatie

Organisatie: SportZeeland
Telefoon nummer organisatie: 0113-277133

Contactpersoon

Naam: Leonie de Regt-Goedbloed
Telefoon nummer: 0113-277133
Email: l.de.regt@sportzeeland.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.