Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Praten over gewicht - informatiemap voor JGZ-professionals

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

De informatiemap ‘Praten over gewicht’ is een hulpmiddel voor de JGZ om met ouders van peuters en kleuters te praten over het gewicht van hun kind. De map is gemaakt om de JGZ te ondersteunen, omdat overgewicht bij kinderen steeds vaker voorkomt. JGZ-medewerkers kunnen de map gebruiken bij een consult als bij het meten van lengte en gewicht is gebleken dat een kind (dreigend) overgewicht heeft. De inhoud van de map kan helpen het gewicht bespreekbaar te maken en biedt ouders inzicht en handvatten om ongezonde gewoontes bij het kind aan te pakken.

Probleembeschrijving

Onder kinderen in de leeftijd 4-12 jaar heeft 12 procent overgewicht (CBS, 2015). Bij 3 procent is sprake van ernstig overgewicht (CBS, 2015). Tussen 2-6 jaar blijkt de vroegste en meest kritieke groeiperiode te zijn voor overgewicht op volwassen leeftijd (De Kroon et al., 2010). (Ernstig) overgewicht kan leiden tot verschillende ziekten en aandoeningen. Het risico neemt toe naarmate de BMI (Body Mass Index) en/of buikomvang toeneemt (Visscher et al., 2010).

Veel ouders schatten het gewicht van hun kind en mogelijke risico’s die daarmee samenhangen niet goed in (De Hoog et al., 2012). Op het consultatiebureau/ CJG wordt de groei van het kind (lengte en gewicht) gemonitord en mogelijk overgewicht gesignaleerd. De groeicurve van het eigen kind ten opzichte van de gemiddelde groeicurve zegt de meeste ouders echter niet veel. Dit hebben enkele ouders in de pilot van de Gewichtsverloopkaart (onderdeel van de map ‘Praten over gewicht’) aangegeven en ook vanuit de JGZ is dit signaal gekomen (iResearch, 2014). Ook is bekend dat ouders overgewicht bij hun eigen kind doorgaans niet herkennen (Bossink-Tuna et al., 2009; Oude Luttikhuis et al., 2009). De risicoperceptie ten aanzien van overgewicht is dan ook veelal laag. Het Voedingscentrum heeft vanuit de jeugdgezondheidszorg via vragenlijsten en gesprekken signalen ontvangen dat het inderdaad erg moeilijk is om sommige ouders het overgewicht wél te laten herkennen (en vervolgens erkennen) en dat ondersteuning in de vorm van visualisatie hierbij zeer welkom is.

Kinderen met (ernstig) overgewicht hebben meer kans op gezondheidsproblemen, zowel op jonge als op latere leeftijd (Kemper et al., 1999). Zij hebben een grote kans op glucose-intolerantie en diabetes mellitus type 2. Op latere leeftijd lopen zij meer risico op hart- en vaatziekten. Jeugd met (ernstig) overgewicht heeft een groter risico om dat ook op volwassen leeftijd te zijn (Singh et al., 2008). Ook is er meer kans op psychosociale problemen, zoals pesten en somberheid en afname van kwaliteit van leven (Warschburger, 2005; Williams, 2005).

Doelgroepen

Einddoelgroep: Peuters en kleuters met (dreigend) overgewicht.

Subdoelgroep: Ouders van peuters en kleuters. Specifiek de ouders die op het consult van 2 jaar, 2,5 jaar, 3 jaar en 9 maanden of groep 2 komen op het consultatiebureau/CJG als bij het meten van lengte en gewicht is gebleken dat het kind (dreigend) overgewicht heeft.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Ouders van peuters en kleuters met (dreigend) overgewicht hebben na bezoek aan het consultatiebureau/CJG, waarbij gebruik is gemaakt van de map ‘Praten over gewicht’, meer inzicht in het (dreigende) overgewicht van hun kind en hebben handvatten om met gezonde(re) gewoontes voor hun kind aan de slag te gaan.

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

‘Praten over gewicht’ is een informatiemap voor JGZ-medewerkers om met ouders van peuters en kleuters te praten over het gewicht van hun kind. De map kan gebruikt worden bij een consult als bij het meten van lengte en gewicht is gebleken dat het kind (dreigend) overgewicht heeft. Aan de hand van de map kunnen JGZ-medewerkers het gesprek op maat inrichten en ouders meer inzicht en handvatten geven om met gezonde(re) gewoontes voor hun kind aan de slag te gaan. Na het gesprek kunnen JGZ-professionals aan ouders de bijbehorende folder ‘Kinderen en een gezond gewicht’ meegeven. Hierin staan de belangrijkste factoren voor een gezond gewicht en praktische tips om aan een gezond gewicht voor hun kind te werken.

Locaties en Uitvoering

De map ‘Praten over gewicht’ wordt gebruikt in de JGZ. De map wordt erbij gepakt bij een consult op het consultatiebureau/CJG.

Ondersteuning

De map ‘Praten over gewicht’ is bij de lancering ervan onder de aandacht gebracht van de JGZ via een mailing van 2 exemplaren van de map en een begeleidende brief naar alle JGZ organisaties. Daarnaast is de map gecommuniceerd in diverse nieuwsbrieven naar JGZ-professionals. Ook is de Gewichtsverloopkaart opgenomen in de toolkit behorend bij de e-learning ‘Motiverende gespreksvoering’ die is opgenomen in de JGZ Academie van het NCJ. Een van de thema’s in deze e-learning is overgewicht, waarbij wordt verwezen naar de map Praten over gewicht.

Materialen

De map ‘Praten over gewicht’ met daarin:

• Gewichtsverloopkaarten van jongens en meisjes (met de foto’s van het gewichtsverloop)

• BMI-curves (grafieken) voor jongens en meisjes

• Foto’s van wenselijke en onwenselijke situaties

• Tabel met aanbevolen hoeveelheden voor kinderen

• Foto’s van aanbevolen portiegroottes voor kinderen

• Foto’s van gezonde en minder gezonde dranken met suikerklontjes

  • Voorbeelden van producten binnen de Schijf van Vijf voor tussendoor
  • Voorbeelden van kinderporties van producten van buiten de Schijf van Vijf
  • Handvatten voor gesprek met Turkse en Marokkaanse ouders.

– De bijbehorende folder ‘Kinderen en een gezond gewicht’ van het Voedingscentrum.

Organisatie

Organisatie: Stichting Voedingscentrum Nederland
Telefoon nummer organisatie: 070-3068888

Contactpersoon

Naam: Karen van Drongelen
Telefoon nummer: 070-3068888
Email: drongelen@voedingscentrum.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.