Sluiten

Motivatie: waar komt die van jou vandaan?

Artikel

Geplaatst op 5 december 2018

Motivatie komt in verschillende vormen. Je kan heel sterk vanuit jezelf gemotiveerd zijn, bijvoorbeeld omdat je heel veel plezier beleeft aan het sporten. Dit heet intrinsieke motivatie. Je krijgt de motivatie dan vanuit het gedrag zelf. Maar het kan ook zo zijn dat je vooral extrinsiek gemotiveerd bent: dat je motivatie vanuit je omgeving komt. Bijvoorbeeld doordat de huisarts je heeft opgedragen regelmatiger te bewegen. In dit artikel lees je meer over deze twee soorten motivatie en hoe je beiden optimaal kan inzetten en benutten.

Motivatie

Wanneer je sport omdat je het leuk vindt en er voldoening en plezier uithaalt, noemen we dat intrinsieke motivatie. Deze motivatie komt echt uit jezelf en heeft niets te maken met wat je bereikt (het winnen van een prijs, het verbeteren van je fysiek).

Sport je met als motivatie dat je een beloning krijgt, dan heet dit extrinsieke motivatie. Een beloning kan van alles zijn: een prijzenbeker, een gadget, spaarpunten, een keer gratis sporten. Maar ook ‘een strakker lichaam’ of ‘jezelf een marathonloper kunnen noemen’ zijn beloningen!

Gestraft worden, of iets verliezen wanneer je iets niet doet, kan ook dienen als een extrinsieke motivatie. Zo is er een trainingsconcept waarbij je minder abonnementsgeld betaalt naarmate je vaker sport. Heb je een streak met je stappenteller? Dan ben je waarschijnlijk gemotiveerd om deze niet te laten stoppen.

Welke motivatie is nu ‘beter’?

Gedrag dat voortkomt uit intrinsieke motivatie houd je vaak langer vol. Daarnaast zorgt intrinsieke motivatie er vaak ook voor dat je iets met meer toewijding doet dan wanneer je extrinsiek bent gemotiveerd. Daarnaast is gedrag dat vanuit jezelf komt beter bestand tegen negatieve invloeden van buitenaf, zoals de mening van vrienden of familie, of veranderingen in je omgeving.

Van nature zijn mensen nieuwsgierig om dingen uit te zoeken. Kijk naar kinderen: zij spelen om het spelen, zonder doel of eindpunt.

We voelen niet allemaal intrinsieke motivatie voor dezelfde dingen. Bovendien is het moeilijk om intrinsieke motivatie extrinsiek te bevorderen. In andere woorden: iets of iemand anders kan jou niet meer intrinsiek gemotiveerd maken. Wel blijken dingen als positieve feedback, de vrijheid om ergens zelf voor te kiezen (of juist niet) en vertrouwen in het feit dat je kan doen wat je hebt bedacht, samen te hangen met intrinsieke motivatie.

De voor- en nadelen van extrinsieke motivatie

Extrinsieke motivatie is minder duurzaam: valt de beloning of stimulans weg, dan is het vaak ook gedaan met je goede gedrag. Maar je kan het wel heel goed inzetten om je doel te behalen. Het werkt namelijk uitstekend als een korte boost op weg naar je doelen, en het je eigen maken van je nieuwe gedrag. Het kan een stok achter de deur zijn, bijvoorbeeld door sport afspraken te maken met vrienden, openlijk je doelen te communiceren of een weddenschap aan te gaan omtrent jouw sportdoelen.

Er zit nog een nadeel aan motivatie aan de hand van beloningen. We zijn zo gefocust op de beloning, dat we onze focus op het gedrag of die ene taak verliezen. Dit heeft als gevolg dat we ons niet goed kunnen concentreren en minder goed presteren. Stel je voor: je bent heel erg gefocust om die 5km binnen een half uur te rennen en je traint dit meerdere keren per week. Het kan zijn dat jouw doel zo sterk voorop staat, dat je vergeet met de juiste techniek te lopen, te luisteren naar je lichaam, of om goed te herstellen. Uiteindelijk heeft dit negatieve effecten op het behalen van jouw doel.

Daarbij komt ook: doe je iets wat je zelf al heel leuk vindt om te doen, dan kan een beloning voor deze taak er juist voor zorgen dat de taak minder leuk wordt. Aan de andere kant kan een beloning juist weer motiveren voor een minder leuke taak en er juist voor zorgen dat je meer je best doet.

Conclusie

Welke motivatie nu beter is, is eigenlijk niet te zeggen. Dat ligt heel erg aan jouw doel. Intrinsiek gemotiveerd gedrag houd je vaak langer vol, maar soms is intrinsieke motivatie heel lastig voor een bepaalde taak. Je kan vast voor jezelf een voorbeeld noemen waarin je iets doet wat je eigenlijk niet wil, maar waarvan je weet dat het je wat oplevert. Dan heb je te maken met extrinsieke motivatie. Weet jij van jezelf hoeveel jij intrinsiek gemotiveerd bent? Vanaf het moment dat we geen kind meer zijn, doen we meer een meer extrinsiek gemotiveerd en minder vanuit onszelf.

Lees meer over motivatie:

Trefwoorden:
Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.