Schrijf je in voor de nieuwsbrief:
Sluiten

Kinderdagverblijf in beweging

Interventie

Erkenning

Goed beschreven

Bij het ontwikkelen van eenduidigheid in de voor- en vroegschoolse educatie is een doorgaande lijn zeer wenselijk, zeker als het gaat om kwetsbare kinderen. Uit ervaring blijkt dat pedagogisch medewerkers behoefte hebben aan concrete handvatten wat betreft beweegstimulering. Kinderdagverblijf in Beweging is een uitdagende beweegmethodiek die aansluit op het planmatig bewegingsonderwijs op de basisschool. Het biedt handvatten in ordening van de leerlijnen (bijv. rollen, balanceren, mikken) en qua didactiek (Loopt ‘t, lukt ‘t, leeft ‘t) en Plaatje, Praatje, Daadje. Ontwikkelaars zijn: Stichting kinderopvang West-Twente, Hogeschool Windesheim en Sportservice Overijssel. Daarnaast wordt de methodiek ingebed in een planmatige aanpak van het stimuleren van een gezonde voeding op de kinderopvang en gezonde leefstijl bij kinderen, met betrokkenheid van alle geledingen binnen de organisatie (management, oudergeleding, locatieleiders en pedagogisch medewerkers). Doel is om stappen te zetten in een structurele aanpak van een integrale gezonde, actieve leefstijl voor de kinderen van het kinderdagverblijf. Afhankelijk van het implementatie-niveau van de kinderopvang organisatie wordt een plan van aanpak gemaakt. Essentieel is hierbij de visie dat het kinderdagverblijf één van de actoren is in het bewerkstelligen van een gezonde actieve leefstijl. De context, ook wat betreft lokaal beleid, bepaalt welke stappen gezet kunnen worden.

Plan van aanpak gezonde voeding en leefstijl op kinderopvang
Het plan van aanpak behelst verschillende elementen, die op maat kunnen worden aangeboden:

  • ouderparticipatie (ouderavond, met aandacht voor voeding, beweging);
  • voeding (lokale diëtist, consultatiebureau, aanbod van Voedingscentrum, Eetplezier);
  • fysieke speelomgeving (advies inrichting en spelmateriaal);
  • netwerkontwikkeling met stakeholders lokaal (gemeente (VVE-beleid, WMO), sportaanbieders zoals kleutergym en peuterzwemmen, consultatiebureau, fysiotherapie.

Kinderdagopvang in beweging geeft pedagogisch medewerkers handvatten, zodat ook het aanbieden van bewegen een vaste plaats krijgt in het dagprogramma van het dagverblijf. Door te werken met deze methode wordt de doorgaande leerlijn bewegingsonderwijs al ingezet op het dagverblijf.
Jong geleerd is oud gedaan!

Doelgroep: Kinderen die opgevangen worden in kinderopvanglocaties en peuterspeelzalen. Essentieel hierbij is de positieve, deskundige aanpak door de pedagogisch medewerkers, waardoor alle kinderen in hun eigen groep (zonder ‘stempel’) op een plezierige wijze uitgedaagd worden om in beweging te komen.

Doel: Bewerkstelligen van ‘plezier in bewegen’ voor alle kinderen van 0-4 jaar in de peuterspeelzaal of kinderopvangorganisatie.

Probleembeschrijving

Uit gesprekken met gemeentelijke (beleids)medewerkers sport, managers van kinderopvangorganisaties en verantwoordelijk vertegenwoordigers van organisaties in het werkveld van de Jeugdgezondheid blijkt dat er behoefte is aan een kwaliteitsimpuls voor de beweegactiviteiten voor het jonge kind. Pedagogisch medewerkers ontberen de expertise om de jonge kinderen op een positief, plezierige wijze, een goede start in het “een leven lang plezier in bewegen” mee te geven. De pedagogisch medewerkers voor de opvang van 0-4 jarigen zijn goed opgeleide verzorgers en opvoeders. In het curriculum van de opleiding is niet structureel het op een plezierige, vakkundige wijze aanbieden van activiteiten gericht op een gezonde, actieve leefstijl opgenomen. Ook ontwikkelingen in dit vakgebied richting doorgaande leerlijnen en samenwerking/afstemming andere professionals in de invloedssfeer van de 0-4 jarigen is nog onderbelicht gebleven in het opleidingscurriculum.
Onderzoek (Brug en Van Lenthe) 1) wijst uit dat de invloed van bepaalde omgevingskenmerken onmiskenbaar groot is op het gezondheidsgedrag in het algemeen en beweeggedrag in het bijzonder. Bij kinderen zijn met name sociale omgevingsdeterminanten, o.a. de rol van ouders en andere stakeholders, bij het stimuleren van beweeggedrag, belangrijke factoren voor het beïnvloeden van beweeggedrag.

