Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Samenwerken geeft iedere cliënt een prettige plek

Praktijkvoorbeelden

Een jongen met een lichte verstandelijke beperking die in een bakkerij werkt, eigenlijk graag wil sporten, maar ‘s avonds moe is. En een meisje met ernstige meervoudige beperkingen, met wie moeilijk contact te maken is en die risico lijkt te lopen op hart- en vaatziekten. Twee totaal verschillende mensen met één overeenkomst: begeleiders willen ze graag aan het bewegen krijgen, maar dat blijkt heel lastig.

Cliënten die zo verschillend zijn helpen bij het bewegen is samenwerking heel belangrijk, weten ze bij Steinmetz | de Compaan (nu Middin), één van de zorginstellingen in de regio Rotterdam en Den Haag. Sander Hemmes en Paulien van de Linde zijn de projectleiders van Steinmetz | de Compaan in beweging. Een project dat in mei 2010 startte en vooral in de beginfase veel creativiteit verlangde. De projectleiders hadden namelijk geen euro te besteden. “We hadden geen extra financiële middelen beschikbaar”, zegt Paulien van de Linde. Haar collega voegt toe dat sport en bewegen bij Steinmetz | de Compaan alleen als vrije tijd werd gezien. “In de visie lag geen nadruk op sport en bewegen en door bezuinigingen was er geen bewegingsagoog meer. Terwijl begeleiders wel zagen dat mensen niet fit waren en dikker werden.”

Goede contacten

Wat Van de Linde en Hemmes wel hadden, was bijvoorbeeld goed contact met de gemeente Den Haag. In de zogenoemde visiegroep overleggen diverse organisaties vier keer per jaar over hoe het beleid er in Den Haag voor staat. Zo leerden ze Maaike Linschoten kennen. Zij is consulent sportstimulering en nauw betrokken bij Sportief gezond, een actieplan voortgekomen uit het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen.

Linschoten is verantwoordelijk voor de onderdelen gehandicaptensport en vitaliteit op de werkvloer. “Ook wij zien dat mensen met een verstandelijke beperking een bewegingsachterstand hebben. En daardoor eerder diabetes en/of harten vaatziekten krijgen.” Daarom heeft Maaike Linschoten Steinmetz | de Compaan opgenomen in het actieplan Sportief gezond. Tot 2014 is jaarlijks 22.500 euro beschikbaar om cliënten op activiteitencentra aan het bewegen te krijgen. Het doel onder de noemer Sportief gezond was binnen vier jaar tweehonderd cliënten aan het bewegen te krijgen. Dat doel werd in twee jaar al gehaald.

Een belangrijke rol in dit succes spelen de sportinstructeurs van Stichting Sportbelang Gehandicapten (SGK). De stichting organiseert in Den Haag sport- en spelactiviteiten voor mensen met een beperking. Directeur Sandra van Koningsbrugge vertelt dat ook deze band al warm was. “Tot 2000 waren instructeurs actief bij de toenmalige organisatie de Compaan. De contacten zijn altijd goed gebleven.’” De sportinstructeurs krijgen het voor elkaar dat zelfs cliënten die mopperden op bewegen meedoen.”

Dat lukt de instructeurs doordat ze sport uitstralen, ziet Van de Linde. “In hun trainingspak motiveren ze mensen die begeleiders nooit mee konden krijgen.”De drempel ligt bovendien een stuk lager omdat de instructeurs naar de locatie komen. “De dag is al zwaar genoeg voor cliënten. Na het werk ‘s avonds elders sporten is voor iemand zonder beperking al een opgave. Bovendien ben je van het vervoersprobleem af”, legt Sander Hemmes uit.

Om echt maatwerk te leveren maken de projectleiders ook gebruik van een beweegcoach. Die gaat met cliënten gericht op zoek naar mogelijkheden om te sporten en bewegen. Maaike Linschoten legt uit dat er met de beweegcoach een breed samenwerkingsverband is. ‘Bestaande uit Steinmetz | de Compaan, VTV – dat diverse activiteiten organiseert voor mensen met een beperking -, MEE, Sophia Revalidatiecentrum en de gemeente. Beweegcoach Soraya Samuels is nu een halfjaar bezig en heeft meer dan honderd aanvragen gehad. Tot nu toe heeft ze voor driekwart van de mensen een plekje gevonden. Samuels helpt bijvoorbeeld mensen die eigenlijk naar een reguliere vereniging willen, maar de drempel hoog vinden. “En cliënten die iets anders willen dan Nordic Walking, bijvoorbeeld fitness, zwemmen of basketbal.”

