Sluiten

Motivatie: waar komt die van jou vandaan?

Artikel

Geplaatst op 5 december 2018

Wat zorgt ervoor dat we willen sporten of bewegen? Volgens de zelfbeschikkingstheorie is die kans het grootst als we het leuk vinden om te doen. Je hebt dan intrinsieke motivatie om te sporten. Maar wanneer vinden we iets leuk?

Motivatie

Volgens de zelfbeschikkingstheorie van Deci & Ryan (2002) hebben we op psychologisch vlak drie belangrijke behoeften, namelijk:

  • Autonomie: het idee hebben zelf te bepalen wat we doen; zoals zelf kiezen om te beginnen met sporten of om de trap te nemen in plaats van de lift;
  • Verbondenheid: we willen graag ergens bij horen en dat anderen een goed beeld van ons hebben. We ontvangen dus graag complimenten, willen graag gewaardeerd worden en hebben een natuurlijke behoefte aan steun, goedkeuring en bevestiging van anderen;
  • Competentie: we willen goed zijn in die dingen die we doen en het liefst steeds beter worden. We kunnen dan dingen (tenminste gevoelsmatig) tot een goed einde brengen.

Deze drie behoeften zijn ook met elkaar verbonden en beïnvloeden elkaar. Ook vanuit competentie krijgen we graag complimenten, bevestiging, steun en waardering. Zelf ergens voor kunnen kiezen is soms ook een competentie.

Als je een van deze behoeften ervaart, bijvoorbeeld door te sporten, haal je er voldoening uit. Dat zorgt weer voor dat je iets leuk vindt en waarschijnlijk intrinsieke motivatie hebt.

Motivatie
Intrinsieke motivatie betekent dat je vanuit jezelf gemotiveerd bent: bijvoorbeeld omdat je het zelf belangrijk vind om een paar kilo af te vallen zodat je gezondheid erop vooruit gaat. Of dus omdat je ergens beter in wil worden. Daarnaast heb je ook extrinsieke motivatie. Hierbij kan je gemotiveerd zijn doordat je een beloning krijgt. Tussen intrinsieke en extrinsieke motivatie zitten nog meer soorten motivatie. Er zijn namelijk veel meer redenen om ergens gemotiveerd voor te zijn dan alleen ‘het leuk vinden’ of een beloning krijgen.

Soorten motivatie

Extrinsieke en intrinsieke motivatie ken je nu. In onderstaande afbeelding zie je dat er verschillende vormen van extrinsieke motivatie zijn.

Amotivatie Extrinsieke motivatie Intrinsieke motivatie
Geen gedrag Extern bepaald Zelf-opgenomen Zelf geïdentificeerd Zelf geïntegreerd Zelf bepaald
Door het krijgen van een beloning of vermijden van een straf Voorkomen van schuldgevoel Doordat gedrag belangrijk is Doordat gedrag past bij eigenwaarde Ervaren van plezier of voldoening
Demotivatie Gecontroleerde motivatie Autonome motivatie
————–> mate van zelfbepaling neemt toe ——–>

(gebaseerd op Deci & Ryan, 2002)

De minst intrinsieke motivatie ontstaat volgens de zelfbeschikkingstheorie wanneer we van iets of iemand een beloning ontvangen om te sporten (zoals: de mogelijkheid om gratis te sporten of een gadget als beloning). Ook gestraft worden als we niet sporten (bijvoorbeeld door een hogere premie te moeten betalen voor bepaalde verzekeringen) levert de minst intrinsieke motivatie op. Het dichtst bij intrinsieke motivatie komen we als we sport bij ons vinden passen (met andere woorden: sport is ons eigen). Daartussen zit motivatie vanuit iets dat we belangrijk vinden, bijvoorbeeld ‘gezond zijn’.

Voldoening geeft de grootste kans op ‘volhouden’

Je kunt je voorstellen dat als we alleen maar sporten omdat daar een beloning tegenover staat, we er net zo makkelijk weer mee stoppen als de beloning verdwijnt. Als we bang zijn voor de gevolgen van niet sporten, of we het nut van wel sporten inzien, dan houden we het volgens de zelfbeschikkingstheorie meestal wat langer vol. Maar ook die inschatting (van positieve en negatieve gevolgen) kan na verloop van tijd veranderen. Als sport een onderdeel is van ons imago (en ons sporter voelen) dan is de kans nog weer wat groter dat we langere tijd blijven sporten. De grootste kans van slagen daarop hebben we natuurlijk als we aan sport doen omdat we er echt voldoening uit halen. Dan is er eigenlijk helemaal geen sprake van ‘volhouden’.

Lees meer:

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.