Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Ontwerpen voor bewegen: laat je inspireren

Artikel

Bijna elke aanpassing van de openbare ruimte biedt een kans. Een nieuw park, de herinrichting van een weg, het vervangen van een riool, en wat al niet meer. Altijd zijn er mogelijkheden om het ontwerp, zoals dat heet, beweeginclusief te maken. Zodat de omgeving uitnodigt tot fysieke activiteit. Steek je licht op bij anderen: gebruik uitgangspunten en voorbeelden.

Stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten, verkeerskundigen, allemaal kunnen ze bijdragen aan een actieve levensstijl. Ze hoeven niet telkens opnieuw het wiel uit te vinden. Inspiratie is op te doen bij een verzameling van 27 principes voor het ontwerpen van een beweegvriendelijke omgeving. De principes zijn tot stand gekomen op basis van literatuuronderzoek, praktijkervaring en workshops met ontwerpers. TNO en Kenniscentrum Sport, hebben deze publicatie gezamenlijk vervaardigd.

Het eerste principe is: verhoog de bebouwingsdichtheid. Als meer mensen op één en dezelfde oppervlakte wonen, neemt het draagvlak voor het aanleggen van voorzieningen toe. Bovendien ervaren de bewoners de omgeving als veiliger als ze vaker anderen tegenkomen. Het 27e principe: red de stoep. Plaats geen straatlantaarns in het midden, zorg voor aantrekkelijke en schone looproutes. Zijn die er niet, dan wordt de auto steeds aantrekkelijker voor potentiële gebruikers.

Het boek met ontwerpprincipes is hier gratis te downloaden. Hieronder nog enkele aanbevelingen uit deze publicatie.

Routes markeren

Door gebruik te maken van objecten of verschillende materialen kunnen veilige en aantrekkelijke routes worden gemarkeerd. Er zijn veel manieren om looproutes te markeren. Wel is het belangrijk dat deze routes leiden langs interessante en belangrijke plekken in de wijk, zoals wijkcentra, supermarkt en parken.

Autoluwe/autovrije zones

Maak delen van de stad of wijk autoluw of autovrij. In deze gebieden is de voetganger de hoofdgebruiker en kan hij zich veilig voelen.

Bushaltes op loopafstand

Zorg voor bushaltes op loopafstand voor ouderen en mensen met functiebeperkingen. Haltes dienen bij slecht weer ook ter beschutting.

Differentiatie in sport-, speel- en verblijfsplekken

Houd rekening met de specifieke wensen van verschillende doelgroepen en combineer waar mogelijk de wensen van verschillende doelgroepen in één ruimte. Maar scheid ze zo nodig ook als ouderen, kinderen en jongeren hun eigen plek willen claimen.

Bruikbaar groen

Koppel verschillende soorten groen (grasvelden, bloementuinen, bomen et cetera) aan verschillende doeleinden en functies van parken en speelpleinen. Maak gebruik van de seizoenen. Via moestuinen, schooltuinen en soortgelijke voorzieningen maken mensen actief kennis met voedselproductie en -consumptie. En, niet te vergeten, met andere buurtbewoners.

Zitmeubilair

De aanwezigheid van zitmeubilair bevordert fysieke activiteit. Vuistregel: een bankje om de 100 à 125 meter. De bankjes bieden bij voorkeur een bijzonder uitzicht of kijken uit op plaatsen met veel activiteit. Zorg voor voldoende bankjes voor verschillende doelgroepen. Dan zitten ze elkaar niet in de weg, zoals jongeren die de plek van oudere wijkbewoners innemen. Daarnaast is het van belang de bankjes te plaatsen op sociaal veilige plekken met voldoende toezicht. Dat voorkomt ook vandalisme.

Meer instrumenten voor een beweegvriendelijke omgeving

Er is nog veel meer. Hieronder een reeks handige instrumenten.

  • De Toolbox Gezond Ontwerpen: communicatie door inspiratie. een stappenplan voor het ontwerpen van een gezonde omgeving. Achtereenvolgens: opgave – beleidsdoelstelling – feitelijk gebruik bepalen – morfologische matrix – bouwstenen – ontwerpen.
  • Een Gezonde Buitenruimte: richtlijnen voor het ontwerpen van een buitenruimte die een positieve invloed heeft op de gezondheid. Deel van een landelijk onderzoek naar de relatie tussen groen in de stad en de gezondheid.
  • De Gezond Ontwerp Wijzer bundelt kennis op het gebied van het gezond inrichten van de leefomgeving. Die is bijeengebracht door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Je vindt die hier <link>
  • De Toolbox Sport in the City: Daniel Casas Valle en Vincent Kompier brengen kennis samen over sociaal-maatschappelijke vraagstukken waar bewegen bij hoort.
  • Sportspace.eu verzamelt succesvolle projecten rond sport en bewegen in de stad en koppelt die aan instrumenten.
  • Amsterdam is nadrukkelijk aan de slag gegaan met beweegvriendelijk ontwerpen. Daarbij heeft de stad een zelf ontwikkeld instrument gebruikt.
Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.