_PHX8616 weespersport jaarmagazine

Er zijn nog meer samenwerkingsverbanden waardoor de cliënten van Steinmetz | de Compaan zich met een lach op het gezicht in het zweet werken. Zoals de pilot teamplayers. Studenten van de Haagse Academie voor Sportstudies, van de afdelingen Halo en Sportmanagement, en studenten van ROC Mondriaan organiseren regelmatig activiteiten op trefpunten. Uit onderzoek blijkt namelijk dat individueel wonende cliënten bij een trefpunt het minst bewegen. De studenten hebben een docent van SGK als stagebegeleider. Ze werken ook intensief samen met beweegcoach Soraya Samuels, die indien nodig met individuele vragen aan de slag gaat.

Omdat Paulien van de Linde en Sander Hemmes het lastig vonden mensen met ernstige meervoudige beperkingen actief te krijgen zijn ze op zoek gegaan naar kennis bij andere zorgaanbieders. Via Zo kan het ook! kwamen ze in contact met Cello, waar ze gespecialiseerd zijn in die doelgroep. Op woonlocatie Binnenklingen wordt gemeten of de alertheid verbetert, naarmate ze meer geprikkeld worden door de activiteiten. Tevens wordt voor deze doelgroep een specifiek beweegprogramma ontwikkeld.

Intensieve samenwerking

Zo’n resultaat krijg je nooit als je niet heel nauw samenwerkt, benadrukken de geïnterviewden unaniem. “Het mooie aan dit project vind ik dat iedereen enthousiast is, een gezamenlijk belang heeft en respect heeft voor elkaars visie. Als je star vasthoudt aan je eigen standpunten, lukt bewegen stimuleren nooit”, stelt de directeur van SGK.

Een andere must voor succesvol samenwerken is je partners goed op de hoogte houden, weet Maaike Linschoten. “Ik heb namens de gemeente veel cijfers nodig. Sander en Paulien geven altijd netjes en op tijd de benodigde gegevens door. Hoeveel cliënten er sporten en wie er bijvoorbeeld is doorgestroomd naar een reguliere vereniging.

En volgens de projectleiders van Steinmetz | de Compaan doet de gemeente veel meer dan een pot geld geven. “Net als SGK hebben ze veel kennis en expertise, een helikopterview over de stad.”

“De ervaringen in Den Haag bieden een uitstekende basis voor volgende ontwikkelingen. Er is een brede keten die heel prettig samenwerkt en dat is cruciaal want die ontschotting wordt een feit”, aldus Sandra van Koningsbrugge.

Aanhouder wint

“We hebben in het begin flink moeten trekken om managers enthousiast te krijgen, nu stromen de aanvragen binnen”, vervolgt Van de Linde. “Activiteitencentrum Zwedenburg is een mooi voorbeeld. We kregen ze maar niet aan het bewegen. Bewegen was volgens hen vrije tijd. Tot ze erachter kwamen dat het op een ander activiteitencentrum een succes was. We mochten het proberen en begonnen met zumba. Alle begeleiders en cliënten gingen samen springen en binnen tien minuten was de manager om. Die verhalen, die expertise en die keten kun je heel goed gebruiken bij het systeem van de Wmo.”

Tips

  • Klein beginnen
    “In het begin hadden we moeite de directie en de clustermanager te overtuigen, daarom zijn we begonnen bij enkele enthousiaste begeleiders. Toen we eenmaal op weg waren konden zij aan hun clustermanager laten zien dat het echt werkt.”
  • Plezier voorop
    “Stel je doelen niet te hoog. Voor ons is elke kleine beweging winst. Focus op het plezier, dan komen de resultaten vanzelf.”
  • Je gezicht laten zien
    Je moet er gewoon zijn. Dat we zelf de gymzaal schoonmaakten, heeft een enorme uitstraling gehad.”
  • Korte lijnen
    “Als je succesvol wilt samenwerken moet je iemand niet laten wachten op een mail. En ga niet meteen met tien mensen aan tafel, maar met drie of vier enthousiastelingen.”
  • Aansluiten bij gebruikte taal
    “Omdat wij het op de activiteitencentra bedrijfsfitness noemen, kunnen begeleiders het veel beter verkopen aan hun managers. De cliënten zijn werknemers en net als reguliere bedrijven heeft een activiteitencentrum de taak te zorgen voor een goede gezondheid van het personeel.”

Dit artikel komt uit het Magazine Zorg in Beweging. Zorg in Beweging is een uitgave van Gehandicaptensport Nederland in het kader van het programma Zo kan het ook! Tekst: Jeroen Wapenaar

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.