Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Onbestraft EPO gebruiken?

Artikel

Geplaatst op 7 november 2011

Geplaatst op 7 november 2011

Erytropoëtine (EPO), een hormoon dat door de nieren wordt geproduceerd, stimuleert de aanmaak van rode bloedcellen. Hierdoor stijgt het hemoglobinegehalte en het percentage reticulocyten (jonge onvolwassen rode bloedcellen) in het bloed.

Van oorsprong wordt EPO als medicijn gebruikt door nierpatiënten met bloedarmoede. Hoewel EPO door de WADA als verboden middel is bestempeld, wordt het in de duursport toch gebruikt, omdat het de zuurstoftransportcapaciteit, en daarmee het duurvermogen, vergroot.

Om de dopingproblematiek tegen te gaan heeft de UCI in januari 2008 als één van de eerste internationale sportbonden het biologisch paspoort ingevoerd. De gedachte achter het biologisch paspoort is dat het door het regelmatig meten van bloedsamples mogelijk is om de effecten van EPO te vinden zonder dat de EPO zelf wordt aangetoond. In het biologisch paspoort worden een drietal variabelen gecontroleerd. Naast het hemoglobinegehalte en het percentage reticulocyten wordt ook de OFF-score onderzocht. Dit is een uitkomstmaat die op basis van de verhouding van het hemoglobinegehalte en het percentage reticulocyten is samengesteld en die het mogelijk maakt om bloedtransfusies aan te tonen. Kort gezegd veronderstelt het biologisch paspoort dat afwijkende schommelingen op één of meerdere van de genoemde variabelen een indicatie kunnen zijn van dopinggebruik. Uit eerder onderzoek blijkt dat sporters deze schommelingen zo klein mogelijk proberen te houden door kleine hoeveelheden EPO te injecteren [1].

Om deze veronderstelling te toetsen hebben Ashenden et al. onderzocht of het injecteren van kleine hoeveelheden rhEPO (een synthetische variant) tot schommelingen in het bloedbeeld leidde die als afwijkend en dus verdacht worden aangemerkt. Een 10-tal mannen die tenminste 3 keer per week aan duurtraining deden (> 2 uur/training), kregen gedurende 12 weken 2 keer per week (maandag en donderdag) intraveneus rhEPO geïnjecteerd. De hoeveelheid geïnjecteerde rhEPO werd gedurende 12 weken, per 4 weken opgebouwd van 10 IU/kg naar 30 IU/kg. Eenmaal per 4 weken werd het bloed geanalyseerd met behulp van het biologisch paspoort. Uit de resultaten blijkt dat het injecteren van kleine hoeveelheden rhEPO op geen van de meetmomenten en op geen van de variabelen tot een ‘positieve’ test leidde. De veranderingen van het hemoglobinegehalte en de significante stijging van de OFF-score vallen dus binnen de marges van het biologisch paspoort.

De resultaten tonen aan dat het zelfs na invoering van het biologisch paspoort mogelijk is om rhEPO te gebruiken, zonder dat het wordt opgemerkt. Hoewel het effect op de prestatie niet onderzocht is, blijkt uit eerder verricht onderzoek dat de geïnjecteerde hoeveelheden rhEPO wel tot prestatieverbetering zouden kunnen leiden [2]. Een belangrijk kritiekpunt is dat de urine niet is gecontroleerd, terwijl juist de urinetest steeds beter wordt. Uiteraard worden ook de methoden achter het biologisch paspoort steeds beter en is het dus maar de vraag of nu nog steeds ongemerkt rhEPO gebruikt kan worden. Dat neemt in ieder geval niet weg dat dopinggebruik verboden is.

__________

[1] Ashenden M, Verlet-Marie E, Lasne F, Audran M (2006) The effects of microdose recombinant human erythropoietin regimens in athletes. Haematologica, 91: 1143-1144.

[2] Thomsen JJ, Rentsch RL, Robach P, Calbet JA, Boushel R, Rasmussen P, Juel C, Lundby C (2007) Prolonged administration of recombinant human erythropoietin increases submaximal performance more than maximal aerobic capacity. Eur. J. Appl. Physiol., 101: 481-486.

Ashenden M, Gough CE, Garnham A, Gore CJ, Sharpe K (2011) Current markers of the Athlete Blood Passport do not flag microdose EPO doping. Eur. J. Appl. Physiol., 111: 2307-2314.
Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.