Gedragsbeïnvloeding vindt ook onberedeneerd plaats: daarom moet er in interventies ook aandacht zijn voor laagdrempelige mogelijkheden voor beweegervaringen (beweegweek, kinderwagenroute, speelbos) en het laten zien dat bewegen leuk is en makkelijk in het dagelijks leven in te passen. Zo komt men in beweging zonder dat hieraan intentionele overwegingen aan ten grondslag liggen.
Bewegen is belangrijk bij het leren van taal. Kinderen leren begrippen als onder, boven, over, achter, links en rechts alleen door zich deze begrippen bewegend eigen te maken.
Onderzoek 2) wijst uit dat de cognitieve vaardigheden aandacht, taal en ordenen correleren met de motorische vaardigheden. Ook worden er correlaties gevonden tussen de verschillende motoriektesten. “Motoriek levert een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van een kind en verdient daarom ook de volle aandacht”.
Onhandig of (te) dik zijn heeft voor een kind vaak vergaande gevolgen. Hij mag niet mee doen met spelletjes, want hij valt zo vaak. Tikkertje kan hij niet, want hij is altijd zo langzaam. Onzekerheid, alleen moeten spelen en gepest worden, allemaal zaken die voor een kind erg vervelend zijn.

Onderzoek 3) wijst uit dat 5-10% van de schoolgaande kinderen moeilijkheden ondervinden met motoriek-taken die deel uit maken van het dagelijkse leven (schoenveters strikken, knopen sluiten, fietsen, balspelen etc.). Het gevolg is dat kinderen mogelijk niet gevraagd worden om mee te spelen met leeftijdsgenootjes, of zij vermijden vrijetijdsactiviteiten omdat ze zich te onhandig voelen om met plezier mee te doen.
Bij het ontwikkelen van eenduidigheid in de voor- en vroegschoolse educatie is een doorgaande lijn, ook wat betreft motoriekontwikkeling en beweegstimulering zeer wenselijk, zeker als het gaat om kwetsbare kinderen. Kinderdagverblijf in Beweging biedt hiervoor concrete handvatten.

Doelgroepen

De interventie geeft handvatten om te werken in groepjes, verschillende activiteiten worden naast elkaar aangeboden. Dit verhoogt de intensiteit van de beweegactiviteit. De pedagogisch medewerkers kunnen bij de indeling van de groepjes rekening houden met niveau en leeftijd.

Intermediaire doelgroep

* Pedagogisch medewerkers;

* Ouders/verzorgers;

Een eenduidige boodschap ‘Fit zijn is fijn’ richting kinderen en ouders is belangrijk, gedragen en uitgesproken door de pedagogisch medewerkers en het management van de kinderopvangorganisatie.

Doel van het sport- en beweegaanbod

Hoofddoel

Bewerkstelligen van ‘plezier in bewegen’ voor alle kinderen van 0-4 jaar in de peuterspeelzaal of kinderopvangorganisatie.

Subdoel

Kinderen:

-Alle kinderen krijgen een goede start mee in een gezonde, actieve leefstijl.

-Alle kinderen hebben beweegervaringen opgedaan uit de leerlijnen bewegingsonderwijs: een gevarieerd beweegaanbod.

Pedagogisch medewerkers:

– Pedagogisch medewerkers hebben handvatten gekregen voor het planmatig verbeteren van de motoriek van de kinderen

-Pedagogisch medewerkers hebben handvatten gekregen voor het aanbieden van activiteiten passend in de doorgaande leerlijn bewegingseducatie.

Pedagogisch medewerkers hebben handvatten gekregen om bewegen in te passen in het dagritme van de kinderen

-Pedagogisch medewerkers hebben handvatten gekregen die inzicht geven in achterblijvende ontwikkeling motoriek of andere beperkingen.

Ouders

– Ouders/verzorgers zijn meer en beter betrokken/geïnteresseerd in gezonde, actieve leefstijl van hun kinderen (informatie, advies, raadplegen, co-productie).

Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

Opzet van de interventie

M1: advies gesprek management -1-2 uur
T1: Startbijeenkomst pedagogisch medewerkers (uitleg doel interventie en toepassing in praktijk)

  • dagdeel
    Uitvoering dagelijks bewegen door kinderen o.l.v. pedagogisch medewerker
  • dagelijk, minstens ½ dag

T2: vervolgbijeenkomst pedagogisch medewerkers (gericht op praktijk en verankering)

  • dagdeel
    Afstemming intermediairs opvoeding/onderwijs/ zorg/sport
  • 4* per jaar
    Bijeenkomst voor ouders/ verzorgers – 2* per jaar

T3: Praktijkbezoek op de groep bij pedagogisch medewerker (wat gaat goed, wat kan beter)

  •  ca 45 min per groep

M2: Evaluatiegesprek management – 1-2 uur
M3: Monitoring- evaluatie verbetering doorontwikkeling (continu)

Locaties en Uitvoering

M1,2: Advies/ evaluatiegesprek management: Locatie kinderdagverblijf/peuterspeelzaal -> Sportservice Overijssel met management locatieleider

T1,2,3: bijeenkomsten pedagogisch medewerker: Locatie kinderdagverblijf/peuterspeelzaal -> Sportservice Overijssel, pedagogisch medewerker

Uitvoering dagelijks bewegen voor kinderen: Locatie kinderdagverblijf/peuterspeelzaal -> pedagogisch medewerker

Afstemming intermediairs opvoeding/onderwijs/zorg/sport: Locatie Wijk/buurt rondom de locatie kinderdagverblijf/peuterspeelzaal -> Management /locatieleider
Bijeenkomst voor ouders/ verzorgers: : Locatie kinderdagverblijf/peuterspeelzaal -> Sportservice Overijssel en Locatieleider en pedagogisch medewerker

M3: monitorig-evaluatie verbetering proces: Locatie kinderdagverblijf/peuterspeelzaal -> Locatieleider/management pedagogisch werker

Ondersteuning

De interventie is vooral gericht op de deskundigheidsbevordering van de pedagogisch medewerkers, met als doel dat zij de kinderen op een positief plezierige wijze in beweging brengen. Zij staan aan de startlijn voor een leven lang plezier in bewegen. De interventie-eigenaar voert een startgesprek uit met het management/locatieleiding. De interventie-eigenaar geeft aan de pedagogisch medewerkers in drie bijeenkomsten training en coaching, met de reader als aanvullende inspiratiebron. Het is heel belangrijk dat het management hen hiertoe faciliteert en ondersteunt. Van belang is om aanwezige expertise van pedagogisch medewerkers op het gebied van het stimuleren van een gezonde, actieve leefstijl te ontluiken en te benutten. Dat je voor het integreren van meer bewegen in het dagprogramma zelf geen topsporter hoeft te zijn. Daarvoor vindt dan ook een adviesgesprek plaats. Het is bovendien van belang dat de pedagogisch medewerkers het besef hebben dat zij onderdeel uitmaken van een keten aan professionals die allemaal een rol hebben bij de opvoeding en zorg voor deze groep kinderen. Wanneer deze allemaal dezelfde boodschap uitspreken, worden ook ouders uitgedaagd hierin hun verantwoordelijkheid te nemen. Afstemming tussen kinderopvangorganisatie, consultatiebureau, peuterspeelzaal, sportaanbieders, welzijn, basisonderwijs is hierbij cruciaal. Initiëren van een dergelijk afstemmingsoverleg, dan wel daarbij aansluiten is een belangrijke voorwaarde voor de implementatie van de interventie. Evaluatie en terugkoppeling leveren input voor bijstelling en verbetering van de uitvoering van de interventie.

Materialen

* Reader: Kinderdagverblijf in beweging (incl. materiaallijst)
* Handleiding: Kinderdagverblijf in beweging
De interventie-eigenaar voert uit het advies- en evaluatiegesprek met het management, de trainings- en coaching bijeenkomsten voor de pedagogisch medewerkers en de eerste bijeenkomst voor ouders/verzorgers uit.

Organisatie

Organisatie: Sportservice Overijsel
Telefoon nummer organisatie: 038 4577770

Contactpersoon

Naam: Tineke Jansen
Telefoon nummer: 0384577774
Email: tjansen@sportserviceoverijsel.nl

Bewaren

Geselecteerd voor jou

Praat mee

Wat is jouw mening over of ervaring met dit onderwerp? Of heb je een specifieke vraag?

Laat hieronder een reactie achter en ga in gesprek.